Κάποιος σε ρωτά «πώς είσαι;» ή «τι νιώθεις γι' αυτό;», και η μόνη απάντηση που βρίσκεις είναι ένα «καλά» ή ένα «δεν ξέρω». Δεν το λες για να αποφύγεις την κουβέντα· πραγματικά δεν μπορείς να βάλεις σε λέξεις αυτό που συμβαίνει μέσα σου. Μπορεί να νιώθεις ένα σφίξιμο στο στομάχι, μια βαριά κούραση ή ένα θόρυβο στο κεφάλι, χωρίς να ξέρεις αν είναι θυμός, λύπη, άγχος ή απλώς πείνα. Όταν η δυσκολία να αναγνωρίσεις και να περιγράψεις τα συναισθήματά σου είναι σταθερό κομμάτι του τρόπου που λειτουργείς, οι ειδικοί τη λένε αλεξιθυμία. Δεν φταις εσύ, δεν σημαίνει ότι δεν νιώθεις, και δεν είναι ασθένεια· είναι ένα χαρακτηριστικό που μπορεί να αλλάξει.
Μια εικόνα που βοηθά είναι ο μεταφραστής. Τα συναισθήματα φτάνουν πρώτα ως σήματα του σώματος και του νου, και κάποιος μέσα μας χρειάζεται να τα μεταφράσει σε λέξεις: «αυτό είναι απογοήτευση», «αυτό είναι φόβος». Στην αλεξιθυμία, ο μεταφραστής δεν λείπει· απλώς δεν έμαθε ποτέ καλά τη γλώσσα, ή του λείπει ένα λεξικό. Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε τι είναι η αλεξιθυμία, πώς φαίνεται στην καθημερινότητα και στις σχέσεις, πώς συνδέεται με το σώμα, και ποιες ασκήσεις βοηθούν να αποκτήσει ο μεταφραστής σου περισσότερες λέξεις.
Βασικά Σημεία
- Η αλεξιθυμία είναι ένα χαρακτηριστικό της προσωπικότητας, όχι διάγνωση: δυσκολία να αναγνωρίζεις και να περιγράφεις τα συναισθήματά σου, μαζί με μια τάση να εστιάζεις στα εξωτερικά γεγονότα.
- Δεν σημαίνει ότι δεν νιώθεις· σημαίνει ότι δυσκολεύεσαι να καταλάβεις και να ονομάσεις αυτό που νιώθεις.
- Συνδέεται σε μελέτες με περισσότερα σωματικά συμπτώματα και με τη δυσκολία να «διαβάζεις» τα σήματα του σώματος, την ενδοδεκτικότητα (interoception).
- Συνδέεται επίσης με την κατάθλιψη και το άγχος, χωρίς να ταυτίζεται με αυτά.
- Η έρευνα δείχνει ότι η αλεξιθυμία αλλάζει εν μέρει με ψυχοθεραπευτική δουλειά, ειδικά όταν αυτή εστιάζει στην αναγνώριση των συναισθημάτων.
Αλεξιθυμία: τι είναι
Η λέξη είναι ελληνική και σημαίνει κυριολεκτικά «έλλειψη λέξεων για τα συναισθήματα».[5] Ο όρος προτάθηκε τη δεκαετία του 1970,[1] αφού ψυχίατροι παρατήρησαν ότι πολλοί άνθρωποι με σωματικά ενοχλήματα δυσκολεύονταν ιδιαίτερα να βρουν λέξεις για το πώς ένιωθαν.[5] Σήμερα η αλεξιθυμία περιγράφεται ως ένα χαρακτηριστικό της προσωπικότητας: κάποιοι άνθρωποι σπάνια στρέφουν την προσοχή τους στα συναισθήματά τους και, όταν το κάνουν, δυσκολεύονται να τα αναγνωρίσουν και να τα περιγράψουν.[1] Σε μια μεγάλη έρευνα στον γενικό πληθυσμό της Φινλανδίας, η αλεξιθυμία κατανεμόταν σε όλο το φάσμα, από λίγη έως πολλή, κάτι που ενισχύει την ιδέα ότι πρόκειται για διάσταση της προσωπικότητας και όχι για κάτι που είτε το έχεις είτε όχι.[4]
Το πιο γνωστό ερωτηματολόγιο για την αλεξιθυμία, η Κλίμακα Αλεξιθυμίας του Τορόντο με 20 ερωτήσεις (TAS-20), μετρά τρεις πλευρές:[3][4]
- Δυσκολία να αναγνωρίσεις τα συναισθήματα, για παράδειγμα να ξεχωρίσεις αν αυτό που νιώθεις είναι θυμός ή φόβος, ή αν είναι συναίσθημα ή σωματική αίσθηση.
- Δυσκολία να περιγράψεις τα συναισθήματα στους άλλους με λέξεις.
- Σκέψη στραμμένη προς τα έξω: η προσοχή πηγαίνει περισσότερο στα γεγονότα και στα πρακτικά ζητήματα και λιγότερο στον εσωτερικό κόσμο.
Επειδή δεν υπάρχουν σαφή διαγνωστικά κριτήρια, τα ποσοστά διαφέρουν από μελέτη σε μελέτη· διάφορες έρευνες εκτός Ελλάδας εκτιμούν ότι αφορά περίπου το 10% έως 19% των ανθρώπων.[5] Η εκτίμηση γίνεται από ειδικό ψυχικής υγείας, και ένα ερωτηματολόγιο από μόνο του δεν αρκεί για να βγάλει συμπεράσματα.
Αλεξιθυμία συμπτώματα: πώς φαίνεται στην καθημερινότητα
Η αλεξιθυμία δεν μοιάζει με «ψυχρότητα». Πολλοί άνθρωποι με αλεξιθυμία νιώθουν έντονα, αλλά τα συναισθήματα εμφανίζονται ως ένα θολό «άσχημα», ως ένταση στο σώμα ή ως ξαφνικές αντιδράσεις που δεν καταλαβαίνουν από πού ήρθαν. Ο πίνακας που ακολουθεί είναι ενδεικτικός και δεν κάνει διάγνωση.
| Πλευρά | Πώς μπορεί να φαίνεται | Τι μπορεί να σκέφτεσαι |
|---|---|---|
| Αναγνώριση | Δυσκολεύεσαι να ξεχωρίσεις λύπη, θυμό, άγχος ή κούραση | «Νιώθω κάτι, αλλά δεν ξέρω τι» |
| Περιγραφή | Απαντάς με «καλά», «οκ» ή «δεν ξέρω» σε ερωτήσεις για το πώς νιώθεις | «Δεν βρίσκω τις λέξεις» |
| Σώμα | Πονοκέφαλοι, στομάχι, ένταση στους ώμους σε δύσκολες περιόδους | «Μάλλον είναι κάτι σωματικό» |
| Εστίαση προς τα έξω | Στις κουβέντες μιλάς για γεγονότα και πρακτικά θέματα, σπάνια για εσωτερικές εμπειρίες | «Τι νόημα έχει να το αναλύω;» |
| Σχέσεις | Οι κοντινοί σου άνθρωποι λένε ότι κρατάς απόσταση ή ότι δεν καταλαβαίνουν τι νιώθεις | «Νοιάζομαι, απλώς δεν ξέρω πώς να το δείξω» |
Αν αναγνωρίζεις τον εαυτό σου σε κάποιες γραμμές, αυτό δεν σημαίνει ότι «έχεις αλεξιθυμία». Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να μιλήσουν για συναισθήματα σε ορισμένες περιόδους ή σε ορισμένα θέματα. Μια καλή αφετηρία για να γνωρίσεις τον εσωτερικό σου κόσμο είναι και ο οδηγός για την αυτογνωσία.
Αλεξιθυμία ή συναισθηματικό μούδιασμα;
Τα δύο συχνά μπερδεύονται. Το συναισθηματικό μούδιασμα είναι μια κατάσταση: μια περίοδος όπου τα συναισθήματα μοιάζουν να έχουν «σβήσει», συχνά μετά από μεγάλο στρες, εξάντληση ή απώλεια. Η αλεξιθυμία είναι περισσότερο ένα σταθερό χαρακτηριστικό: ο τρόπος που, εδώ και καιρό, σχετίζεσαι με τα συναισθήματά σου. Στην πράξη τα όρια δεν είναι πάντα καθαρά. Οι ερευνητές περιγράφουν μια «πρωτογενή» αλεξιθυμία, που θεωρείται ότι διαμορφώνεται από την παιδική ή την πρώιμη ενήλικη ζωή, και μια «δευτερογενή», που μπορεί να εμφανιστεί αργότερα ως αντίδραση σε έντονες δυσκολίες και να υποχωρήσει όταν βελτιωθούν τα συμπτώματα.[5]
Αυτό έχει σημασία για σένα, γιατί σημαίνει ότι η αλεξιθυμία δεν είναι «έτσι είμαι και τελείωσε». Αν μάλιστα νιώθεις περισσότερο ένα εσωτερικό κενό παρά μια δυσκολία να ονομάσεις, ίσως σε αφορά και ο οδηγός όταν νιώθεις κενό.
Σώμα και συναισθήματα: η ενδοδεκτικότητα (interoception)
Για να καταλάβεις τι νιώθεις, χρειάζεται να «διαβάζεις» τα σήματα του σώματος: τον χτύπο της καρδιάς, την ανάσα, το σφίξιμο στο στομάχι. Αυτή η ικανότητα λέγεται ενδοδεκτικότητα (interoception). Μια μελέτη βρήκε ότι η αλεξιθυμία συνδεόταν με δυσκολία να αντιλαμβάνεται κανείς και μη συναισθηματικά σήματα του σώματος, όπως την πείνα, την κούραση ή τη θερμοκρασία, και με την τάση να μοιάζουν μεταξύ τους τα συναισθήματα και οι σωματικές καταστάσεις.[6] Οι ερευνητές πρότειναν ότι η αλεξιθυμία ίσως περιγράφεται καλύτερα ως μια γενικότερη δυσκολία ενδοδεκτικότητας.[6] Με την εικόνα του μεταφραστή: τα σήματα φτάνουν, αλλά μοιάζουν όλα με την ίδια, θολή γλώσσα.
Ίσως γι' αυτό η αλεξιθυμία συνδέεται και με σωματικά ενοχλήματα. Μια ποσοτική ανασκόπηση βρήκε μικρή έως μέτρια σχέση ανάμεσα στην αλεξιθυμία και στην αναφορά σωματικών συμπτωμάτων, με τη δυσκολία αναγνώρισης των συναισθημάτων να έχει τη στενότερη σχέση.[7] Σε μια αντιπροσωπευτική έρευνα στη Φινλανδία με 5.129 ενήλικες, η αλεξιθυμία συνδέθηκε με τα σωματικά συμπτώματα ανεξάρτητα από σωματικές ασθένειες, κατάθλιψη και άγχος.[8] Πρόκειται για συσχετίσεις και όχι για απόδειξη αιτίας, και κάθε νέο ή επίμονο σωματικό σύμπτωμα χρειάζεται πρώτα έλεγχο από τον γιατρό σου. Περισσότερα στη σελίδα για τα ψυχοσωματικά συμπτώματα.
Αλεξιθυμία, άγχος και κατάθλιψη
Όταν δεν μπορείς να ονομάσεις αυτό που νιώθεις, είναι πιο δύσκολο και να το φροντίσεις. Μια σύγχρονη ανασκόπηση περιγράφει την αλεξιθυμία ως σημαντικό παράγοντα κινδύνου για διάφορες ψυχικές δυσκολίες, επειδή συνδέεται στενά με τον τρόπο που ρυθμίζουμε τα συναισθήματά μας.[1] Για την κατάθλιψη ειδικά, μια μετα-ανάλυση που αναφέρεται σε ανασκόπηση βρήκε μέτρια συσχέτιση ανάμεσα στην αλεξιθυμία και στη σοβαρότητα της κατάθλιψης, ενώ η έρευνα συνολικά δείχνει ότι πρόκειται για διαφορετικές αλλά στενά συνδεδεμένες έννοιες.[5] Οι ερευνητές σημειώνουν επίσης ότι η αλεξιθυμία συνδέεται με την υγεία, σωματική και ψυχική, και μπορεί να επηρεάζει το πώς πάει μια θεραπεία.[2]
Αυτό δεν σημαίνει ότι η αλεξιθυμία προκαλεί κατάθλιψη ή άγχος. Σημαίνει ότι αξίζει να κοιτάξουμε και τα δύο μαζί. Αν παράλληλα νιώθεις πεσμένη διάθεση για μεγάλο διάστημα ή συνεχή ένταση, δες τις σελίδες για την κατάθλιψη και για το άγχος και το στρες.
Η αλεξιθυμία στις σχέσεις
Στις σχέσεις, η αλεξιθυμία συχνά φαίνεται πρώτα από τους άλλους. Ο σύντροφος, ένας φίλος ή ένας συνάδελφος μπορεί να λέει ότι «δεν ξέρει τι σκέφτεσαι», ότι κρατάς απόσταση ή ότι στις δύσκολες στιγμές «κλείνεσαι». Από τη δική σου πλευρά, μπορεί να νοιάζεσαι βαθιά αλλά να μη βρίσκεις τις λέξεις, ή να καταλαβαίνεις πόσο σε πείραξε κάτι μόνο μετά από μέρες. Σε μια διαφωνία, αυτό μπορεί να μοιάζει με αδιαφορία, ενώ στην πραγματικότητα είναι δυσκολία μετάφρασης.
Η καλή είδηση είναι ότι η επικοινωνία για τα συναισθήματα είναι δεξιότητα που μαθαίνεται, και οι σχέσεις είναι συχνά το καλύτερο πεδίο εξάσκησης. Ορισμένες φορές, όταν ένα συναίσθημα όπως ο θυμός δεν βρίσκει λέξεις, βγαίνει πλάγια, με σιωπή, ειρωνεία ή «ξεχασμένες» υποχρεώσεις· περισσότερα για αυτό στο άρθρο για την παθητική επιθετικότητα. Για πρακτικά εργαλεία, δες τους οδηγούς για τις δεξιότητες επικοινωνίας και για την επικοινωνία στο ζευγάρι.
Ασκήσεις για να αναγνωρίζεις τι νιώθεις
Οι ασκήσεις που ακολουθούν είναι σαν μαθήματα γλώσσας για τον εσωτερικό σου μεταφραστή. Ξεκίνα από μία, για λίγα λεπτά την ημέρα, σε ήρεμες στιγμές. Δεν υπάρχει «σωστή» απάντηση· υπάρχει μόνο εξάσκηση.
Πού το νιώθω στο σώμα
- Κάθισε άνετα, κλείσε τα μάτια αν θέλεις και πάρε τρεις αργές ανάσες.
- Πέρασε την προσοχή σου αργά από το κεφάλι ως τα πόδια: πρόσωπο, λαιμό, ώμους, στήθος, στομάχι, χέρια, πόδια.
- Σε κάθε σημείο ρώτα: «Τι αισθάνομαι εδώ;» Ζεστό, κρύο, σφιγμένο, βαρύ, ελαφρύ, τίποτα. Όλα είναι αποδεκτά.
Φράση: «Δεν χρειάζεται να ξέρω ακόμη τι συναίσθημα είναι. Ξεκινώ από το τι αισθάνομαι.»
Γιατί βοηθά: η αλεξιθυμία συνδέεται με δυσκολία να διαβάζεις τα σήματα του σώματος,[6] οπότε η εξάσκηση στην προσοχή στο σώμα είναι ένα φυσικό πρώτο βήμα. Για περισσότερες ιδέες, δες τον οδηγό για το mindfulness και τον διαλογισμό. Αν σε κάποιο σημείο δεν νιώθεις τίποτα, δεν πειράζει· και αυτό είναι πληροφορία.
Το λεξικό των συναισθημάτων
- Γράψε σε ένα χαρτί ή στο κινητό λίγες βασικές λέξεις: χαρά, λύπη, θυμός, φόβος, ντροπή, έκπληξη.
- Κάτω από καθεμία πρόσθεσε πιο ακριβείς λέξεις: για τον θυμό, εκνευρισμός, απογοήτευση, αδικία· για τον φόβο, ανησυχία, αμηχανία, ανασφάλεια.
- Όταν νιώθεις «άσχημα», άνοιξε το λεξικό και διάλεξε τη λέξη που ταιριάζει περισσότερο, έστω και κατά προσέγγιση.
Φράση: «Δεν είναι απλώς άσχημα. Μάλλον είναι απογοήτευση.»
Γιατί βοηθά: όταν βάζουμε τα συναισθήματα σε λέξεις, μια μελέτη απεικόνισης του εγκεφάλου βρήκε ότι μειώνεται η αντίδραση της αμυγδαλής σε αρνητικές εικόνες.[10] Αν δεν βρίσκεις τη σωστή λέξη, διάλεξε την πιο κοντινή· η ακρίβεια έρχεται με τον χρόνο.
Τρεις γραμμές το βράδυ
- Κάθε βράδυ γράψε τρεις σύντομες γραμμές.
- Πρώτη: τι έγινε σήμερα που σε άγγιξε, έστω και λίγο. Δεύτερη: τι αισθάνθηκες στο σώμα. Τρίτη: ποια λέξη από το λεξικό σου ταιριάζει.
- Στο τέλος της εβδομάδας, διάβασέ τες και πρόσεξε αν κάποια συναισθήματα επαναλαμβάνονται.
Φράση: «Σήμερα στη σύσκεψη σφίχτηκε το στομάχι μου. Νομίζω ότι ήταν ανησυχία.»
Γιατί βοηθά: η σύνδεση γεγονότος, σωματικής αίσθησης και λέξης είναι ακριβώς η δουλειά του μεταφραστή, και η καθημερινή επανάληψη την κάνει πιο αυτόματη. Αν κάποιο βράδυ γράψεις μόνο μία γραμμή, δεν πειράζει· μετράει ότι ξεκίνησες.
Ονόματα μαζί με κάποιον που εμπιστεύεσαι
- Συμφώνησε με τον σύντροφό σου ή με έναν φίλο να μοιράζεστε μία φορά την ημέρα ένα συναίσθημα με μια πρόταση.
- Χρησιμοποίησε τη μορφή «Σήμερα ένιωσα… όταν…».
- Ο άλλος απλώς ακούει και επαναλαμβάνει αυτό που άκουσε, χωρίς συμβουλές και χωρίς κριτική.
Φράση: «Σήμερα ένιωσα μια μικρή λύπη όταν ακύρωσες το τηλεφώνημα. Δεν είναι μεγάλο θέμα, ήθελα όμως να το ξέρεις.»
Γιατί βοηθά: η εξάσκηση σε μια σχέση εμπιστοσύνης κάνει τις λέξεις πιο οικείες και δίνει στον άλλον έναν τρόπο να σε καταλαβαίνει. Αν στην αρχή σε φέρνει σε αμηχανία, είναι απολύτως κατανοητό· ξεκίνα από ήπια, καθημερινά συναισθήματα.
Αν θέλεις περισσότερα εργαλεία για τις στιγμές που τα συναισθήματα έρχονται έντονα, δες τον οδηγό για τη διαχείριση δύσκολων συναισθημάτων.
Αλεξιθυμία θεραπεία: μπορεί να αλλάξει;
Ναι, σε έναν βαθμό. Μια ανασκόπηση των μελετών που εξέτασαν τις αλλαγές στην αλεξιθυμία μετά από ψυχολογικές παρεμβάσεις κατέληξε ότι η αλεξιθυμία αλλάζει εν μέρει με τη θεραπεία, και ότι οι παρεμβάσεις που στόχευαν άμεσα στην αναγνώριση και στην έκφραση των συναισθημάτων έδειχναν πιο σταθερές μειώσεις.[9] Αυτό σημαίνει ότι η δουλειά πάνω στην αλεξιθυμία δεν είναι γενικόλογη συζήτηση· έχει συγκεκριμένο στόχο: να αποκτήσει ο μεταφραστής σου λέξεις, να συνδέσει το σώμα με το συναίσθημα και να βρει τρόπους να το μοιραστεί.
Δεν υπάρχει «λάθος» τρόπος να ξεκινήσεις. Πολλοί άνθρωποι με αλεξιθυμία έρχονται στη θεραπεία για κάτι άλλο, όπως ένταση, σωματικά ενοχλήματα ή δυσκολίες στη σχέση, και η δυσκολία με τα συναισθήματα φαίνεται στην πορεία. Δεν χρειάζεται να έχεις τις λέξεις για να ξεκινήσεις· αυτές τις χτίζουμε μαζί.
Πώς βοηθάμε με την αλεξιθυμία στο Art of Mind
Στο Art of Mind δουλεύουμε με ανθρώπους που δυσκολεύονται να καταλάβουν και να εκφράσουν τι νιώθουν, σε έναν χώρο χωρίς φόβο κρίσης και κριτικής. Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας. Το κύριο πλαίσιο της δουλειάς μας είναι η Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία, μια προσέγγιση που δίνει μεγάλη σημασία στο σώμα και στη σύνδεσή του με το συναίσθημα, και γι' αυτό ταιριάζει ιδιαίτερα σε όσους νιώθουν πρώτα στο σώμα και μετά, ίσως, βρίσκουν τις λέξεις. Αξιοποιούμε, όπου βοηθά, και τεχνικές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης, όπως την καταγραφή γεγονότων, σωματικών αισθήσεων και συναισθημάτων.
Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση
Μια βραχεία, ολιστική προσέγγιση που βλέπει τον άνθρωπο ως σύνολο σώματος, συναισθήματος, σκέψης και σχέσεων. Μας βοηθά να ξεκινήσουμε από τις αισθήσεις του σώματος και να τις συνδέσουμε σιγά σιγά με συναισθήματα και λέξεις· η κλινική ύπνωση χρησιμοποιείται ως εργαλείο μέσα στη μέθοδο, όπου ταιριάζει. Η μέθοδος
Συνθετική Συμβουλευτική
Εξατομικευμένη, δομημένη στήριξη με συγκεκριμένα εργαλεία για την καθημερινότητα: λεξικό συναισθημάτων, ημερολόγιο τριών γραμμών και εξάσκηση στην έκφραση μέσα στις σχέσεις σου. Η μέθοδος
Online ή στην Πάτρα
Οι συνεδρίες γίνονται online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού, από έναν χώρο όπου μπορείς να μιλήσεις ελεύθερα, ή δια ζώσης στο γραφείο μας στην Πάτρα, Κορίνθου 288.
Συχνές ερωτήσεις
Τι σημαίνει αλεξιθυμία;
Κυριολεκτικά «έλλειψη λέξεων για τα συναισθήματα». Είναι η δυσκολία να αναγνωρίζεις και να περιγράφεις τα συναισθήματά σου, μαζί με μια τάση να εστιάζεις περισσότερο στα εξωτερικά γεγονότα.[5][3]
Είναι η αλεξιθυμία ψυχική διαταραχή;
Όχι. Περιγράφεται ως χαρακτηριστικό της προσωπικότητας που υπάρχει σε διαφορετικό βαθμό σε κάθε άνθρωπο, όχι ως διάγνωση.[1][4]
Ποια είναι τα συμπτώματα της αλεξιθυμίας;
Δυσκολία να ξεχωρίσεις τι νιώθεις, δυσκολία να το πεις με λέξεις, εστίαση στα πρακτικά και στα γεγονότα, και συχνά συναισθήματα που εμφανίζονται ως σωματικές αισθήσεις.[3][7]
Δεν ξέρω τι νιώθω. Σημαίνει ότι έχω αλεξιθυμία;
Όχι απαραίτητα. Όλοι μας περνάμε περιόδους που δεν ξέρουμε τι νιώθουμε, ειδικά σε στρες ή κούραση. Αν όμως είναι κάτι σταθερό που σε δυσκολεύει, αξίζει να το εξετάσεις με έναν ειδικό ψυχικής υγείας.
Θεραπεύεται η αλεξιθυμία;
Η έρευνα δείχνει ότι αλλάζει εν μέρει με ψυχοθεραπευτική δουλειά, ιδιαίτερα όταν εστιάζει στην αναγνώριση και στην έκφραση των συναισθημάτων. Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.[9]
Πώς κλείνω μια πρώτη συνεδρία;
Online, μέσα από το σύστημα κρατήσεων: επιλέγεις διαθέσιμη ημέρα και ώρα και πληρώνεις online. Κάθε συνεδρία διαρκεί 45 λεπτά και κοστίζει 45 €· δες όλες τις τιμές.
Χρειάζεσαι άμεση βοήθεια;
Αν εσύ ή κάποιος δικός σου βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, κάλεσε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης) ή ΕΚΑΒ 166. Αν έχεις σκέψεις αυτοκτονίας: 1018, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (ΚΛΙΜΑΚΑ), 24 ώρες, 7 ημέρες, με αστική χρέωση. Για ψυχολογική στήριξη: 10306, Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 24ωρη, δωρεάν και ανώνυμα. Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.
Ο μεταφραστής σου μπορεί να μάθει νέες λέξεις
Τα συναισθήματα δεν σου λείπουν· τους λείπουν ακόμη οι λέξεις, και αυτές μαθαίνονται, μία μία, με υπομονή και χωρίς βιασύνη. Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας, online από όπου κι αν βρίσκεσαι ή στην Πάτρα.
Κλείσε την πρώτη συνεδρίαΠηγές
- Preece DA, Gross JJ. Alexithymia: Current status and future prospects. Journal of Affective Disorders, 2026:122516. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Taylor GJ, Bagby RM. New trends in alexithymia research. Psychotherapy and Psychosomatics, 2004;73(2):68-77. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Bagby RM, Parker JD, Taylor GJ. The twenty-item Toronto Alexithymia Scale—I. Item selection and cross-validation of the factor structure. Journal of Psychosomatic Research, 1994;38(1):23-32. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Salminen JK, Saarijärvi S, Aärelä E, Toikka T, Kauhanen J. Prevalence of alexithymia and its association with sociodemographic variables in the general population of Finland. Journal of Psychosomatic Research, 1999;46(1):75-82. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Hemming L, Haddock G, Shaw J, Pratt D. Alexithymia and Its Associations With Depression, Suicidality, and Aggression: An Overview of the Literature. Frontiers in Psychiatry, 2019;10:203. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Brewer R, Cook R, Bird G. Alexithymia: a general deficit of interoception. Royal Society Open Science, 2016;3(10):150664. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- De Gucht V, Heiser W. Alexithymia and somatisation: quantitative review of the literature. Journal of Psychosomatic Research, 2003;54(5):425-434. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Mattila AK, Kronholm E, Jula A, Salminen JK, Koivisto AM, Mielonen RL, Joukamaa M. Alexithymia and somatization in general population. Psychosomatic Medicine, 2008;70(6):716-722. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cameron K, Ogrodniczuk J, Hadjipavlou G. Changes in alexithymia following psychological intervention: a review. Harvard Review of Psychiatry, 2014;22(3):162-178. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Lieberman MD, Eisenberger NI, Crockett MJ, Tom SM, Pfeifer JH, Way BM. Putting feelings into words: affect labeling disrupts amygdala activity in response to affective stimuli. Psychological Science, 2007;18(5):421-428. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
