Σχολικός εκφοβισμός & διαδικτυακός εκφοβισμός (bullying): στήριξη για παιδιά, εφήβους και γονείςΔεν φταίει το παιδί, και δεν είστε μόνοι.
Πώς να αναγνωρίσετε τον σχολικό και τον διαδικτυακό εκφοβισμό, τι αντίκτυπο έχει στην ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων, και πώς η ψυχοθεραπεία μπορεί να στηρίξει τόσο το παιδί όσο κι εσάς, με την ψυχοθεραπεύτρια Ματίνα Λαδικού.
Για ανήλικο, ο γονιός ή κηδεμόνας επικοινωνεί πρώτα με το κέντρο. Online σε όλη την Ελλάδα · Δια ζώσης στην Πάτρα.
Κάθε συνεδρία διαρκεί 45 λεπτά και κοστίζει 45 €. Όλες οι τιμές
Με τη Ματίνα Λαδικού, ψυχοθεραπεύτρια και ιδρύτρια του Art of MindΜε μια ματιά
- Τι είναι
- Επαναλαμβανόμενη, εσκεμμένη επιθετική συμπεριφορά σε μια σχέση ανισότητας δύναμης. Όχι «παιδικά πειράγματα».
- Πώς βοηθάμε
- Στηρίζουμε το παιδί να επεξεργαστεί το βίωμα και καθοδηγούμε κι εσάς ως γονείς.
Αφορά πολλά παιδιά
Ο σχολικός εκφοβισμός αφορά πολλά παιδιά: και αντιμετωπίζεται
Ο εκφοβισμός δεν είναι «παιδικά πειράγματα» ούτε μια φυσιολογική δοκιμασία που πρέπει να αντέξει ένα παιδί μόνο του. Είναι μια επαναλαμβανόμενη, εσκεμμένη επιθετική συμπεριφορά μέσα σε μια σχέση ανισότητας δύναμης, και μπορεί να αφήσει πραγματικά σημάδια στην ψυχική υγεία.
Δεν είναι όμως κάτι σπάνιο ούτε κάτι που πρέπει να σας γεμίζει ντροπή: σύμφωνα με τη μεγάλη ευρωπαϊκή έρευνα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την υγεία των μαθητών (δεδομένα 2021/2022 από πάνω από 279.000 νέους σε 44 χώρες και περιοχές), περίπου το 11% έχει δεχθεί εκφοβισμό στο σχολείο, ενώ περίπου 1 στους 6 (15%) έχει βιώσει διαδικτυακό εκφοβισμό, ποσοστό που αυξήθηκε από το 2018 έως το 2022.1
Όταν αναγνωριστεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα, το παιδί μπορεί να ανακτήσει την ασφάλεια, την αυτοεκτίμηση και τη χαρά του.
Ο διαδικτυακός εκφοβισμός ακολουθεί το παιδί παντού, στο σπίτι, τη νύχτα, στο κινητό, και συχνά είναι πιο δύσκολο να τον δει ένας ενήλικας. Γι' αυτό η έγκαιρη στήριξη μετράει.
Τρία στοιχεία
Τι είναι ο εκφοβισμός και ο διαδικτυακός εκφοβισμός
Τρία στοιχεία ξεχωρίζουν τον εκφοβισμό από μια απλή διαφωνία ή σύγκρουση: είναι ανεπιθύμητη επιθετική συμπεριφορά, γίνεται επαναλαμβανόμενα (ή υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να επαναληφθεί) και βασίζεται σε μια ανισότητα δύναμης, πραγματική ή αντιληπτή, σωματική, κοινωνική ή ψηφιακή.4 Στον διαδικτυακό εκφοβισμό η ίδια δυναμική μεταφέρεται σε μηνύματα, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ομαδικές συνομιλίες· εκεί το παιδί δύσκολα βρίσκει καταφύγιο, αφού η επίθεση το ακολουθεί ακόμη και μέσα στο σπίτι.
Σωματικός
Χτυπήματα, σπρωξίματα, τρικλοποδιές, καταστροφή ή κλοπή προσωπικών αντικειμένων.
Λεκτικός
Κοροϊδία, υποτιμητικά παρατσούκλια, απειλές, συνεχή πειράγματα και προσβολές.
Κοινωνικός ή σχεσιακός
Διάδοση φημών, συστηματικός αποκλεισμός από την παρέα, δημόσια διαπόμπευση, χειραγώγηση σχέσεων.
Διαδικτυακός
Προσβλητικά μηνύματα, δημοσίευση φωτογραφιών χωρίς συναίνεση, αποκλεισμός από ομάδες, εκφοβισμός σε παιχνίδια και μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ένα παιδί μπορεί να βρίσκεται σε διαφορετικούς ρόλους: να δέχεται εκφοβισμό, να ασκεί, ή και τα δύο. Τα παιδιά που ταυτόχρονα δέχονται και ασκούν εκφοβισμό τείνουν να έχουν τη σοβαρότερη επιβάρυνση ψυχικής υγείας.4
Όταν το παιδί δεν μιλά
Σημάδια εκφοβισμού που μπορεί να προσέξει ένας γονιός ή εκπαιδευτικός
Πολλά παιδιά δεν μιλούν για τον εκφοβισμό, από ντροπή, φόβο αντιποίνων ή επειδή νιώθουν ότι «φταίνε». Γι' αυτό συχνά ο ενήλικας το αντιλαμβάνεται πρώτα από αλλαγές στη συμπεριφορά.
Σωματικά & στον ύπνο
- Ανεξήγητα σημάδια, γρατζουνιές ή «χαμένα» αντικείμενα
- Πονοκέφαλοι ή στομαχόπονοι, ιδίως τα πρωινά
- Δυσκολίες ύπνου, εφιάλτες, κόπωση
- Αλλαγές στην όρεξη
Στη συμπεριφορά
- Απροθυμία ή φόβος να πάει σχολείο
- Πτώση επιδόσεων, δυσκολία συγκέντρωσης
- Απόσυρση από φίλους και δραστηριότητες
- Απότομη αποφυγή ή, αντίθετα, εμμονή με το κινητό
Συναισθηματικά
- Ευερεθιστότητα, εκρήξεις ή κλάμα χωρίς σαφή αφορμή
- Έντονο άγχος, φόβος, χαμηλή αυτοεκτίμηση
- Πεσμένη διάθεση, αίσθημα ότι «δεν αξίζω»
- Δηλώσεις απελπισίας: να τις παίρνετε πάντα στα σοβαρά
Ψηφιακά σημάδια
- Αναστάτωση μετά τη χρήση κινητού ή υπολογιστή
- Απόκρυψη οθόνης, ξαφνικό «κλείσιμο» λογαριασμών
- Αποφυγή συζήτησης για το τι συμβαίνει online
- Νέοι, άγνωστοι «φίλοι» ή ομάδες
Δεν «περνάει από μόνος του»
Ο ψυχολογικός αντίκτυπος του εκφοβισμού
Τι δείχνει η έρευνα
Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση διεθνών μελετών βρήκε ότι τα παιδιά και οι έφηβοι που δέχονται εκφοβισμό έχουν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο για κατάθλιψη (λόγος πιθανοτήτων 2,21) και άγχος (1,77), με τους ερευνητές να μιλούν για ισχυρές ενδείξεις σχέσης αιτίου και αποτελέσματος.2 Ο αντίκτυπος συχνά περιλαμβάνει και χαμηλή αυτοεκτίμηση, κοινωνική απόσυρση, δυσκολίες ύπνου και πτώση των σχολικών επιδόσεων.4
Μια ευάλωτη ηλικία
Ο ΠΟΥ αναγνωρίζει ρητά τη βία και τον εκφοβισμό ως παράγοντες κινδύνου για την ψυχική υγεία των εφήβων, μιας ηλικίας όπου ήδη 1 στους 7 νέους 10 έως 19 ετών ζει με κάποια δυσκολία ψυχικής υγείας.3 Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, ο εκφοβισμός συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονικού ιδεασμού (1,77) και απόπειρας (2,13)· γι' αυτό κάθε δήλωση απελπισίας χρειάζεται να λαμβάνεται στα σοβαρά.2
Το άγχος που πυροδοτεί ο εκφοβισμός μπορεί να πάρει τη μορφή έντονου κοινωνικού άγχους, ενώ το συνεχές μήνυμα ότι «κάτι δεν πάει καλά μαζί μου» χτυπά ευθέως την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθηση του παιδιού.
Μην περιμένετε κάτι «σοβαρό»
Πότε να ζητήσετε βοήθεια
Δεν χρειάζεται να περιμένετε να «γίνει κάτι σοβαρό». Αξίζει να αναζητήσετε επαγγελματική στήριξη όταν παρατηρείτε κάποιο από τα διπλανά. Αν το παιδί εκφράσει σκέψεις ότι δεν αξίζει να ζει ή σκέψεις αυτοτραυματισμού, ζητήστε βοήθεια αμέσως: δείτε τους αριθμούς έκτακτης ανάγκης πιο κάτω.
Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.
- Αποφεύγει το σχολείοΔυσφορία, δικαιολογίες ή άρνηση να πάει.
- Έχει αποσυρθείΑπό φίλους και δραστηριότητες που αγαπούσε.
- Κοιμάται ή τρώει διαφορετικάΑλλαγές στον ύπνο ή στην όρεξη που επιμένουν.
- Άγχος ή πεσμένη διάθεσηΠου επιμένουν και δεν υποχωρούν.
- Οι συζητήσεις δεν αρκούνΌταν οι δικές σας προσπάθειες δεν φέρνουν αλλαγή.
Το παιδί και εσάς
Πώς βοηθά η θεραπεία μετά τον εκφοβισμό
Δεν υπάρχει μία λύση για όλους. Δουλεύουμε εξατομικευμένα, σεβόμενοι τον ρυθμό του παιδιού ή του εφήβου, με στόχο να επεξεργαστεί με ασφάλεια το βίωμα, να ξαναχτίσει την αυτοεκτίμησή του και να αποκτήσει εργαλεία για τις σχέσεις του, ενώ παράλληλα στηρίζουμε κι εσάς ως γονείς.
Επεξεργασία του βιώματος
Δίνουμε στο παιδί έναν χώρο χωρίς κρίση να μιλήσει για ό,τι έζησε, να ονομάσει τα συναισθήματά του και να πάψει να νιώθει ότι «φταίει».
Αυτοεκτίμηση & δεξιότητες
Με τεχνικές εμπνευσμένες από τη γνωσιακή-συμπεριφορική προσέγγιση και το NLP, το παιδί δουλεύει τις αρνητικές σκέψεις για τον εαυτό του και μαθαίνει τρόπους να θέτει όρια. Δείτε την ψυχολογική υποστήριξη εφήβων.
Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση
Δουλεύουμε σε βαθύτερο επίπεδο με τα συναισθήματα που άφησε ο εκφοβισμός, τον φόβο, τον θυμό, την ντροπή, ώστε να μη μείνουν «κλειδωμένα».
Στήριξη & καθοδήγηση των γονιών
Σας βοηθάμε να καταλάβετε τι βιώνει το παιδί και πώς να ανταποκριθείτε, ενισχύοντας τη σχέση εμπιστοσύνης στην οικογένεια. Δείτε την οικογενειακή θεραπεία.
Η Ματίνα Λαδικού είναι ψυχοθεραπεύτρια και εργάζεται με παιδιά και εφήβους, με τη Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση, τη Συνθετική Συμβουλευτική και το NLP· ενσωματώνει, όπου βοηθά, τεχνικές εμπνευσμένες από τη γνωσιακή-συμπεριφορική προσέγγιση. Τα αποτελέσματα διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο και δεν υπάρχει υπόσχεση συγκεκριμένου ή άμεσου αποτελέσματος.
Ο τρόπος που θα αντιδράσετε μετράει
Πώς να στηρίξετε το παιδί σας απέναντι στον εκφοβισμό
Στόχος δεν είναι να «λύσετε» το πρόβλημα αντί για το παιδί, αλλά να νιώσει ότι δεν είναι μόνο του και ότι μπορεί να σας εμπιστευτεί.
Βοηθά
- Ακούστε ήρεμα, χωρίς να υποβαθμίζετε ή να δραματοποιείτε.
- Καθησυχάστε το ότι δεν φταίει και ότι καλά έκανε που μίλησε.
- Κρατήστε αποδείξεις για τον διαδικτυακό εκφοβισμό και ενημερώστε το σχολείο.
- Συνεργαστείτε με εκπαιδευτικούς και, όπου χρειάζεται, με ειδικό.
Αποφύγετε
- Να κατηγορείτε το παιδί («γιατί δεν το σταμάτησες;»).
- Να αφαιρείτε τιμωρητικά το κινητό· μπορεί να σταματήσει να σας μιλά.
- Να πιέζετε για λεπτομέρειες πριν είναι έτοιμο.
- Να ενθαρρύνετε την εκδίκηση ή τη βία ως «λύση».
Από τον δικό τους χώρο
Online συνεδρίες & δια ζώσης στην Πάτρα
Επιλέγετε ό,τι εξυπηρετεί την οικογένειά σας: δια ζώσης στο γραφείο μας στην Πάτρα ή online με βιντεοκλήση από οπουδήποτε στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Για πολλούς εφήβους, η οικειότητα του δικού τους χώρου κάνει ευκολότερο το πρώτο βήμα. Δείτε την online ψυχοθεραπεία. Η online συνεδρία δεν είναι υπηρεσία έκτακτης ανάγκης.
Ένα κέντρο, μια σταθερή θεραπεύτρια
Γιατί να επιλέξετε το Art of Mind μετά από εκφοβισμό
Εξατομικευμένη υποστήριξη
Πλάνο σχεδιασμένο γύρω από το δικό σας παιδί και τη δική σας οικογένεια.
Δουλειά με παιδιά & εφήβους
Η ψυχοθεραπεύτρια Ματίνα Λαδικού ίδρυσε το Art of Mind το 2019 και δουλεύει με Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση, Συνθετική Συμβουλευτική και NLP.
Εμπιστευτικός χώρος
Αυστηρή τήρηση του επαγγελματικού απορρήτου, χωρίς κρίση για το παιδί ή τον γονιό.
Online & δια ζώσης
Στο γραφείο μας στην Πάτρα, Κορίνθου 288, ή με βιντεοκλήση σε όλη την Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Στήριξη και για τον γονιό
Δεν δουλεύουμε μόνο με το παιδί· καθοδηγούμε κι εσάς πώς να το στηρίξετε.
Πρώτα επικοινωνία, μετά κράτηση
Για ανήλικο, ο γονιός επικοινωνεί πρώτα με το κέντρο· έπειτα το ραντεβού κλείνεται online στο σύστημα κρατήσεων.
Αν χρειάζεστε άμεση βοήθεια. Αν το παιδί ή ο έφηβός σας βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο ή εκφράζει σκέψεις αυτοτραυματισμού ή αυτοκτονίας, καλέστε το 112 ή το 166 (ΕΚΑΒ). Για στήριξη σε κρίση: Γραμμή Πρόληψης Αυτοκτονίας 1018 (24/7). Ειδικά για παιδιά και εφήβους λειτουργεί η Εθνική Γραμμή για τα Παιδιά SOS 1056 («Το Χαμόγελο του Παιδιού»). Για ψυχοκοινωνική υποστήριξη: 10306. Αν βρίσκεστε στο εξωτερικό, χρησιμοποιήστε τις τοπικές υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.
Το Art of Mind δεν είναι υπηρεσία επείγουσας βοήθειας, και η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όταν αυτή χρειάζεται.
Ποια δουλεύει μαζί σας
Στήριξη μετά από εκφοβισμό με τη Ματίνα Λαδικού
Χωρίς φόβο κρίσης ή κριτικής, με τον ρυθμό του παιδιού.
Η Ματίνα Λαδικού, ψυχοθεραπεύτρια και ιδρύτρια του Art of Mind, δουλεύει με παιδιά, εφήβους και γονείς, με τη Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση, τη Συνθετική Συμβουλευτική και το NLP.
Δεν υποσχόμαστε «εγγυημένη» ή «άμεση» λύση· προσφέρουμε έναν χώρο εμπιστοσύνης και δουλειά με τον δικό σας ρυθμό.
Εκπαιδευμένη στη Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία και την Κλινική Ύπνωση, στη Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας και στο NLP, με MSc Εγκληματολογίας από το Πάντειο Πανεπιστήμιο.
Το βιογραφικό της ΜατίναςΠώς ξεκινάμε
Τι να περιμένετε: η πρώτη συνεδρία
Η πρώτη συνεδρία δεν είναι μια άτυπη «γνωριμία»· είναι μια αρχική κλινική αξιολόγηση, σε ζεστό και ανθρώπινο κλίμα. Εξετάζουμε και θέματα ασφάλειας και συμφωνούμε τα επόμενα βήματα, χωρίς υπόσχεση αποτελέσματος ή προκαθορισμένου αριθμού συνεδριών.
Επικοινωνείτε πρώτα.
Για ανήλικο, ο γονιός ή κηδεμόνας επικοινωνεί με το κέντρο πριν από την κράτηση.
Λήψη ιστορικού.
Ακούμε την ιστορία σας: πότε ξεκίνησε, πού συμβαίνει και πώς έχει επηρεάσει την καθημερινότητα του παιδιού.
Αξιολόγηση.
Εκτιμούμε τον ψυχολογικό αντίκτυπο και τυχόν θέματα ασφάλειας, ώστε η στήριξη να είναι κατάλληλη.
Πλάνο συνεργασίας.
Διαμορφώνουμε μαζί ένα ρεαλιστικό πλάνο με στόχους και βήματα, που το επανεξετάζουμε στην πορεία.
Πριν ξεκινήσετε
Συχνές ερωτήσεις για τον σχολικό εκφοβισμό
Πώς ξεχωρίζω τον εκφοβισμό από έναν απλό τσακωμό;
Ο τσακωμός ή η διαφωνία γίνεται συνήθως ανάμεσα σε παιδιά με περίπου ίση «δύναμη» και είναι περιστασιακός. Ο εκφοβισμός έχει τρία στοιχεία: είναι ανεπιθύμητος, επαναλαμβανόμενος και βασίζεται σε ανισότητα δύναμης. Αν το παιδί νιώθει αδύναμο να σταματήσει αυτό που του συμβαίνει και επαναλαμβάνεται, πιθανότατα μιλάμε για εκφοβισμό.
Το παιδί μου δεν θέλει να μιλήσει. Τι κάνω;
Είναι συνηθισμένο, συχνά από ντροπή ή φόβο. Δείξτε ότι είστε διαθέσιμοι χωρίς να πιέζετε, αποφύγετε την κριτική και καθησυχάστε το ότι δεν φταίει. Ένας ουδέτερος, έμπιστος επαγγελματίας μπορεί να διευκολύνει τη συζήτηση σε έναν χώρο χωρίς κρίση, με τον ρυθμό του παιδιού.
Ο διαδικτυακός εκφοβισμός είναι πιο σοβαρός;
Δεν είναι απαραίτητα «πιο σοβαρός», αλλά έχει ιδιαιτερότητες: ακολουθεί το παιδί ακόμη και στο σπίτι, μπορεί να είναι ανώνυμος και να διαδοθεί γρήγορα, και συχνά είναι πιο δύσκολο για έναν ενήλικα να τον αντιληφθεί. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, περίπου 1 στους 6 έφηβους έχει βιώσει διαδικτυακό εκφοβισμό, με το ποσοστό να αυξάνεται.1 Είναι σημαντικό να κρατάτε αποδείξεις και να ενημερώνετε το σχολείο.
Δουλεύετε μόνο με το παιδί ή και με τους γονείς;
Και τα δύο. Η δουλειά με το παιδί ή τον έφηβο συνδυάζεται με καθοδήγηση των γονιών, ώστε να ξέρετε πώς να στηρίξετε σωστά στο σπίτι. Όπου χρειάζεται, αξιοποιούμε και πλαίσιο οικογενειακής στήριξης.
Οι online συνεδρίες είναι κατάλληλες για εφήβους;
Για πολλούς εφήβους ναι· η οικειότητα του δικού τους χώρου διευκολύνει το πρώτο βήμα. Επιλέγετε online από οπουδήποτε στην Ελλάδα ή δια ζώσης στην Πάτρα. Σε καταστάσεις άμεσου κινδύνου, όμως, χρειάζεται επείγουσα βοήθεια, όχι online συνεδρία.
Πώς κλείνω ραντεβού;
Για ανήλικο, επικοινωνήστε πρώτα με το κέντρο. Στη συνέχεια, στο σύστημα κρατήσεων επιλέγετε διαθέσιμη ημέρα και ώρα και πληρώνετε online. Κάθε συνεδρία διαρκεί 45 λεπτά και κοστίζει 45 €· πακέτα και όροι στη σελίδα τιμών. Η πρώτη συνεδρία είναι μια αρχική κλινική αξιολόγηση των αναγκών του παιδιού και της οικογένειας.
