Ένα αγαπημένο πρόσωπο σας αγκαλιάζει και δεν νιώθετε τίποτα. Ακούτε ένα καλό νέο και λέτε «ωραία», αλλά μέσα σας δεν κινείται τίποτα. Ακόμη και κάτι λυπηρό περνά δίπλα σας σαν να συμβαίνει σε κάποιον άλλον. Δεν είστε θλιμμένοι με τον τρόπο που περιμένατε· είστε κάπως «απόντες». Και συχνά ακολουθεί μια δεύτερη, πιο σιωπηλή σκέψη: «τι μου συμβαίνει; γιατί δεν νιώθω τίποτα;».
Αυτό έχει ένα όνομα: συναισθηματικό μούδιασμα. Πολλοί άνθρωποι το περιγράφουν σαν να ζουν μέσα σε μια ομίχλη: όλα είναι εκεί, οι άνθρωποι, οι υποχρεώσεις, οι στιγμές, αλλά φαίνονται μακρινά και άχρωμα. Πρώτα απ' όλα, δεν φταίτε εσείς. Δεν είστε ψυχροί ούτε «χαλασμένοι»· τις περισσότερες φορές ο οργανισμός σας έκανε ό,τι χρειαζόταν για να προστατευτεί.
Βασικά Σημεία
- Το συναισθηματικό μούδιασμα είναι η αίσθηση ότι τα συναισθήματα, και τα ευχάριστα και τα δυσάρεστα, έχουν «χαμηλώσει» ή λείπουν. Είναι περιγραφή μιας εμπειρίας, όχι διάγνωση.
- Συχνά λειτουργεί προστατευτικά, όταν ο πόνος ή το στρες γίνονται υπερβολικά. Εμφανίζεται σε κατάθλιψη, μετά από τραύμα, σε χρόνιο στρες και burnout, στο πρώτο σοκ του πένθους.
- Μπορεί να εμφανιστεί και με τα αντικαταθλιπτικά. Μην τα διακόψετε μόνοι σας· μιλήστε με τον γιατρό που τα έγραψε.
- Μικρά, ήπια βήματα (γείωση στις αισθήσεις, μια μικρή δράση την ημέρα, παρατήρηση του σώματος, επαφή με ανθρώπους) βοηθούν σταδιακά την επανασύνδεση.
- Αν κρατά περισσότερο από δύο εβδομάδες, επηρεάζει τη ζωή σας ή συνοδεύεται από απελπισία ή σκέψεις αυτοτραυματισμού, ζητήστε βοήθεια.
Τι είναι το συναισθηματικό μούδιασμα
Το συναισθηματικό μούδιασμα, ή συναισθηματική αποσύνδεση ή «συναισθηματική αναισθησία» όπως τη λένε κάποιοι, δεν είναι μια συγκεκριμένη διαταραχή. Περιγράφει μια εμπειρία: τα συναισθήματα δεν έχουν φύγει, αλλά δεν φτάνουν μέχρι εσάς με την ένταση που είχαν.
Πολλοί άνθρωποι το περιγράφουν με φράσεις όπως:
- «Είναι σαν να βλέπω τη ζωή μου πίσω από ένα τζάμι.»
- «Γελάω όταν πρέπει, αλλά δεν το νιώθω.»
- «Δεν μπορώ να κλάψω, ακόμη κι όταν θα ήθελα.»
Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό είναι ότι συνήθως χαμηλώνουν και τα ευχάριστα και τα δυσάρεστα συναισθήματα. Γι' αυτό το μούδιασμα δεν είναι ανακούφιση, όσο κι αν μοιάζει έτσι στην αρχή: μαζί με τον πόνο, «κόβεται» και ό,τι δίνει χρώμα στη ζωή.
Το συναισθηματικό μούδιασμα δεν είναι το σωματικό μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα χέρια που μπορεί να προκαλέσει το άγχος· για εκείνο δείτε το άρθρο για το μούδιασμα από άγχος.
Γιατί συμβαίνει: η προστατευτική λειτουργία του μουδιάσματος
Όταν ο πόνος, ο φόβος ή η πίεση ξεπερνούν αυτό που μπορούμε να επεξεργαστούμε, ο ψυχισμός έχει έναν τρόπο να «χαμηλώσει την ένταση». Το NHS, μιλώντας για τη διάσταση (την αίσθηση αποσύνδεσης από τον εαυτό και τον κόσμο), την περιγράφει ως έναν φυσιολογικό αμυντικό μηχανισμό που βοηθά τον άνθρωπο να αντέξει σε μια τραυματική περίοδο.[3] Με άλλα λόγια: ο οργανισμός σας έκανε ό,τι χρειαζόταν για να προστατευτεί. Το πρόβλημα είναι ότι μερικές φορές αυτή η προστασία μένει «ανοιχτή» πολύ μετά από τη στιγμή που τη χρειαζόσασταν.
Οι πιθανές αιτίες είναι πολλές και συχνά συνυπάρχουν. Ο πίνακας δεν είναι εργαλείο αυτοδιάγνωσης.
| Κατάσταση | Πώς μπορεί να φαίνεται το μούδιασμα | Τι βοηθά |
|---|---|---|
| Κατάθλιψη και ανηδονία | Τίποτα δεν έχει γεύση· έλλειψη κινήτρου και ενδιαφέροντος, κούραση, απόσυρση. Το NHS αναφέρει το «να μην αντλείτε καμία απόλαυση από τη ζωή» στα συμπτώματα.[4] | Αξιολόγηση, ψυχοθεραπεία, μικρά βήματα δράσης· δείτε την κατάθλιψη. |
| Τραύμα και μετατραυματικό στρες | Αποσύνδεση από τον εαυτό και τους άλλους, δυσκολία να νιώσετε χαρά ή ικανοποίηση, αποφυγή όσων θυμίζουν το γεγονός.[1][2] | Ψυχοθεραπεία με σταθερό ρυθμό· δείτε το τραύμα και το μετατραυματικό στρες. |
| Χρόνιο στρες και burnout | Εξάντληση, κυνισμός, «απόσταση» από τη δουλειά. Ο ΠΟΥ περιγράφει στο burnout την αυξημένη ψυχική απόσταση από την εργασία.[6] | Ξεκούραση, όρια και στήριξη· δείτε το επαγγελματικό άγχος και το burnout. |
| Πένθος, στην αρχή | Σοκ, αίσθηση ότι «δεν το έχετε συνειδητοποιήσει». Το NHS γράφει ότι το σοκ και το μούδιασμα είναι συνήθως η πρώτη αντίδραση στην απώλεια.[5] | Χρόνος, άνθρωποι δίπλα σας· δείτε το πένθος και την απώλεια. |
| Αποπροσωποποίηση και αποπραγματοποίηση | Αίσθηση ότι παρατηρείτε τον εαυτό σας από απόσταση ή ότι ο κόσμος δεν είναι αληθινός· άνθρωποι και πράγματα μοιάζουν «άψυχα» ή θολά.[3] | Ιατρικός έλεγχος και ψυχοθεραπεία· δείτε την αποπροσωποποίηση και την αποπραγματοποίηση. |
| Αλεξιθυμία | Δυσκολία να αναγνωρίσετε και να περιγράψετε τι νιώθετε, με προσοχή στραμμένη κυρίως προς τα έξω.[7] | Σταδιακή εξάσκηση στο να δίνετε όνομα στα συναισθήματα και να τα εντοπίζετε στο σώμα. |
| Αντικαταθλιπτικά | Συναισθήματα πιο «επίπεδα», λιγότερη χαρά αλλά και λιγότερο κλάμα.[8] | Συζήτηση με τον γιατρό που έγραψε την αγωγή· ποτέ διακοπή μόνοι σας.[9] |
| Αλκοόλ και ουσίες | Το αλκοόλ μπορεί να «σβήνει» για λίγο τα δύσκολα συναισθήματα, αλλά μαζί σβήνει και τα υπόλοιπα, και ο κύκλος συχνά βαραίνει. | Ειλικρινής ματιά στη χρήση και στήριξη· δείτε τη σελίδα για τον αλκοολισμό. |
Τραύμα: όταν το μούδιασμα είναι μέρος της εικόνας
Το NHS αναφέρει στα συμπτώματα του μετατραυματικού στρες το να μη βιώνει κανείς καθόλου συναισθήματα και σημειώνει ότι τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν αμέσως ή μήνες, ακόμη και χρόνια, αργότερα.[1] Για να μιλήσουμε για διαταραχή μετατραυματικού στρες, σύμφωνα με το NIMH, τα συμπτώματα πρέπει να κρατούν περισσότερο από έναν μήνα και να επηρεάζουν τη ζωή, για παράδειγμα τις σχέσεις ή τη δουλειά.[2]
Αντικαταθλιπτικά και «συναισθηματική αμβλύτητα»
Σε μια διαδικτυακή έρευνα με 669 ανθρώπους που έπαιρναν αντικαταθλιπτικά για κατάθλιψη, το 46% ανέφερε συναισθηματική αμβλύτητα. Οι ερευνητές σημειώνουν κάτι σημαντικό: η αμβλύτητα σχετιζόταν έντονα με τη σοβαρότητα της κατάθλιψης, άρα δεν είναι μόνο παρενέργεια του φαρμάκου αλλά και σύμπτωμα της ίδιας της κατάθλιψης.[8] Αν λοιπόν νιώθετε «επίπεδα» από τότε που ξεκινήσατε ή αλλάξατε μια αγωγή, μην τη διακόψετε μόνοι σας. Το NHS είναι σαφές: μη σταματάτε ένα αντικαταθλιπτικό απότομα ή χωρίς να μιλήσετε πρώτα με τον γιατρό σας, ο οποίος θα σχεδιάσει μαζί σας μια σταδιακή μείωση αν χρειαστεί.[9] Μιλήστε ανοιχτά με τον γιατρό ή τον ψυχίατρο που την έγραψε· είναι πληροφορία που χρειάζεται.
Συναισθηματικό μούδιασμα ή κατάθλιψη;
Τα δύο συχνά συναντιούνται, αλλά δεν ταυτίζονται. Η ανηδονία είναι η μειωμένη ικανότητα να νιώθετε ευχαρίστηση και ενδιαφέρον για πράγματα που πριν σας ευχαριστούσαν· το NHS την περιγράφει ως το να μην έχετε κίνητρο ή ενδιαφέρον για πράγματα και να μην αντλείτε καμία απόλαυση από τη ζωή.[4] Είναι από τα κεντρικά συμπτώματα της κατάθλιψης, και το συναισθηματικό μούδιασμα μπορεί να είναι ο τρόπος με τον οποίο τη βιώνετε. Στο άρθρο για τα συμπτώματα της κατάθλιψης θα βρείτε τη συνολική εικόνα.
Πιο πιθανό να είναι κατάθλιψη
Το μούδιασμα συνοδεύεται από χαμηλή διάθεση ή κενό, κούραση, αλλαγές στον ύπνο και στην όρεξη, ενοχές, δυσκολία συγκέντρωσης, και όλα αυτά κρατούν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας, σχεδόν κάθε μέρα, για περισσότερο από δύο εβδομάδες.[4]
Πιθανό να έχει κι άλλη πηγή
Το μούδιασμα ξεκίνησε μετά από ένα τραυματικό γεγονός ή μια απώλεια, σε μια περίοδο εξάντλησης στη δουλειά, με μια νέα αγωγή ή με περισσότερο αλκοόλ. Συχνά οι πηγές μπλέκονται μεταξύ τους.
Αν θέλετε μια πρώτη, πιο συστηματική εικόνα, μπορείτε να συμπληρώσετε το τεστ κατάθλιψης PHQ-9. Είναι εργαλείο αυτοαξιολόγησης, όχι διάγνωση· η διάγνωση γίνεται από ειδικό, μετά από κλινική εκτίμηση. Αν το κύριο που νιώθετε είναι ότι δεν έχετε όρεξη για τίποτα, ίσως σας φανεί χρήσιμος και ο οδηγός «δεν έχω διάθεση για τίποτα».
Πώς βιώνεται το συναισθηματικό μούδιασμα στην καθημερινότητα
Το μούδιασμα σπάνια μένει «μέσα». Πολλοί άνθρωποι περιγράφουν τα εξής:
Στις σχέσεις και στη δουλειά
Ο σύντροφος ή η σύντροφος λέει «σε νιώθω μακριά» και δεν ξέρετε τι να απαντήσετε. Η τρυφερότητα δυσκολεύει, όχι γιατί δεν αγαπάτε, αλλά γιατί η αγάπη δεν «φτάνει» μέχρι το σώμα. Στη δουλειά μπορεί να λειτουργείτε σε «αυτόματο πιλότο», όμως οι επιτυχίες περνούν χωρίς χαρά και οι αποτυχίες χωρίς λύπη. Η αίσθηση είναι ότι εκτελείτε, δεν ζείτε.
Η ενοχή επειδή δεν νιώθετε
Ίσως το πιο βαρύ κομμάτι: «τι άνθρωπος είμαι που δεν έκλαψα;». Αυτή η ενοχή είναι πολύ συχνή, ιδίως μετά από μια απώλεια. Δεν φταίτε εσείς. Δεν είστε αδιάφοροι· είστε κουρασμένοι από όσα κουβαλήσατε. Το μούδιασμα δεν δείχνει πόσο νοιάζεστε· δείχνει πόσο βάρος σηκώσατε. Για το πώς στεκόμαστε απέναντι σε ό,τι νιώθουμε όταν αρχίσει να επιστρέφει, δείτε τη διαχείριση δύσκολων συναισθημάτων.
Εργαλεία για όταν δεν νιώθετε τίποτα
Το συναισθηματικό μούδιασμα δεν «σπάει» με πίεση. Όσο περισσότερο προσπαθείτε να αναγκάσετε τον εαυτό σας να νιώσει, τόσο πιο πυκνή γίνεται η ομίχλη. Αυτό που βοηθά είναι μικρά, ήπια βήματα, που ανοίγουν σιγά σιγά τον δρόμο προς το σώμα και τους ανθρώπους. Εξασκηθείτε σε στιγμές που είστε σχετικά ήρεμοι.
Γείωση στις αισθήσεις: 5-4-3-2-1
- Ονομάστε 5 πράγματα που βλέπετε.
- 4 πράγματα που μπορείτε να αγγίξετε, και αγγίξτε τα.
- 3 ήχους που ακούτε.
- 2 μυρωδιές.
- 1 γεύση, έστω μια γουλιά νερό.
Φράση: «Είμαι εδώ. Αυτό είναι το τραπέζι, αυτό είναι το νερό μου.»
Γιατί βοηθά: φέρνει την προσοχή στο παρόν μέσα από τις αισθήσεις, χωρίς να χρειάζεται να «νιώσετε» κάτι συγκεκριμένο. Οι αισθήσεις είναι συχνά η πιο εύκολη πόρτα.
Αν δεν αλλάξει τίποτα την πρώτη φορά, δεν πειράζει. Προσπαθήσατε, και μετράει.
Ένα μικρό βήμα την ημέρα
- Διαλέξτε μια μικρή δραστηριότητα που κάποτε σας άρεσε: ένα τραγούδι, μια βόλτα στο τετράγωνο, ένα τηλεφώνημα.
- Κάντε την για 5 λεπτά, χωρίς να περιμένετε να έχετε όρεξη.
- Σημειώστε μετά, από το 0 έως το 10, αν άλλαξε έστω κάτι ελάχιστο.
Φράση: «Δεν χρειάζεται να το θέλω. Χρειάζεται μόνο να το ξεκινήσω.»
Γιατί βοηθά: στην κατάθλιψη, η δράση έρχεται πριν από το κίνητρο. Σε αυτή τη λογική στηρίζεται η συμπεριφορική ενεργοποίηση, που σε μετα-ανάλυση 26 τυχαιοποιημένων μελετών με 1.524 συμμετέχοντες βρέθηκε αποτελεσματική για την κατάθλιψη, αν και η ποιότητα πολλών μελετών ήταν χαμηλή.[10]
Αν μετά από 5 λεπτά θέλετε να σταματήσετε, σταματήστε. Το βήμα έγινε.
«Πού το νιώθω στο σώμα;»
- Καθίστε άνετα και κλείστε τα μάτια, αν σας βολεύει.
- Περάστε την προσοχή σας αργά από τα πόδια ως το κεφάλι.
- Σημειώστε ό,τι βρίσκετε, χωρίς να το κρίνετε: ζέστη, βάρος, σφίξιμο, τίποτα.
- Αν βρείτε κάτι, δώστε του μια λέξη: «σφίξιμο στο στήθος», «βάρος στους ώμους».
Φράση: «Δεν ξέρω τι νιώθω. Ξέρω όμως ότι κάτι σφίγγει εδώ.»
Γιατί βοηθά: όταν οι λέξεις για τα συναισθήματα λείπουν, το σώμα συχνά δίνει τα πρώτα σημάδια. Η δυσκολία να αναγνωρίσουμε και να περιγράψουμε τα συναισθήματα είναι κάτι που μπορεί να εξασκηθεί σιγά σιγά, σαν μια καινούργια γλώσσα.
Αν το «τίποτα» είναι η απάντηση σήμερα, είναι κι αυτό απάντηση. Αν σας φέρνει έντονη δυσφορία, σταματήστε και ανοίξτε τα μάτια.
Ήπια επανασύνδεση με ανθρώπους
- Διαλέξτε έναν άνθρωπο που σας κάνει να νιώθετε άνετα.
- Στείλτε του ένα μικρό μήνυμα ή προτείνετε μια σύντομη συνάντηση, χωρίς μεγάλες κουβέντες.
- Αν θέλετε, πείτε του με μία φράση τι περνάτε.
Φράση: «Τον τελευταίο καιρό νιώθω κάπως μουδιασμένος ή μουδιασμένη. Δεν χρειάζεται να το διορθώσεις· ήθελα απλώς να το ξέρεις.»
Γιατί βοηθά: το μούδιασμα τραβά προς την απόσυρση, και η απόσυρση το βαθαίνει. Μια μικρή, χωρίς απαιτήσεις επαφή σπάει αυτόν τον κύκλο λίγο λίγο.
Αν η συνάντηση δεν «έπιασε», δεν πειράζει. Η πόρτα άνοιξε λίγο, κι αυτό αρκεί για αρχή.
Σημείωση: αν το μούδιασμα ξεκίνησε μετά από τραυματικό γεγονός, η προσοχή στο σώμα μπορεί να φέρει απότομα δύσκολες αναμνήσεις. Αν συμβεί, ανοίξτε τα μάτια, γυρίστε στη γείωση 5-4-3-2-1 και σκεφτείτε να δουλέψετε αυτά τα βήματα μαζί με έναν ειδικό ψυχικής υγείας.
Πότε να ζητήσετε βοήθεια για το συναισθηματικό μούδιασμα
Ένα σύντομο διάστημα μουδιάσματος μετά από μια δύσκολη περίοδο είναι συχνό και πολλές φορές υποχωρεί. Ζητήστε όμως βοήθεια από γιατρό ή ειδικό ψυχικής υγείας αν:
- το μούδιασμα κρατά περισσότερο από δύο εβδομάδες, το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας, μαζί με άλλα συμπτώματα κατάθλιψης·[4]
- επηρεάζει τη δουλειά, τις σχέσεις ή τη φροντίδα του εαυτού σας·
- συνοδεύεται από απελπισία ή από σκέψεις ότι θέλετε να βλάψετε τον εαυτό σας ή να μην υπάρχετε· τότε μιλήστε αμέσως με κάποιον και καλέστε το 1018 ή, αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος, το 112·
- ξεκίνησε μετά από ένα τραυματικό γεγονός, ή συνοδεύεται από αναδρομές, εφιάλτες ή έντονη αποφυγή·
- νιώθετε συχνά ότι ο κόσμος δεν είναι αληθινός ή ότι παρατηρείτε τον εαυτό σας απ' έξω· το NHS συστήνει ιατρική εξέταση για να αποκλειστούν άλλα αίτια·[3]
- ξεκίνησε με μια νέα αγωγή ή με αλλαγή δόσης· τότε μιλήστε πρώτα με τον γιατρό που την έγραψε·
- χρησιμοποιείτε όλο και περισσότερο αλκοόλ ή άλλες ουσίες για να «μη νιώθετε».
Δεν χρειάζεται να φτάσετε «στον πάτο» για να ζητήσετε στήριξη. Το να ζητάτε βοήθεια είναι πράξη δύναμης, όχι αδυναμίας.
Πώς βοηθάμε στο Art of Mind με το συναισθηματικό μούδιασμα
Στο Art of Mind δεν ζητάμε από κανέναν να «νιώσει» με το ζόρι. Δουλεύουμε με σεβασμό στην προστασία που έστησε ο οργανισμός σας και τη χαλαρώνουμε σταδιακά, με τον δικό σας ρυθμό. Η πρώτη συνεδρία είναι κλινική: παίρνουμε το ιστορικό, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί ένα πλάνο συνεργασίας.
Αξιοποιούμε, όπου βοηθά, και τεχνικές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης, όπως τη σταδιακή ενεργοποίηση με μικρά, μετρήσιμα βήματα και την αναγνώριση σκέψεων όπως «δεν θα νιώσω ποτέ ξανά τίποτα». Όταν υπάρχει φαρμακευτική αγωγή, δουλεύουμε σε συνεργασία με τον γιατρό ή τον ψυχίατρό σας.
Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση
Μια ολιστική προσέγγιση που δουλεύει με το σώμα, το συναίσθημα, τη σκέψη και τις σχέσεις. Βοηθά να ξαναβρείτε σιγά σιγά την επαφή με όσα νιώθετε, ξεκινώντας από το σώμα. Είναι και το βασικό μας πλαίσιο όταν το μούδιασμα συνδέεται με τραύμα· η βαθιά χαλάρωση της κλινικής ύπνωσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί, όπου ταιριάζει, ως εργαλείο μέσα στη μέθοδο. Η Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία
Συνθετική Συμβουλευτική
Δομημένη, εξατομικευμένη στήριξη με εφαρμόσιμα εργαλεία: πώς να ξαναχτίσετε μια καθημερινότητα με μικρές πηγές νοήματος, πώς να μιλήσετε στους κοντινούς σας για όσα περνάτε, πώς να βάλετε όρια στην εξάντληση. Η Συνθετική Συμβουλευτική
Online ή στην Πάτρα
Οι συνεδρίες γίνονται online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού, από τον δικό σας χώρο, ή δια ζώσης στην Πάτρα, Κορίνθου 288.
Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο· επανεξετάζουμε τακτικά μαζί σας τι βοηθά και τι χρειάζεται να αλλάξει.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι κατάθλιψη αν δεν νιώθω τίποτα;
Όχι απαραίτητα. Το συναισθηματικό μούδιασμα εμφανίζεται και μετά από τραύμα, σε χρόνιο στρες ή burnout, στο πρώτο στάδιο του πένθους ή με κάποιες αγωγές. Αν όμως κρατά πάνω από δύο εβδομάδες, μαζί με απώλεια ενδιαφέροντος, κούραση ή χαμηλή διάθεση, αξίζει μια αξιολόγηση.[4]
Μπορούν τα αντικαταθλιπτικά να προκαλέσουν μούδιασμα;
Μπορεί να συμβεί. Σε έρευνα με ανθρώπους που έπαιρναν αντικαταθλιπτικά για κατάθλιψη, σχεδόν οι μισοί ανέφεραν συναισθηματική αμβλύτητα, που όμως σχετιζόταν και με τη σοβαρότητα της ίδιας της κατάθλιψης.[8] Μην αλλάξετε ή διακόψετε την αγωγή μόνοι σας· μιλήστε με τον γιατρό που την έγραψε.[9]
Περνάει το συναισθηματικό μούδιασμα;
Συχνά υποχωρεί όταν φροντιστεί αυτό που το προκάλεσε: η κατάθλιψη, το τραύμα, η εξάντληση ή η απώλεια. Ο ρυθμός διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο και τα συναισθήματα επιστρέφουν συνήθως σταδιακά, όχι μονομιάς.
Πώς βοηθά η ψυχοθεραπεία;
Βοηθά να καταλάβετε από πού έρχεται το μούδιασμα και να ξαναβρείτε σταδιακά την επαφή με το σώμα, τα συναισθήματα και τους ανθρώπους, με ρυθμό που αντέχετε.
Πώς κλείνω συνεδρία και πόσο κοστίζει;
Η κράτηση γίνεται online μέσα από το σύστημα κρατήσεων: επιλέγετε διαθέσιμη ημέρα και ώρα και πληρώνετε online. Η πρώτη συνεδρία κοστίζει 45 € για 45 λεπτά, online ή στην Πάτρα· δείτε όλες τις τιμές. Για ερωτήσεις: +30 2611 180005.
Χρειάζεστε άμεση βοήθεια;
Αν εσείς ή κάποιος δικός σας βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, καλέστε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης) ή ΕΚΑΒ 166. Αν έχετε σκέψεις αυτοκτονίας ή ανησυχείτε για κάποιον: 1018, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (ΚΛΙΜΑΚΑ), 24 ώρες, 7 ημέρες, με αστική χρέωση. Για ψυχολογική στήριξη: 10306, Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 24ωρη, δωρεάν και ανώνυμα. Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.
Η ομίχλη δεν είναι μόνιμη
Το μούδιασμα ήρθε για να σας προστατέψει, όταν το βάρος ήταν πολύ. Δεν χρειάζεται να το διώξετε με το ζόρι· χρειάζεται να του δείξετε, βήμα βήμα, ότι μπορεί να χαλαρώσει. Αν θέλετε να κάνετε αυτόν τον δρόμο με κάποιον δίπλα σας, είμαστε εδώ: στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας.
Κλείστε την πρώτη συνεδρίαΠηγές
- NHS. Symptoms: Post-traumatic stress disorder (PTSD). NHS (UK), page last reviewed 8 April 2026. nhs.uk
- National Institute of Mental Health. Post-Traumatic Stress Disorder. NIMH, 2023. nimh.nih.gov
- NHS. Dissociative disorders. NHS (UK), page last reviewed 14 August 2023. nhs.uk
- NHS. Symptoms: Depression in adults. NHS (UK), page last reviewed 5 July 2023. nhs.uk
- NHS. Grief after bereavement or loss. NHS (UK), page last reviewed 14 July 2026. nhs.uk
- World Health Organization. Burn-out an "occupational phenomenon": International Classification of Diseases. WHO, 2019. who.int
- Lumley MA, Neely LC, Burger AJ. The assessment of alexithymia in medical settings: implications for understanding and treating health problems. Journal of Personality Assessment, 2007;89(3):230-246. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Goodwin GM, Price J, De Bodinat C, Laredo J. Emotional blunting with antidepressant treatments: A survey among depressed patients. Journal of Affective Disorders, 2017;221:31-35. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- NHS. Stopping or coming off antidepressants. NHS (UK), page last reviewed 12 June 2025. nhs.uk
- Ekers D, Webster L, Van Straten A, Cuijpers P, Richards D, Gilbody S. Behavioural activation for depression; an update of meta-analysis of effectiveness and sub group analysis. PLoS One, 2014;9(6):e100100. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
