Μια κουβέντα για το ποιος θα πάει τα σκουπίδια καταλήγει σε πόρτες που κλείνουν με δύναμη, ένα «πρέπει να μιλήσουμε» κάνει τον άλλον να χάνεται για δύο μέρες, μια μικρή κριτική στη δουλειά χαλάει ολόκληρη την εβδομάδα. Ίσως το βλέπεις στον σύντροφό σου, ίσως στους γονείς σου, ίσως και σε εσένα, τις στιγμές που αντιδράς με τρόπο που αργότερα σε ξαφνιάζει. Αυτό που συνήθως λέμε συναισθηματική ανωριμότητα δεν είναι ελάττωμα χαρακτήρα· είναι μια δυσκολία να καταλαβαίνει κανείς τι νιώθει, να το αντέχει για λίγο και να το εκφράζει χωρίς να πληγώνει τον εαυτό του ή τους άλλους, και δεν φταις εσύ αν κανείς δεν σου έμαθε ποτέ πώς γίνεται αυτό.
Μια εικόνα που βοηθά είναι ο θερμοστάτης που κάθε άνθρωπος έχει μέσα του για τα συναισθήματα. Όταν έχει ρυθμιστεί καλά, η θερμοκρασία ανεβαίνει σε έναν καβγά ή σε μια απογοήτευση, αλλά ξαναβρίσκει σιγά σιγά τα επίπεδά της. Όταν δεν ρυθμίστηκε ποτέ, γιατί στα πρώτα χρόνια δεν υπήρχε κάποιος να βοηθήσει, ο θερμοστάτης είτε «καίει» με το παραμικρό είτε κλείνει τελείως και παγώνει τα πάντα. Σε αυτό το άρθρο θα δούμε τα σημάδια, τις ρίζες της δυσκολίας και τις τεχνικές που βοηθούν τον θερμοστάτη να μάθει, έστω και αργά, να ρυθμίζεται.
Βασικά Σημεία
- Η συναισθηματική ανωριμότητα είναι μια καθημερινή περιγραφή και όχι διάγνωση· δεν υπάρχει αξιόπιστο τεστ που να τη μετρά.
- Πίσω της βρίσκονται συνήθως δυσκολίες στη ρύθμιση των συναισθημάτων, στην αναγνώρισή τους και στην ικανότητα να καταλαβαίνουμε τι συμβαίνει μέσα στον εαυτό μας και στους άλλους.
- Η έρευνα συνδέει αυτές τις δεξιότητες με τις πρώτες σχέσεις και με το συναισθηματικό κλίμα της οικογένειας, γι' αυτό η δυσκολία δεν είναι θέμα «κακού χαρακτήρα».
- Αν μια σχέση έχει φόβο, έλεγχο ή βία, δεν μιλάμε για ανωριμότητα αλλά για κάτι πολύ σοβαρότερο, που χρειάζεται προστασία.
- Οι δεξιότητες αυτές μαθαίνονται και στην ενήλικη ζωή, με μικρή καθημερινή εξάσκηση και, όπου χρειάζεται, με ψυχοθεραπεία.
Τι σημαίνει συναισθηματική ανωριμότητα
Στα διαγνωστικά εγχειρίδια δεν θα βρεις τη «συναισθηματική ανωριμότητα». Πρόκειται για μια λέξη της καθημερινής γλώσσας, που τη χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε ανθρώπους οι οποίοι, σε στιγμές έντασης, μοιάζουν να αντιδρούν σαν να είναι πολύ μικρότεροι: θυμώνουν απότομα, κλείνονται, κατηγορούν, δυσκολεύονται να πουν «συγγνώμη» ή να ακούσουν ένα «όχι». Γι' αυτό τη χρησιμοποιούμε με προσοχή, ως περιγραφή συμπεριφορών και όχι ως ετικέτα για ολόκληρο τον άνθρωπο.
Η ψυχολογική έρευνα, ωστόσο, μελετά εδώ και χρόνια τις δεξιότητες που κρύβονται πίσω από αυτή την καθημερινή λέξη. Η πρώτη είναι η ρύθμιση του συναισθήματος, δηλαδή οι τρόποι με τους οποίους επηρεάζουμε το τι νιώθουμε και πώς το εκφράζουμε. Σε μια σειρά πέντε μελετών, οι άνθρωποι που συνήθιζαν να καταπνίγουν την έκφραση των συναισθημάτων τους ένιωθαν περισσότερα αρνητικά συναισθήματα, είχαν δυσκολότερες σχέσεις και χαμηλότερη ευεξία, ενώ όσοι μπορούσαν να ξαναδούν μια κατάσταση από άλλη οπτική τα πήγαιναν καλύτερα σε όλα αυτά.[1] Η δεύτερη είναι η ικανότητα να αναγνωρίζεις και να ονομάζεις αυτό που νιώθεις· όταν λείπει σε μεγάλο βαθμό, μιλάμε για αλεξιθυμία. Η τρίτη είναι αυτό που οι ερευνητές ονομάζουν νοητικοποίηση (mentalizing): η ικανότητα να καταλαβαίνουμε τον εαυτό μας και τους άλλους μέσα από τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις προθέσεις που βρίσκονται πίσω από τη συμπεριφορά.[2]
Δεν είναι ζήτημα ηλικίας ούτε ευφυΐας. Κάποιος μπορεί να διευθύνει μια εταιρεία και να χάνει τη γη κάτω από τα πόδια του σε έναν καβγά με τον σύντροφό του, αφού οι συναισθηματικές δεξιότητες είναι ξεχωριστές από τις υπόλοιπες και μαθαίνονται σε κάθε ηλικία.
Σημάδια συναισθηματικής ανωριμότητας στην καθημερινότητα
Όλοι μας, σε μέρες κούρασης, έχουμε αντιδράσει με τρόπο που δεν μας εκφράζει· η διαφορά είναι αν ένα μοτίβο επαναλαμβάνεται σε πολλές σχέσεις και πληγώνει τον ίδιο τον άνθρωπο και όσους είναι κοντά του. Ο πίνακας είναι ενδεικτικός και δεν κάνει διάγνωση, δείχνει όμως ότι πίσω από κάθε συμπεριφορά κρύβεται συνήθως μια ανάγκη και ότι υπάρχει ένας πιο ώριμος δρόμος που μαθαίνεται.
| Συμπεριφορά | Τι μπορεί να κρύβεται από κάτω | Ένας πιο ώριμος δρόμος |
|---|---|---|
| Ξεσπάσματα θυμού για μικρά πράγματα | Συναισθήματα που μαζεύονται χωρίς λόγια, ώσπου ξεχειλίζουν | Να καταλαβαίνεις νωρίτερα την ένταση και να ζητάς μια παύση πριν «βράσει» ο θερμοστάτης |
| Σιωπή, μούτρα ή εξαφάνιση μετά από διαφωνία | Φόβος της σύγκρουσης ή ντροπή που δεν αντέχεται | «Χρειάζομαι μία ώρα να ηρεμήσω και μετά θέλω να το συζητήσουμε» |
| Ευθύνη που πάντα πηγαίνει στους άλλους | Μια εύθραυστη αίσθηση αξίας, που ραγίζει με κάθε λάθος | Να αναγνωρίζεις το δικό σου μερίδιο χωρίς να ταπεινώνεσαι |
| Δυσκολία να ακούσεις ένα «όχι» | Δυσκολία να μπεις στη θέση του άλλου όταν πιέζεσαι | Να αντέχεις την απογοήτευση και να ρωτάς: «Εσύ τι χρειάζεσαι;» |
| Υποσχέσεις χωρίς συνέχεια, αποφυγή δεσμεύσεων | Άγχος μπροστά στην οικειότητα ή στην πιθανότητα απογοήτευσης | Μικρές, συγκεκριμένες δεσμεύσεις που τηρούνται |
Αν αναγνωρίζεις κάποια από αυτά στον εαυτό σου, δεν σημαίνει ότι «κάτι δεν πάει καλά με εσένα». Σημαίνει απλώς ότι κάποιες δεξιότητες δεν είχαν την ευκαιρία να αναπτυχθούν, και μπορούν να αναπτυχθούν τώρα. Για τις στιγμές που ο θυμός βγαίνει πλάγια, με σιωπές και ειρωνείες, θα βρεις περισσότερα στον οδηγό για την παθητική επιθετικότητα.
Από πού ξεκινά: ρύθμιση συναισθήματος, δεσμός και οικογένεια
Κανείς δεν γεννιέται ξέροντας να ηρεμεί τον εαυτό του. Το μωρό μαθαίνει να ρυθμίζει τα συναισθήματά του μέσα από τους ανθρώπους που το φροντίζουν, οι οποίοι στην αρχή κάνουν αυτή τη δουλειά για λογαριασμό του: το παίρνουν αγκαλιά, του μιλούν ήρεμα, δίνουν όνομα σε αυτό που νιώθει. Σύμφωνα με τη θεωρία του δεσμού, το πόσο διαθέσιμοι ήταν οι άνθρωποι αυτοί και πόσο ανταποκρίνονταν, από τη βρεφική ηλικία και μετά, διαμορφώνει σχετικά σταθερούς τρόπους σύνδεσης που επηρεάζουν το πώς βιώνουμε και ρυθμίζουμε τα συναισθήματα και στην ενήλικη ζωή.[3]
Μια ανασκόπηση για τον ρόλο της οικογένειας περιγράφει τρεις δρόμους μέσα από τους οποίους μαθαίνουμε τη ρύθμιση: την παρατήρηση, καθώς τα παιδιά βλέπουν πώς χειρίζονται οι μεγάλοι τα δικά τους συναισθήματα, τον τρόπο που οι γονείς ανταποκρίνονται στα συναισθήματα του παιδιού, και το συναισθηματικό κλίμα του σπιτιού συνολικά, μαζί με τη σχέση των ίδιων των γονιών.[4] Αν λοιπόν μεγάλωσες σε ένα σπίτι όπου ο θυμός ξεσπούσε χωρίς όρια ή όπου κανείς δεν μιλούσε για ό,τι πονούσε, είναι λογικό ο θερμοστάτης σου να ρυθμίστηκε αλλιώς· δεν είναι κατηγορία για κανέναν, είναι μια εξήγηση που αφαιρεί την ντροπή.
Οι ερευνητές της νοητικοποίησης περιγράφουν, επίσης, ότι η κατανόηση του εαυτού και των άλλων κινείται ανάμεσα σε πιο αυτόματους και πιο συνειδητούς τρόπους, και θεωρούν ότι μπορεί να ενισχυθεί μέσα στην ψυχοθεραπεία.[2] Έτσι εξηγείται, εν μέρει, γιατί κάποιος που στην ηρεμία είναι συνετός μπορεί σε έναν καβγά να γίνεται αγνώριστος.
Όταν αναγνωρίζεις τη συναισθηματική ανωριμότητα στον εαυτό σου
Χρειάζεται θάρρος για να κοιτάξεις τις δικές σου αντιδράσεις χωρίς να βρεις αμέσως δικαιολογία, αλλά και χωρίς να τιμωρήσεις τον εαυτό σου. Πολλοί περιγράφουν ότι, μόλις περάσει η ένταση, ντρέπονται για όσα είπαν και λένε «δεν θα ξανασυμβεί», ώσπου ο θερμοστάτης ανεβαίνει ξανά πριν προλάβουν να καταλάβουν τι γίνεται. Η αυτοκριτική όμως σπάνια βοηθά να αλλάξει ένα μοτίβο· αυτό που βοηθά είναι η περιέργεια, δηλαδή η διάθεση να καταλάβεις τι προηγήθηκε της έκρηξης ή της σιωπής, τι ένιωσες στο σώμα σου, ποια σκέψη πέρασε από το μυαλό σου και τι χρειαζόσουν εκείνη τη στιγμή.
Η έρευνα δίνει και μια πρακτική ελπίδα: όταν βάζουμε τα συναισθήματα σε λέξεις, μια μελέτη απεικόνισης του εγκεφάλου έδειξε ότι μειώνεται η αντίδραση της αμυγδαλής απέναντι σε δυσάρεστες εικόνες.[5] Με απλά λόγια, το να πεις «θύμωσα επειδή ένιωσα ότι δεν με υπολόγισες» αλλάζει ήδη λίγο τη θερμοκρασία. Αν θέλεις να δουλέψεις πιο συστηματικά τη στιγμή που σε κατακλύζει ένα συναίσθημα, δες και τον οδηγό για τη διαχείριση δύσκολων συναισθημάτων, ενώ για τον θυμό ειδικά υπάρχει η σελίδα για τη διαχείριση θυμού.
Συναισθηματική ανωριμότητα στη σχέση
Στη σχέση ζευγαριού τα συναισθήματα ανεβαίνουν ψηλότερα από οπουδήποτε αλλού, και γι' αυτό εκεί φαίνεται πιο καθαρά αν ο θερμοστάτης ρυθμίζεται ή όχι. Ένας σύντροφος που αποφεύγει κάθε σοβαρή κουβέντα, που μετά από κάθε διαφωνία χρειάζεται εσύ να κάνεις το πρώτο βήμα, που ζητά διαρκώς φροντίδα αλλά δυσκολεύεται να τη δώσει, ή που σε κάθε κριτική απαντά με αντεπίθεση, κάνει τη σχέση να μοιάζει με ένα σπίτι όπου η θερμοκρασία δεν είναι ποτέ σταθερή. Συχνά ο άλλος σύντροφος γίνεται, χωρίς να το καταλάβει, ο «θερμοστάτης» και για τους δύο, και με τον καιρό εξαντλείται. Πολλά από αυτά τα μοτίβα συνδέονται με τον φόβο της εγγύτητας, που περιγράφουμε στον οδηγό για τον φόβο δέσμευσης και απόρριψης, ή με την ανασφάλεια στη σχέση.
Δύο πράγματα βοηθούν περισσότερο από τις ταμπέλες. Το πρώτο είναι να μιλάς για συγκεκριμένες συμπεριφορές και για το πώς σε επηρεάζουν, και όχι για το τι «είναι» ο άλλος, κάτι που αναλύουμε στον οδηγό για την επικοινωνία στο ζευγάρι. Το δεύτερο είναι να ξεκαθαρίσεις τι μπορείς να δεχτείς και τι όχι, με τρόπο σταθερό και ήρεμο· δες και τον οδηγό για το πώς να βάζεις όρια στις σχέσεις. Όταν και οι δύο θέλετε να το δουλέψετε μαζί, η θεραπεία ζευγαριών μπορεί να σας βοηθήσει να βρείτε έναν κοινό ρυθμό.
Όταν δεν πρόκειται για ανωριμότητα. Αν ο σύντροφός σου σε ελέγχει, σε απειλεί, σε ταπεινώνει, παρακολουθεί το κινητό ή τα χρήματά σου, ή αν φοβάσαι τις αντιδράσεις του, αυτό δεν είναι «συναισθηματική ανωριμότητα» που θα λυθεί με καλύτερη επικοινωνία. Είναι μορφή κακοποίησης, και η ευθύνη ανήκει σε όποιον την ασκεί. Διάβασε τα σημάδια τοξικής σχέσης και τον οδηγό για την ενδοοικογενειακή βία· αν κινδυνεύεις άμεσα, κάλεσε το 112.
Συναισθηματικά ανώριμοι γονείς: όταν μεγάλωσες δίπλα τους
Πολλοί ενήλικες ψάχνουν αυτόν τον όρο για τους γονείς τους. Περιγράφουν γονείς που φρόντιζαν τα πρακτικά, όμως δεν μπορούσαν να σταθούν δίπλα στο παιδί όταν εκείνο φοβόταν ή λυπόταν, ή που τα δικά τους συναισθήματα γέμιζαν τόσο το σπίτι ώστε δεν έμενε θέση για τα συναισθήματα κανενός άλλου. Αν το αναγνωρίζεις, ίσως έμαθες από νωρίς να φροντίζεις εσύ τη διάθεση των μεγάλων, να μη ζητάς πολλά και να τα βγάζεις πέρα χωρίς στήριξη.
Η έρευνα για το οικογενειακό πλαίσιο εξηγεί γιατί αυτό αφήνει αποτύπωμα: τα παιδιά μαθαίνουν τη ρύθμιση των συναισθημάτων κυρίως μέσα από το παράδειγμα, την ανταπόκριση και το κλίμα του σπιτιού, και η ψυχική υγεία των ίδιων των γονιών επηρεάζει αυτή τη μάθηση.[4] Οι γονείς σου δεν ήταν απαραίτητα «κακοί» άνθρωποι· συχνά έδιναν ό,τι είχαν. Η δυσκολία σου να εμπιστευτείς, να ζητήσεις ή να ηρεμήσεις έχει όμως μια λογική ιστορία. Για τη σχέση με τους γονείς σήμερα, τα όρια και το πένθος για όσα έλειψαν, δες τον οδηγό για τους τοξικούς γονείς, και για το πώς οι πρώτες εμπειρίες συνεχίζουν να μας επηρεάζουν, το άρθρο για το παιδικό τραύμα.
Τεχνικές για να ρυθμίσεις ξανά τον θερμοστάτη
Οι τεχνικές που ακολουθούν δουλεύουν καλύτερα όταν τις εξασκείς σε ήρεμες στιγμές, ώστε να είναι έτοιμες όταν ανέβει η θερμοκρασία· διάλεξε μία και δοκίμασέ τη για δύο εβδομάδες.
Δώσε όνομα σε αυτό που νιώθεις
- Όταν νιώσεις ότι κάτι ανεβαίνει, σταμάτα για λίγα δευτερόλεπτα και παρατήρησε πού το νιώθεις στο σώμα σου.
- Ψάξε μια λέξη που να το περιγράφει όσο πιο συγκεκριμένα γίνεται: όχι μόνο «χάλια», αλλά απογοήτευση, ντροπή, ζήλια, φόβος.
- Πες το από μέσα σου ή γράψε το στο κινητό.
Φράση: «Αυτό που νιώθω τώρα είναι ντροπή, όχι μόνο θυμός.»
Γιατί βοηθά: όταν βάζουμε σε λέξεις τα συναισθήματα, μειώνεται η αντίδραση της αμυγδαλής απέναντι σε αρνητικά ερεθίσματα.[5] Αν δεν βρίσκεις την ακριβή λέξη, δεν πειράζει· και το «κάτι δυσάρεστο» είναι μια αρχή.
Η παύση πριν από την αντίδραση
- Συμφώνησε με τον εαυτό σου ένα σήμα, για παράδειγμα το σφίξιμο στο στομάχι ή τη φωνή που δυναμώνει.
- Μόλις το καταλάβεις, μέτρα αργά ως το δέκα και κάνε μερικές ήρεμες, αργές αναπνοές.
- Αν η ένταση συνεχίζει, ζήτα ένα σύντομο διάλειμμα και πες πότε θα επιστρέψεις στην κουβέντα.
Φράση: «Θέλω να το συζητήσουμε, αλλά τώρα θα πω πράγματα που δεν εννοώ. Δώσε μου μισή ώρα.»
Γιατί βοηθά: το NHS προτείνει να δίνεις στον εαυτό σου χρόνο να σκεφτεί πριν αντιδράσει, μετρώντας ως το δέκα και κάνοντας ασκήσεις ήρεμης αναπνοής.[6] Αν κάποια φορά δεν προλάβεις την παύση, δεν πειράζει· σημείωσε τι έγινε και δοκίμασε ξανά.
Το μήνυμα σε πρώτο πρόσωπο
- Περίγραψε μία συγκεκριμένη συμπεριφορά, χωρίς «πάντα» και «ποτέ».
- Πες τι ένιωσες και γιατί σε άγγιξε.
- Κλείσε με ένα μικρό, συγκεκριμένο αίτημα.
Φράση: «Όταν κοιτάς το κινητό την ώρα που σου μιλάω, νιώθω ότι δεν μετράει αυτό που λέω. Θα ήθελα να το αφήνεις στην άκρη για λίγα λεπτά.»
Γιατί βοηθά: όταν μιλάς για το πώς σε επηρεάζει μια συμπεριφορά και όχι για το τι «είναι» ο άλλος, του δίνεις κάτι συγκεκριμένο να κάνει, αντί για κάτι να αμυνθεί. Αν στην αρχή σου βγαίνει άγαρμπα, δεν πειράζει, γιατί η καθαρότητα μετράει περισσότερο από την τέλεια διατύπωση.
Η επισκευή μετά τον καβγά
- Όταν ηρεμήσεις, επέστρεψε στον άνθρωπο με τον οποίο τσακώθηκες, ακόμη κι αν δεν έχεις «χάσει».
- Αναγνώρισε το δικό σου μερίδιο, χωρίς «αλλά».
- Ρώτα πώς το έζησε ο άλλος και άκουσε χωρίς να διορθώνεις.
Φράση: «Ύψωσα τη φωνή μου χθες και δεν ήταν σωστό. Θέλω να καταλάβω πώς το ένιωσες εσύ.»
Γιατί βοηθά: η ωριμότητα σε μια σχέση δεν φαίνεται στο ότι δεν γίνονται ποτέ καβγάδες, αλλά στο ότι υπάρχει πάντα δρόμος επιστροφής, και κάθε επισκευή κάνει την επόμενη λίγο πιο εύκολη. Αν η συγγνώμη σού βγει κοφτή την πρώτη φορά, δεν πειράζει· μετράει ότι επέστρεψες.
Μια πέμπτη, πιο αργή άσκηση είναι ο έλεγχος αξιών: πριν από μια δύσκολη κουβέντα, ρώτα τον εαυτό σου «τι άνθρωπος θέλω να είμαι σε αυτή τη σχέση;» και διάλεξε μία λέξη, όπως «δικαιοσύνη», «ειλικρίνεια» ή «τρυφερότητα», για να σε κρατά σταθερά όταν ανεβαίνει η θερμοκρασία.
Πώς βοηθάμε με τη συναισθηματική ανωριμότητα στο Art of Mind
Στο Art of Mind δουλεύουμε με ανθρώπους που θέλουν να αλλάξουν τις δικές τους αντιδράσεις, με όσους ζουν δίπλα σε έναν σύντροφο που δυσκολεύεται με τα συναισθήματα και με ενήλικες που μεγάλωσαν με συναισθηματικά απόντες γονείς. Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας. Αξιοποιούμε, όπου βοηθά, και τεχνικές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης, όπως την καταγραφή των στιγμών έντασης, τον εντοπισμό των σκέψεων που ανεβάζουν τη θερμοκρασία και την πρόβα νέων τρόπων απάντησης.
Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση
Μια βραχεία, ολιστική προσέγγιση που βλέπει τον άνθρωπο ως σύνολο σώματος, συναισθήματος, σκέψης και σχέσεων. Μας βοηθά να φτάσουμε στις ρίζες του τρόπου με τον οποίο ρυθμίστηκε ο θερμοστάτης σου, όχι μόνο στις εκρήξεις ή στις σιωπές της στιγμής· η κλινική ύπνωση χρησιμοποιείται ως εργαλείο μέσα στη μέθοδο, όπου ταιριάζει. Η μέθοδος
Συνθετική Συμβουλευτική
Εξατομικευμένη, δομημένη στήριξη με συγκεκριμένα εργαλεία για την καθημερινότητα: αναγνώριση συναισθημάτων, παύσεις, μηνύματα σε πρώτο πρόσωπο, πρόβες για δύσκολες κουβέντες στη σχέση ή με την οικογένεια. Η μέθοδος
Online ή στην Πάτρα
Οι συνεδρίες γίνονται online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού, από όπου μπορείς να μιλήσεις ελεύθερα, ή δια ζώσης στο γραφείο μας στην Πάτρα, Κορίνθου 288.
Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, γι' αυτό επανεξετάζουμε τακτικά μαζί σου πού βρισκόμαστε και τι χρειάζεται να αλλάξει.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η συναισθηματική ανωριμότητα;
Είναι μια καθημερινή περιγραφή, όχι διάγνωση. Συνήθως αφορά δυσκολίες στο να αναγνωρίζει κανείς τα συναισθήματά του, να τα αντέχει και να τα εκφράζει χωρίς να πληγώνει τον εαυτό του ή τους άλλους.[1]
Υπάρχει τεστ συναισθηματικής ανωριμότητας;
Δεν υπάρχει αξιόπιστο τεστ που να μετρά τη «συναισθηματική ανωριμότητα», αφού δεν είναι κλινική έννοια. Τα ερωτηματολόγια του διαδικτύου μπορεί να σε βάλουν σε σκέψεις, όμως μια πραγματική εικόνα προκύπτει από τη συζήτηση με έναν ειδικό ψυχικής υγείας.
Αλλάζει ένας συναισθηματικά ανώριμος ενήλικας;
Οι δεξιότητες ρύθμισης και αναγνώρισης των συναισθημάτων μπορούν να αναπτυχθούν και στην ενήλικη ζωή, ιδίως όταν ο ίδιος ο άνθρωπος θέλει να δουλέψει μαζί τους. Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο και η αλλαγή έρχεται συνήθως σταδιακά.[2]
Τι κάνω αν ο σύντροφός μου είναι συναισθηματικά ανώριμος;
Μίλα για συγκεκριμένες συμπεριφορές και για το πώς σε επηρεάζουν, βάλε σταθερά όρια και φρόντισε να μην πέφτει μόνο σε εσένα ο ρόλος του «θερμοστάτη» της σχέσης. Αν υπάρχει φόβος, έλεγχος ή βία, δεν πρόκειται για ανωριμότητα· διάβασε τον οδηγό για την ενδοοικογενειακή βία και σε άμεσο κίνδυνο κάλεσε το 112.
Κάνετε συνεδρίες για ζευγάρια;
Ναι, online ή στην Πάτρα. Κάθε συνεδρία ζευγαριού διαρκεί 45 λεπτά και κοστίζει 45 € και για τους δύο μαζί.
Πώς κλείνω μια πρώτη συνεδρία;
Online, μέσα από το σύστημα κρατήσεων: επιλέγεις διαθέσιμη ημέρα και ώρα και πληρώνεις online. Κάθε συνεδρία διαρκεί 45 λεπτά και κοστίζει 45 €· δες όλες τις τιμές.
Χρειάζεσαι άμεση βοήθεια;
Αν εσύ ή κάποιος δικός σου βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, κάλεσε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης) ή ΕΚΑΒ 166. Αν έχεις σκέψεις αυτοκτονίας: 1018, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (ΚΛΙΜΑΚΑ), 24 ώρες, 7 ημέρες, με αστική χρέωση. Για ψυχολογική στήριξη: 10306, Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 24ωρη, δωρεάν και ανώνυμα. Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.
Ο θερμοστάτης σου μπορεί να μάθει να ρυθμίζεται
Κανείς δεν μας ζητά να μην ανεβαίνει ποτέ η θερμοκρασία· αρκεί να ξέρουμε πώς να τη φέρνουμε πίσω, χωρίς να καίμε ή να παγώνουμε όσους αγαπάμε. Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας, online από όπου κι αν βρίσκεσαι ή στην Πάτρα.
Κλείσε την πρώτη συνεδρίαΠηγές
- Gross JJ, John OP. Individual differences in two emotion regulation processes: implications for affect, relationships, and well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 2003;85(2):348-362. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Luyten P, Campbell C, Allison E, Fonagy P. The Mentalizing Approach to Psychopathology: State of the Art and Future Directions. Annual Review of Clinical Psychology, 2020;16:297-325. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Mikulincer M, Shaver PR. Attachment orientations and emotion regulation. Current Opinion in Psychology, 2019;25:6-10. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Morris AS, Silk JS, Steinberg L, Myers SS, Robinson LR. The Role of the Family Context in the Development of Emotion Regulation. Social Development, 2007;16(2):361-388. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Lieberman MD, Eisenberger NI, Crockett MJ, Tom SM, Pfeifer JH, Way BM. Putting feelings into words: affect labeling disrupts amygdala activity in response to affective stimuli. Psychological Science, 2007;18(5):421-428. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- NHS. Anger. National Health Service, 2026. nhs.uk
