Ίσως είναι αργά το βράδυ και δεν μπορείτε να κοιμηθείτε. Ίσως έχετε γράψει στην αναζήτηση «θέλω να πεθάνω, τι να κάνω» και δεν ξέρετε καν γιατί το γράψατε. Αν διαβάζετε αυτές τις γραμμές επειδή έχετε σκέψεις αυτοκτονίας, σας ευχαριστούμε που είστε εδώ. Δεν φταίτε εσείς για αυτές τις σκέψεις και δεν χρειάζεται να τις κουβαλάτε μόνοι.
Αν βρίσκεστε σε κίνδυνο τώρα
Καλέστε τώρα το 1018, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (ΚΛΙΜΑΚΑ), 24 ώρες, 7 ημέρες, με αστική χρέωση. Σε άμεσο κίνδυνο καλέστε το 112 ή το ΕΚΑΒ 166. Για ψυχολογική στήριξη: 10306, 24ωρη, δωρεάν και ανώνυμα.
Αν βρίσκεστε στο εξωτερικό, καλέστε τον αριθμό έκτακτης ανάγκης της χώρας σας (στην ΕΕ, το 112). Αν είστε κάτω από 18, πείτε το τώρα σε έναν ενήλικα που εμπιστεύεστε.
Όταν ο πόνος κρατά πολύ, μπορεί να μοιάζει σαν να ζείτε σε ένα σιωπηλό δωμάτιο: η ζωή συνεχίζεται απ' έξω, αλλά τίποτα δεν φτάνει μέσα και τίποτα δεν βγαίνει. Αυτό το άρθρο δεν είναι μαγικό κλειδί. Είναι λίγο φως κάτω από την πόρτα: τι μπορείτε να κάνετε τώρα, πώς να μιλήσετε σε κάποιον και τι βοηθά μακροπρόθεσμα. Αν ανησυχείτε για έναν δικό σας άνθρωπο, υπάρχει ενότητα και για εσάς.
Βασικά Σημεία
- Αν βρίσκεστε σε κίνδυνο τώρα, καλέστε το 1018 ή το 112 και μη μείνετε μόνοι.
- Οι αυτοκτονικές σκέψεις μπορεί να έρχονται και να φεύγουν· οι πιο δύσκολες ώρες περνούν πιο εύκολα με έναν άνθρωπο δίπλα σας και με βοήθεια.
- Πίσω από το «θέλω να πεθάνω» συχνά κρύβεται το «θέλω να σταματήσει αυτός ο πόνος».
- Ένα σχέδιο ασφαλείας, γραμμένο σε μια πιο ήρεμη μέρα, είναι ένα σχέδιο με βήματα και ανθρώπους για τις δύσκολες ώρες.
- Η ψυχοθεραπεία και η ψυχιατρική φροντίδα βοηθούν, αλλά δεν είναι υπηρεσία έκτακτης ανάγκης: σε κρίση, πρώτα το 1018 ή το 112.
Τι μπορείτε να κάνετε τώρα, αν έχετε σκέψεις αυτοκτονίας
Δεν χρειάζεται να λύσετε τίποτα απόψε. Ο μόνος στόχος είναι να περάσετε αυτές τις ώρες με λίγη περισσότερη στήριξη. Μερικά απλά βήματα, με τη σειρά:
- Μιλήστε τώρα με κάποιον. Καλέστε το 1018 ή, αν ο κίνδυνος είναι άμεσος, το 112. Ή πείτε σε έναν άνθρωπο που εμπιστεύεστε τι συμβαίνει. Το NHS προτείνει να ενημερώσετε την οικογένεια ή τους φίλους σας, γιατί μπορεί να σας στηρίξουν και να σας βοηθήσουν να μείνετε ασφαλείς.[1]
- Απομακρύνετε ό,τι θα μπορούσατε να χρησιμοποιήσετε για να βλάψετε τον εαυτό σας, ή ζητήστε από κάποιον να το κρατήσει για εσάς. Η απόσταση από τα μέσα είναι από τα βασικά βήματα πρόληψης.[3]
- Μη μείνετε μόνοι. Πηγαίνετε κάπου όπου υπάρχουν άνθρωποι ή όπου νιώθετε πιο ήρεμα, για παράδειγμα στο σπίτι ενός φίλου. Το NHS προτείνει ακριβώς αυτό: να είστε κοντά σε άλλους ανθρώπους.[1]
- Απόψε, μακριά από αλκοόλ και ουσίες. Το NHS συστήνει να μένετε μακριά τους όταν έχετε τέτοιες σκέψεις.[1]
- Γειώστε το σώμα σας στο τώρα. Δοκιμάστε την άσκηση 5-4-3-2-1: ονομάστε 5 πράγματα που βλέπετε, 4 που μπορείτε να αγγίξετε, 3 που ακούτε, 2 που μυρίζετε, 1 που γεύεστε. Ή ρίξτε κρύο νερό στο πρόσωπο, ή αλλάξτε δωμάτιο. Μια έντονη αίσθηση ή μια αλλαγή χώρου τραβά την προσοχή από τη σκέψη πίσω στο παρόν.
- Μόνο για σήμερα. Το NHS προτείνει να μη σκέφτεστε το μέλλον, αλλά να εστιάσετε στο να περάσει η σημερινή μέρα, κάνοντας κάτι που συνήθως σας ευχαριστεί, όπως να περάσετε χρόνο με ένα κατοικίδιο.[1]
Οι ίδιοι οι δημιουργοί του σχεδίου ασφαλείας περιγράφουν ότι οι αυτοκτονικές σκέψεις μπορεί να έρχονται και να φεύγουν σε σύντομα χρονικά διαστήματα.[2] Στο μεταξύ, μιλήστε τώρα με κάποιον ή καλέστε το 1018. Αν έχετε ήδη τραυματίσει τον εαυτό σας, καλέστε αμέσως το 112 ή το ΕΚΑΒ 166.
Τι είναι οι αυτοκτονικές σκέψεις και γιατί έρχονται
Οι αυτοκτονικές σκέψεις (στην κλινική γλώσσα, αυτοκτονικός ιδεασμός) μπορεί να είναι μια φευγαλέα σκέψη «καλύτερα να μην ξυπνούσα», μπορεί να είναι πιο επίμονες. Δεν σημαίνουν ότι είστε «τρελοί», αδύναμοι ή κακοί άνθρωποι. Δεν είστε αδύναμοι· πονάτε πολύ, ίσως για πολύ καιρό.
Δεν υπάρχει μία μόνο αιτία. Το NIMH σημειώνει ότι η αυτοκτονική συμπεριφορά είναι σύνθετη και δεν έχει μία αιτία,[4] και ο ΠΟΥ ότι οι λόγοι επηρεάζονται από κοινωνικούς, πολιτισμικούς, βιολογικούς, ψυχολογικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες.[3] Συχνά υπάρχουν μαζί πολλά βάρη: μια κατάθλιψη, μια απώλεια ή ένα πένθος, μια μακρά μοναξιά, ένα τραύμα, οικονομική ή επαγγελματική πίεση, μια σχέση που τελείωσε.
Υπάρχει ελπίδα, και δεν είναι λόγια παρηγοριάς
Ο ΠΟΥ τονίζει ότι, με έγκαιρες και τεκμηριωμένες παρεμβάσεις, οι αυτοκτονίες μπορούν να προληφθούν,[3] και το NIMH ότι αποτελεσματικά προγράμματα και θεραπευτικές επιλογές μπορούν να βοηθήσουν.[4] Πολλοί άνθρωποι βγαίνουν από μια αυτοκτονική κρίση και συνεχίζουν τη ζωή τους· ο ΠΟΥ ζητά από τα μέσα ενημέρωσης να μιλούν ακριβώς για τέτοιες ιστορίες, γιατί μπορούν να βοηθήσουν άλλους,[5] και οι διεθνείς συστάσεις για την υπεύθυνη επικοινωνία δίνουν έμφαση στην ελπίδα, στην ανάρρωση και στο πού υπάρχει βοήθεια.[6]
Ο ΠΟΥ σημειώνει ότι πολλοί άνθρωποι με τέτοιες σκέψεις δεν ζητούν βοήθεια, συχνά λόγω του στίγματος.[3] Αν φοβάστε τι θα σκεφτούν οι άλλοι, ο φόβος είναι κατανοητός. Δεν χρειάζεται όμως να σας κρατήσει σιωπηλούς.
Δύο τρόποι να κοιτάξετε αλλιώς την αυτοκτονική σκέψη
Αυτά τα δύο εργαλεία δεν αντικαθιστούν τη βοήθεια· δοκιμάστε τα μαζί με αυτήν. Αν η σκέψη είναι πολύ έντονη τώρα, καλέστε το 1018.
Διαβάστε την ετικέτα του πόνου
- Γράψτε τη σκέψη όπως έρχεται: «θέλω να πεθάνω».
- Ρωτήστε: αν αυτή η σκέψη είχε άλλη ετικέτα, τι θα έγραφε; «Θέλω να σταματήσει αυτός ο πόνος». «Θέλω να τελειώσει αυτή η μοναξιά». «Θέλω να μη νιώθω βάρος».
- Αλλάξτε την ερώτηση: «Πώς αλλιώς μπορεί να μικρύνει αυτός ο πόνος;»
- Γράψτε μία μικρή απάντηση, έστω «να το πω σε κάποιον απόψε».
Φράση: «Δεν θέλω να πάψω να υπάρχω. Θέλω να πάψει να πονάει τόσο.»
Γιατί βοηθά: ως πρακτική λογική, όταν ονομάζετε τι ακριβώς πονά, ανοίγει χώρος για βοήθεια που αφορά αυτό το συγκεκριμένο βάρος. Αν δεν βρείτε λέξεις, δεν πειράζει· μπορείτε να το κάνετε μαζί με κάποιον.
Η φωνή του πόνου δεν είναι η δική σας φωνή
- Προσέξτε τις φράσεις «είμαι βάρος», «δεν υπάρχει ελπίδα», «όλοι θα ήταν καλύτερα χωρίς εμένα».
- Πείτε μέσα σας: «Αυτή είναι η φωνή του πόνου».
- Θυμηθείτε ότι το κομμάτι σας που διαβάζει αυτό το άρθρο, που ψάχνει βοήθεια, είναι κι αυτό δικό σας.
- Δώστε σε αυτό το κομμάτι μία μικρή πράξη: ένα μήνυμα, ένα τηλεφώνημα.
Φράση: «Ο πόνος μιλά δυνατά απόψε. Δεν είναι όμως η μόνη φωνή μέσα μου.»
Γιατί βοηθά: τη φράση «είμαι βάρος για τους άλλους» το NIMH την αναφέρει ως προειδοποιητικό σημάδι που χρειάζεται βοήθεια, όχι ως αλήθεια για εσάς.[10] Αν σήμερα δεν μπορείτε να την αμφισβητήσετε, δεν πειράζει· αρκεί να μιλήσετε σε κάποιον.
Σχέδιο ασφαλείας: ένα σχέδιο με βήματα και ανθρώπους για τις δύσκολες ώρες
Το σχέδιο ασφαλείας (Safety Planning Intervention) αναπτύχθηκε από τους Barbara Stanley και Gregory Brown ως μια σύντομη παρέμβαση για τη μείωση του κινδύνου αυτοκτονίας.[7] Είναι μια σειρά από βήματα που ακολουθείτε με τη σειρά: αν ένα βήμα δεν φέρει ανακούφιση, πηγαίνετε στο επόμενο.[2] Σε μια μεγάλη μελέτη σε τμήματα επειγόντων, το σχέδιο ασφαλείας μαζί με τηλεφωνική παρακολούθηση συνδέθηκε με λιγότερες αυτοκτονικές συμπεριφορές στο επόμενο εξάμηνο και με περισσότερες επισκέψεις σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας.[8] Μια μετα-ανάλυση έξι μελετών βρήκε επίσης λιγότερες αυτοκτονικές συμπεριφορές με τέτοιες παρεμβάσεις.[9]
| Βήμα | Τι γράφετε | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| 1. Τα δικά μου προειδοποιητικά σημάδια | Πώς καταλαβαίνω ότι αρχίζω να δυσκολεύομαι, με δικά μου λόγια. | «Κλείνομαι στο δωμάτιο, δεν απαντώ στα μηνύματα, δεν κοιμάμαι.» |
| 2. Τι κάνω μόνος ή μόνη για να ηρεμήσω | Μικρά πράγματα που τραβούν την προσοχή από τη σκέψη. | «Ντους, 5-4-3-2-1, βόλτα στο τετράγωνο, μουσική.» |
| 3. Άνθρωποι και μέρη που με βγάζουν από τις σκέψεις | Πού μπορώ να πάω για να είμαι ανάμεσα σε κόσμο. | «Το καφέ της γειτονιάς, το σπίτι της αδελφής μου.» |
| 4. Άνθρωποι που μπορώ να ζητήσω βοήθεια | Δύο ή τρία ονόματα με τα τηλέφωνά τους. | «Μαρία, Γιώργος, η ξαδέρφη μου.» |
| 5. Επαγγελματίες και γραμμές | Ο θεραπευτής ή ο γιατρός μου και οι γραμμές βοήθειας. | «1018, 112, ο ψυχίατρός μου, η θεραπεύτριά μου.» |
| 6. Κάνω το περιβάλλον μου πιο ασφαλές | Γενικά, χωρίς λεπτομέρειες. | «Απομακρύνω ή δίνω σε κάποιον να κρατήσει ό,τι θα μπορούσα να χρησιμοποιήσω για να βλάψω τον εαυτό μου.» |
| Προαιρετικά: οι λόγοι μου για να συνεχίσω | Ακόμη κι αν μοιάζουν μικροί. | «Ο σκύλος μου. Η μυρωδιά του καφέ το πρωί. Ο επόμενος κύκλος της αγαπημένης μου σειράς.» |
Πώς το φτιάχνετε και πού το κρατάτε
- Σε μια πιο ήρεμη μέρα, για να είναι έτοιμο στις δύσκολες ώρες.
- Ιδανικά μαζί με έναν θεραπευτή. Φτιάχνεται συνεργατικά, με τα δικά σας λόγια, και ελέγχεται αν κάθε βήμα είναι εφαρμόσιμο.[2]
- Κάπου που το βρίσκετε εύκολα, π.χ. στις σημειώσεις του κινητού, και το ξανακοιτάτε τακτικά για να το βελτιώνετε.[2]
Σχέδιο, όχι δέσμευση: το σχέδιο ασφαλείας δεν είναι δέσμευση ότι «θα αντέξετε μόνοι». Είναι σχέδιο με ανθρώπους και βήματα. Αν φτάσετε στο τέλος της λίστας και ο πόνος δεν έχει χαμηλώσει, αυτό δεν είναι αποτυχία σας· είναι η στιγμή να καλέσετε το 1018 ή το 112.
Πώς να πείτε σε κάποιον ότι έχετε σκέψεις αυτοκτονίας
Ίσως φοβάστε την κριτική ή ότι θα «τρομάξετε» τον άλλον. Όμως η σιωπή κρατά το δωμάτιο κλειστό· μια φράση αρκεί για να ανοίξει λίγο η πόρτα. Δεν χρειάζεται να εξηγήσετε τα πάντα.
Σε έναν φίλο ή συγγενή
- Διαλέξτε έναν άνθρωπο, όχι τον «ιδανικό».
- Ένα μήνυμα είναι αρκετό αν η φωνή δεν βγαίνει.
- Πείτε τι χρειάζεστε: να σας ακούσει, να έρθει, να καθίσει μαζί σας ενώ καλείτε το 1018.
Φράση: «Περνάω μια πολύ δύσκολη περίοδο και έχω σκέψεις ότι δεν θέλω να ζω. Μπορείς να με ακούσεις;»
Αν ο πρώτος άνθρωπος δεν αντιδράσει όπως χρειάζεστε, δεν σημαίνει ότι δεν αξίζετε βοήθεια. Δοκιμάστε τον επόμενο του σχεδίου σας.
Σε έναν επαγγελματία
- Μπορεί να είναι ο γιατρός σας, ένας ψυχίατρος ή ένας ειδικός ψυχικής υγείας.
- Πείτε το καθαρά από την αρχή, χωρίς να το «μικρύνετε».
- Ρωτήστε ποιο είναι το επόμενο βήμα.
Φράση: «Δυσκολεύομαι πολύ τον τελευταίο καιρό και έχω σκέψεις ότι δεν θέλω να ζω άλλο. Χρειάζομαι βοήθεια.»
Αν το κόστος σας δυσκολεύει, δείτε τις δομές δωρεάν ψυχολογικής υποστήριξης.
Αν είστε έφηβος ή έφηβη, πείτε το σε έναν γονιό, έναν καθηγητή ή έναν άλλον ενήλικα που εμπιστεύεστε. Αν δεν σας ακούσει ο πρώτος, πείτε το ξανά σε κάποιον άλλον.
Αν ανησυχείτε για κάποιον άλλον
Ίσως ένας δικός σας άνθρωπος έχει αλλάξει. Το NIMH αναφέρει ως προειδοποιητικά σημάδια το να μιλά κάποιος για το ότι θέλει να πεθάνει ή ότι είναι βάρος για τους άλλους· το να νιώθει άδειος, απελπισμένος ή παγιδευμένος· το να αποσύρεται, να αποχαιρετά, να χαρίζει σημαντικά του πράγματα, να έχει έντονες εναλλαγές διάθεσης ή να κάνει περισσότερη χρήση ουσιών. Αν τα σημάδια είναι νέα ή έχουν αυξηθεί πρόσφατα, ζητήστε βοήθεια το συντομότερο.[10]
Ρωτήστε ευθέως
Πολλοί φοβούνται ότι αν ρωτήσουν, θα «βάλουν ιδέες». Μια ανασκόπηση της βιβλιογραφίας δεν βρήκε καμία μελέτη με στατιστικά σημαντική αύξηση του αυτοκτονικού ιδεασμού σε ανθρώπους που ρωτήθηκαν γι' αυτόν· η συζήτηση μπορεί μάλιστα να τον μειώνει.[11] Το NIMH προτείνει πέντε βήματα:[12]
- Ρωτήστε: «Σκέφτεσαι να αυτοκτονήσεις;» Η καθαρή ερώτηση δείχνει ότι αντέχετε να ακούσετε την απάντηση.
- Σταθείτε δίπλα του: ακούστε χωρίς κριτική και χωρίς κήρυγμα.
- Βοηθήστε να μείνει ασφαλής: περιορίστε, αν μπορείτε χωρίς να κινδυνέψετε εσείς, την πρόσβαση σε ό,τι θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει. Αν ο κίνδυνος είναι άμεσος, μην τον αφήσετε μόνο.
- Βοηθήστε να συνδεθεί με βοήθεια: καλέστε μαζί το 1018 ή, σε άμεσο κίνδυνο, το 112, και ενθαρρύνετέ τον να μιλήσει με έναν ειδικό ψυχικής υγείας.
- Μείνετε σε επαφή: το NIMH σημειώνει ότι η συνεχής, υποστηρικτική επαφή μετά την κρίση έχει σημαντικό ρόλο στην πρόληψη.
Μην κρατήσετε μυστικό έναν άμεσο κίνδυνο, ακόμη κι αν σας το ζητήσει: «Νοιάζομαι πολύ για σένα για να το κρατήσω μόνο για μένα. Ας βρούμε βοήθεια μαζί.» Περισσότερα στις πρώτες βοήθειες ψυχικής υγείας και στο πώς να βοηθήσω κάποιον με κατάθλιψη. Ο αυτοτραυματισμός είναι διαφορετικός, αλλά συγγενικός, και χρειάζεται κι αυτός φροντίδα χωρίς κριτική. Και θυμηθείτε: δεν είστε εσείς ο θεραπευτής του. Φροντίστε και τον εαυτό σας.
Τι βοηθά μακροπρόθεσμα: ψυχοθεραπεία και ψυχιατρική φροντίδα
Όταν περάσει η πιο έντονη στιγμή, αξίζει να δουλέψετε με έναν ειδικό αυτό που γέννησε τον πόνο. Στην έρευνα έχουν μελετηθεί διάφορες προσεγγίσεις. Οι οδηγίες του NICE για τον αυτοτραυματισμό, για παράδειγμα, συστήνουν για ενήλικες μια δομημένη ψυχολογική παρέμβαση βασισμένη στη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (π.χ. CBT ή θεραπεία επίλυσης προβλημάτων) και, για εφήβους με συχνά επεισόδια και έντονη δυσκολία στη ρύθμιση των συναισθημάτων, να εξεταστεί η διαλεκτική συμπεριφορική θεραπεία για εφήβους (DBT-A)· προβλέπουν επίσης σχέδιο ασφαλείας γραμμένο μαζί με τον άνθρωπο.[13] Το σχέδιο ασφαλείας συνδέθηκε με λιγότερες αυτοκτονικές συμπεριφορές, όμως η μετα-ανάλυση δεν βρήκε επίδραση στις ίδιες τις σκέψεις, γι' αυτό χρειάζονται και άλλες παρεμβάσεις.[9] Εκεί έχει θέση η ψυχοθεραπεία.
Αν υπάρχει κατάθλιψη, οριακή διαταραχή προσωπικότητας ή άλλη ψυχική δυσκολία, μπορεί να χρειαστεί και ψυχιατρική εκτίμηση· η απόφαση για φάρμακα ανήκει στον γιατρό. Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Η ψυχοθεραπεία δεν είναι υπηρεσία έκτακτης ανάγκης. Οι συνεδρίες γίνονται σε προγραμματισμένες ώρες. Αν βρίσκεστε σε κρίση, καλέστε πρώτα το 1018 ή το 112, ακόμη κι αν έχετε θεραπευτή.
Πώς βοηθάμε στο Art of Mind μετά από σκέψεις αυτοκτονίας
Στο Art of Mind δουλεύουμε με ανθρώπους που περνούν πολύ δύσκολες περιόδους, με ηρεμία και χωρίς κριτική. Η πρώτη συνεδρία είναι κλινική: παίρνουμε το ιστορικό, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί ένα πλάνο συνεργασίας. Μπορούμε να φτιάξουμε ή να ξαναδούμε μαζί το δικό σας σχέδιο ασφαλείας και, όπου χρειάζεται, να δουλέψουμε σε συνεργασία με τον ψυχίατρό σας. Αξιοποιούμε, όπου βοηθά, και τεχνικές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης, όπως την επίλυση προβλημάτων και την εξέταση σκέψεων όπως «είμαι βάρος».
Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση
Μια ολιστική προσέγγιση που δουλεύει με το σώμα, το συναίσθημα, τη σκέψη και τις σχέσεις, για να επεξεργαστείτε όσα βαραίνουν και να ξαναβρείτε επαφή με ό,τι σας κρατά. Η κλινική ύπνωση χρησιμοποιείται μόνο ως εργαλείο μέσα στη μέθοδο, όπου ταιριάζει. Η μέθοδος
Συνθετική Συμβουλευτική
Δομημένη, εξατομικευμένη στήριξη με εφαρμόσιμα εργαλεία: σχέδιο για τις δύσκολες ώρες, ρουτίνες που στηρίζουν, πώς να μιλάτε στους δικούς σας ανθρώπους. Η μέθοδος
Online ή στην Πάτρα
Οι συνεδρίες γίνονται online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού, ή δια ζώσης στην Πάτρα, Κορίνθου 288. Για εφήβους, επικοινωνήστε πρώτα μαζί μας (δείτε τη συμβουλευτική εφήβων).
Επανεξετάζουμε τακτικά μαζί σας τι βοηθά.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι φυσιολογικό να έχω σκέψεις αυτοκτονίας;
Δεν είστε ο μόνος ή η μόνη, και οι σκέψεις αυτές δεν σημαίνουν ότι είστε αδύναμοι ή «τρελοί». Σημαίνουν ότι πονάτε πολύ. Χρειάζονται όμως πάντα προσοχή και στήριξη: μιλήστε σε κάποιον και, αν βρίσκεστε σε κίνδυνο, καλέστε το 1018 ή το 112.
Αν το πω σε κάποιον, θα με νοσηλεύσουν;
Το να μιλήσετε για τις σκέψεις σας δεν σημαίνει αυτόματα νοσηλεία. Σε μια μεγάλη μελέτη, άνθρωποι που επισκέφθηκαν τα επείγοντα και δεν χρειάστηκαν νοσηλεία στηρίχθηκαν με σχέδιο ασφαλείας και τηλεφωνική παρακολούθηση.[8] Η νοσηλεία εξετάζεται όταν η άμεση ασφάλεια το χρειάζεται, και είναι κι αυτή μορφή φροντίδας, όχι τιμωρία.
Τι είναι το 1018;
Είναι η Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία της ΚΛΙΜΑΚΑ. Λειτουργεί 24 ώρες, 7 ημέρες, με αστική χρέωση. Μπορείτε να καλέσετε αν έχετε σκέψεις αυτοκτονίας ή αν ανησυχείτε για κάποιον.
Αν μιλήσω για αυτοκτονία με κάποιον, μήπως του βάλω ιδέες;
Η έρευνα δεν βρήκε ότι η ερώτηση αυξάνει τις αυτοκτονικές σκέψεις· η συζήτηση μπορεί μάλιστα να τις μειώνει.[11] Ρωτήστε ευθέως και, αν υπάρχει κίνδυνος, καλέστε μαζί το 1018 ή το 112.
Τι είναι το σχέδιο ασφαλείας και πότε το φτιάχνω;
Είναι μια λίστα με βήματα και ανθρώπους για τις δύσκολες ώρες: σημάδια, τι σας ηρεμεί, πού να πάτε, ποιον να πάρετε τηλέφωνο, επαγγελματίες και γραμμές.[7] Το φτιάχνετε σε μια πιο ήρεμη μέρα, ιδανικά μαζί με θεραπευτή, και το κρατάτε στο κινητό.
Μπορώ να κάνω ψυχοθεραπεία online;
Ναι. Οι συνεδρίες γίνονται online ή στην Πάτρα· κλείνετε μέσα από το σύστημα κρατήσεων, επιλέγοντας ημέρα και ώρα, και η πρώτη συνεδρία κοστίζει 45 € για 45 λεπτά (δείτε τις τιμές). Η ψυχοθεραπεία όμως δεν καλύπτει κρίσεις: αν βρίσκεστε σε κίνδυνο, καλέστε πρώτα το 1018 ή το 112.
Χρειάζεστε άμεση βοήθεια;
Αν εσείς ή κάποιος δικός σας βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, καλέστε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης) ή ΕΚΑΒ 166. Αν έχετε σκέψεις αυτοκτονίας ή ανησυχείτε για κάποιον: 1018, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (ΚΛΙΜΑΚΑ), 24 ώρες, 7 ημέρες, με αστική χρέωση. Για ψυχολογική στήριξη: 10306, Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 24ωρη, δωρεάν και ανώνυμα. Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.
Δεν χρειάζεται να το κουβαλάτε μόνοι
Το σιωπηλό δωμάτιο έχει πόρτα, ακόμη κι όταν δεν τη βλέπετε. Δεν χρειάζεται να την ανοίξετε μονομιάς· αρκεί μια χαραμάδα, ένα τηλεφώνημα, μια φράση σε έναν άνθρωπο. Όταν είστε έτοιμοι, μπορούμε να δουλέψουμε μαζί, με τον δικό σας ρυθμό. Αν βρίσκεστε σε κίνδυνο τώρα, καλέστε πρώτα το 1018 ή το 112.
Κλείστε την πρώτη συνεδρίαΠηγές
- NHS. Help for suicidal thoughts. NHS (UK), page last reviewed 26 April 2024. nhs.uk
- Brown GK, Stanley B. Safety Plan Intervention (SPI) Brief Checklist. Center for Practice Innovations, 2016. preventsuicideny.org
- World Health Organization. Suicide (fact sheet). WHO, 2026. who.int
- National Institute of Mental Health. Suicide Prevention. NIMH. nimh.nih.gov
- World Health Organization. Preventing suicide: a resource for media professionals, update 2023. WHO, 2023. who.int
- SAVE, American Foundation for Suicide Prevention και συνεργάτες. Recommendations for Reporting on Suicide. save.org
- Stanley B, Brown GK. Safety Planning Intervention: A Brief Intervention to Mitigate Suicide Risk. Cognitive and Behavioral Practice, 2012;19(2):256-264. doi.org
- Stanley B, Brown GK, Brenner LA, et al. Comparison of the Safety Planning Intervention With Follow-up vs Usual Care of Suicidal Patients Treated in the Emergency Department. JAMA Psychiatry, 2018;75(9):894-900. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Nuij C, van Ballegooijen W, de Beurs D, et al. Safety planning-type interventions for suicide prevention: meta-analysis. British Journal of Psychiatry, 2021;219(2):419-426. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- National Institute of Mental Health. Warning Signs of Suicide. NIMH, 2025. nimh.nih.gov
- Dazzi T, Gribble R, Wessely S, Fear NT. Does asking about suicide and related behaviours induce suicidal ideation? What is the evidence? Psychological Medicine, 2014;44(16):3361-3363. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- National Institute of Mental Health. 5 Action Steps to Help Someone Having Thoughts of Suicide. NIMH, 2024. nimh.nih.gov
- National Institute for Health and Care Excellence. Self-harm: assessment, management and preventing recurrence (NG225). NICE, 2022. nice.org.uk
