Αν διαβάζεις αυτό το κείμενο επειδή πληγώνεις τον εαυτό σου — ή ανησυχείς για κάποιον που αγαπάς — θέλουμε πρώτα απ' όλα να ξέρεις: δεν το ζεις μόνο εσύ, δεν φταις, και υπάρχει βοήθεια. Ο αυτοτραυματισμός δεν είναι «τρέλα» ούτε «γρήγορη λύση για προσοχή». Είναι, τις περισσότερες φορές, μια απεγνωσμένη προσπάθεια να διαχειριστεί κανείς έναν πόνο που μοιάζει αβάσταχτος. Και μπορεί να αλλάξει.
Το περιεχόμενο αυτής της σελίδας έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όταν αυτή χρειάζεται.
Χρειάζεσαι άμεση βοήθεια τώρα;
Αν εσύ ή κάποιος δικός σου κινδυνεύει άμεσα, ή αν υπάρχουν σκέψεις να τελειώσεις τη ζωή σου, ζήτησε βοήθεια αμέσως: κάλεσε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης) ή ΕΚΑΒ 166. Για στήριξη σε κρίση, 24 ώρες το 24ωρο: Γραμμή Πρόληψης Αυτοκτονίας 1018 (Κλίμακα) και Εθνική Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306 (χωρίς χρέωση). Δεν χρειάζεται να είσαι «αρκετά σοβαρά» για να τηλεφωνήσεις — αν το σκέφτεσαι, αξίζει να μιλήσεις τώρα.
Βασικά Σημεία
- Αν πληγώνεις τον εαυτό σου, δεν το ζεις μόνο εσύ και δεν φταις — ο αυτοτραυματισμός δεν είναι «τρέλα» ούτε «για να τραβήξει την προσοχή», αλλά συνήθως μια απεγνωσμένη προσπάθεια να αντέξεις έναν αβάσταχτο πόνο.
- Λειτουργεί ως προσωρινός τρόπος να ρυθμιστεί μια έντονη συναισθηματική ένταση — η ανακούφιση όμως είναι στιγμιαία, ενώ ο πόνος και η ντροπή παραμένουν.
- Δεν είναι το ίδιο με απόπειρα αυτοκτονίας· συχνά είναι τρόπος να αντέξει κανείς τη ζωή — τα δύο όμως μπορεί να συνυπάρχουν και ο προηγούμενος αυτοτραυματισμός αξίζει να αντιμετωπίζεται σοβαρά.
- Αυτό που βοηθά περισσότερο είναι να μη μείνει το βάρος κρυμμένο: μίλησε σε κάποιον έμπιστο, ζήτησε επαγγελματική στήριξη και φέρσου στον εαυτό σου με συμπόνια αντί για τιμωρία.
- Η αλλαγή είναι εφικτή: στη θεραπεία ο στόχος δεν είναι απλώς «να σταματήσει η συμπεριφορά», αλλά να κατανοήσουμε μαζί τι πονά και να χτίσουμε ασφαλέστερους τρόπους να αντέχεις τα δύσκολα — online σε όλη την Ελλάδα ή δια ζώσης στην Πάτρα.
Τι είναι ο αυτοτραυματισμός
Ο αυτοτραυματισμός είναι η σκόπιμη πρόκληση σωματικής βλάβης στον ίδιο μας τον εαυτό, ως τρόπος διαχείρισης δύσκολων συναισθημάτων.[1] Μπορεί να αφορά ανθρώπους κάθε ηλικίας, φύλου και υπόβαθρου. Άλλοι το κάνουν μία φορά σε μια στιγμή κρίσης, άλλοι επαναλαμβανόμενα για ένα διάστημα της ζωής τους. Σε κάθε περίπτωση, είναι ένα σημάδι ότι κάτι μέσα πονά πολύ — και ότι χρειάζεται φροντίδα, όχι κρίση ή ντροπή.
Σε αυτό το κείμενο δεν περιγράφουμε τρόπους ή μεθόδους. Ο σκοπός είναι η κατανόηση και η κατεύθυνση προς βοήθεια — γι' αυτό εστιάζουμε στο «γιατί» και στο «τι βοηθά».
Γιατί οι άνθρωποι αυτοτραυματίζονται
Δεν υπάρχει ένας μόνο λόγος. Η κλινική βιβλιογραφία δείχνει ότι, τις περισσότερες φορές, ο αυτοτραυματισμός λειτουργεί ως τρόπος ρύθμισης έντονων, ανεπιθύμητων συναισθημάτων: συνήθως προηγείται μια κατάσταση υψηλής συναισθηματικής έντασης και ακολουθεί μια προσωρινή αίσθηση ανακούφισης.[3] Πιο συγκεκριμένα, πολλοί άνθρωποι περιγράφουν ότι ο αυτοτραυματισμός τους βοηθά προσωρινά να:
Ανακουφιστούν από αφόρητη ένταση
Όταν το συναισθηματικό βάρος γίνεται υπερβολικό, ο σωματικός πόνος μοιάζει να δίνει μια στιγμιαία εκτόνωση.
Νιώσουν κάτι μέσα στο μούδιασμα
Σε καταστάσεις κενού ή αποσύνδεσης, κάποιοι αναζητούν έναν τρόπο «να νιώσουν ότι υπάρχουν».
Εκφράσουν πόνο που δεν λέγεται
Όταν οι λέξεις δεν φτάνουν, ο πόνος βρίσκει σωματική γλώσσα.
Αποκτήσουν μια αίσθηση ελέγχου
Μέσα σε χάος ή αβεβαιότητα, γίνεται ένας —επιβλαβής— τρόπος να νιώσει κανείς λίγο έλεγχο.
Η ανακούφιση όμως είναι προσωρινή, ενώ ο πόνος και οι λόγοι που τον προκαλούν παραμένουν — και συχνά μεγαλώνουν μαζί με την ντροπή. Γι' αυτό η ουσιαστική διέξοδος δεν είναι η αυτοπειθαρχία ή η αυτοκριτική, αλλά η κατανόηση αυτού που πονά και η εκμάθηση ασφαλέστερων τρόπων να το αντέχουμε.
Αυτοτραυματισμός και αυτοκτονικές σκέψεις: τι σχέση έχουν
Ο αυτοτραυματισμός δεν είναι το ίδιο με την απόπειρα αυτοκτονίας — συχνά είναι ένας τρόπος να αντέξει κανείς τη ζωή, όχι να την τερματίσει.[3] Ωστόσο, τα δύο μπορεί να συνυπάρχουν, και ο προηγούμενος αυτοτραυματισμός αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου που δεν πρέπει να αγνοείται.[2] Το καλό νέο, που τονίζει και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, είναι ότι με έγκαιρη, τεκμηριωμένη στήριξη οι κίνδυνοι μειώνονται — και ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο είναι συχνά το να μη ζητά κανείς βοήθεια.[2] Αν υπάρχουν σκέψεις θανάτου, δες αμέσως το πλαίσιο κρίσης παραπάνω.
Αν έχεις σκέψεις αυτοκτονίας, θα βρεις βήματα για τώρα και ένα απλό σχέδιο ασφαλείας στον οδηγό μας για τις σκέψεις αυτοκτονίας. Αν βρίσκεσαι σε κίνδυνο τώρα, κάλεσε το 1018 ή το 112.
Τι βοηθά πραγματικά
Η πιο σημαντική κίνηση είναι μία: να μη μείνει το βάρος κρυμμένο. Το να το πεις σε κάποιον έμπιστο — φίλο, μέλος της οικογένειας ή επαγγελματία — σπάει την απομόνωση που τρέφει τον πόνο.[1]
Μίλησε σε κάποιον
Ένας γιατρός, ένας θεραπευτής ή μια γραμμή στήριξης μπορούν να ακούσουν χωρίς κρίση και να σε βοηθήσουν να βρεις τα επόμενα βήματα.
Επαγγελματική στήριξη
Υπάρχουν τεκμηριωμένες θεραπείες που βοηθούν. Μελέτες δείχνουν ότι προσεγγίσεις όπως η διαλεκτική συμπεριφορική θεραπεία μειώνουν τον αυτοτραυματισμό, με οφέλη που διατηρούνται στον χρόνο.[3]
Λιγότερη ντροπή
Ο αυτοτραυματισμός δεν σου ορίζει. Η αυτοσυμπόνια —όχι η αυτοτιμωρία— δημιουργεί χώρο για αλλαγή.
Στην ψυχοθεραπεία, ο στόχος δεν είναι απλώς «να σταματήσει η συμπεριφορά», αλλά να κατανοήσουμε μαζί τι πονά και να χτίσουμε, σταδιακά και με ασφάλεια, πιο υγιείς τρόπους να αντέχεις τα δύσκολα συναισθήματα. Πολλές φορές ο αυτοτραυματισμός συνυπάρχει με κατάθλιψη, άγχος ή τραύμα· δες και τον οδηγό μας για τη θεραπεία κατάθλιψης.
Αν ανησυχείς για κάποιον δικό σου
Το να μάθεις ότι κάποιος που αγαπάς αυτοτραυματίζεται είναι τρομακτικό — και είναι φυσιολογικό να νιώσεις φόβο ή αμηχανία. Μερικά πράγματα που βοηθούν:
- Κράτα την ηρεμία σου και μην κρίνεις. Ο πανικός ή η τιμωρία συνήθως αυξάνουν την ντροπή και την απόκρυψη.
- Άκουσε, μη διαγιγνώσκεις. Δείξε ότι νοιάζεσαι για το πώς νιώθει, όχι μόνο για το να «σταματήσει».
- Ενθαρρύνεις την επαγγελματική βοήθεια — προσφέρσου να βοηθήσεις να κλείσει ένα ραντεβού ή να καλέσεις μαζί μια γραμμή στήριξης.
- Φρόντισε κι εσύ τον εαυτό σου. Δεν χρειάζεται να τα κρατήσεις όλα μόνοι· ζήτησε κι εσύ στήριξη. Αν πρόκειται για το παιδί σου, η συμβουλευτική γονέων μπορεί να σε στηρίξει.
Αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος ή σκέψεις αυτοκτονίας, μη διστάσεις να καλέσεις τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης (δες το πλαίσιο κρίσης παραπάνω).
Η στήριξη μπορεί να γίνει και από τον χώρο σου
Πολλοί δυσκολεύονται να μιλήσουν για τον αυτοτραυματισμό πρόσωπο με πρόσωπο. Η ψυχοθεραπεία μέσω βιντεοκλήσης προσφέρει έναν πιο οικείο, ιδιωτικό τρόπο να ξεκινήσεις — και η έρευνα δείχνει ότι έχει παρουσιάσει σε ορισμένες μελέτες συγκρίσιμα ομαδικά αποτελέσματα με τη δια ζώσης, χωρίς εγγύηση ίδιας έκβασης για κάθε άνθρωπο.[4] Μπορείς να έχεις στήριξη online σε όλη την Ελλάδα και σε Έλληνες του εξωτερικού, ή δια ζώσης στην Πάτρα. Η online ψυχοθεραπεία δεν είναι, ωστόσο, υπηρεσία έκτακτης ανάγκης· σε κρίση, χρησιμοποίησε τις γραμμές άμεσης βοήθειας.
Συχνές ερωτήσεις
Ο αυτοτραυματισμός σημαίνει ότι κάποιος θέλει να αυτοκτονήσει;
Όχι απαραίτητα. Πολύ συχνά ο αυτοτραυματισμός είναι τρόπος να αντέξει κανείς τον πόνο, όχι να τερματίσει τη ζωή του. Τα δύο όμως μπορεί να συνυπάρχουν, και ο προηγούμενος αυτοτραυματισμός αποτελεί παράγοντα κινδύνου — γι' αυτό αξίζει πάντα στήριξη. Αν υπάρχουν σκέψεις θανάτου, ζήτησε βοήθεια άμεσα.
Είναι απλώς «για να τραβήξει την προσοχή»;
Αυτός είναι ένας διαδεδομένος και επιβλαβής μύθος. Ο αυτοτραυματισμός είναι σχεδόν πάντα ένας ιδιωτικός τρόπος διαχείρισης αφόρητων συναισθημάτων. Ακόμη κι όταν εκφράζει πόνο προς τους άλλους, αυτό είναι μια πραγματική κραυγή για βοήθεια — που αξίζει σοβαρότητα και τρυφερότητα, όχι απόρριψη.
Μπορεί κανείς να το ξεπεράσει;
Ναι. Με στήριξη και τεκμηριωμένη θεραπεία, οι άνθρωποι μαθαίνουν ασφαλέστερους τρόπους να αντέχουν τα δύσκολα και μειώνουν ή σταματούν τον αυτοτραυματισμό. Τα αποτελέσματα διαφέρουν από άτομο σε άτομο, αλλά η αλλαγή είναι εφικτή.
Πώς ξεκινώ να ζητήσω βοήθεια;
Μίλησε σε κάποιον έμπιστο και σκέψου ένα ραντεβού με έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας. Σε στιγμή κρίσης, κάλεσε μία από τις γραμμές άμεσης βοήθειας που αναφέρονται παραπάνω. Το πρώτο βήμα δεν χρειάζεται να είναι μεγάλο — αρκεί μία κουβέντα.
Πώς κλείνω ραντεβού;
Ακολούθησε τον σύνδεσμο online κράτησης και δες τις επιλογές που εμφανίζονται στο σύστημα. Οι λεπτομέρειες της συνεδρίας επιβεβαιώνονται μέσα από τη διαδικασία κράτησης.
Πότε αξίζει να ζητήσω επαγγελματική υποστήριξη;
Όταν η δυσκολία επιμένει, επηρεάζει ύπνο, εργασία, σχέσεις ή καθημερινή λειτουργικότητα, ή όταν οι προσπάθειες αυτοβοήθειας δεν αρκούν, μια πρώτη συνεδρία μπορεί να βοηθήσει να αποσαφηνίσεις τι χρειάζεσαι.
Χρειάζεσαι άμεση βοήθεια;
Αν εσύ ή κάποιος δικός σου βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, κάλεσε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης) ή ΕΚΑΒ 166. Για στήριξη σε κρίση: Γραμμή Πρόληψης Αυτοκτονίας 1018 (Κλίμακα, 24/7) και Εθνική Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306 (24/7, χωρίς χρέωση). Η online ψυχοθεραπεία δεν είναι υπηρεσία έκτακτης ανάγκης.
Δεν χρειάζεται να το αντέχεις μόνοι
Ό,τι κι αν σε πονά, μπορούμε να το δουλέψουμε μαζί — με ασφάλεια, χωρίς κρίση και με τον δικό σου ρυθμό. Κλείσε online μια πρώτη συνεδρία όποτε νιώσεις ότι ήρθε η ώρα.
Κλείσε ραντεβού onlineΠηγές
- National Health Service (NHS, UK). Self-harm. nhs.uk
- World Health Organization. Suicide (Fact sheet), 2025. who.int
- Apicella M, Pontillo M, Maglio G, et al. Non-suicidal self-injury in adolescents: a clinician's guide to understanding the phenomenon, diagnostic challenges, and evidence-based treatments. Frontiers in Psychiatry, 2025. pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Fernandez E, Woldgabreal Y, Day A, et al. Live psychotherapy by video versus in-person: A meta-analysis of efficacy. Clinical Psychology & Psychotherapy, 2021. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
