Ξυπνάτε στις τρεις τα ξημερώματα μούσκεμα στον ιδρώτα και δεν ξανακοιμάστε. Μέσα στη μέρα θυμώνετε με πράγματα που παλιότερα θα προσπερνούσατε, ξεχνάτε λέξεις στη μέση της πρότασης και νιώθετε ένα άγχος χωρίς προφανή αιτία. Πολλές γυναίκες γύρω στα 45 με 55 περιγράφουν ότι «δεν αναγνωρίζουν τον εαυτό τους» και αναρωτιούνται αν φταίει η κούραση, το στρες, η ηλικία ή κάτι πιο σοβαρό. Συχνά δεν σκέφτονται ότι πίσω από αυτά μπορεί να βρίσκεται η περιεμμηνόπαυση.
Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε πώς η εμμηνόπαυση και η περίοδος που προηγείται μπορούν να επηρεάσουν την ψυχική υγεία: τη διάθεση, το άγχος, την ευερεθιστότητα, τον ύπνο και τη συγκέντρωση. Ξεκινάμε από αυτό που πρέπει να γίνει πρώτα, την ιατρική εκτίμηση, και συνεχίζουμε με όσα δείχνει η έρευνα για την κατάθλιψη, με τις πιέσεις αυτής της φάσης της ζωής και με το πώς βοηθά η ψυχοθεραπεία.
Βασικά Σημεία
- Για τα σωματικά συμπτώματα και για την ορμονική θεραπεία, ο πρώτος σταθμός είναι ο γιατρός ή η γιατρός σας, συνήθως ο γυναικολόγος· η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης και τα άλλα φάρμακα είναι ιατρική απόφαση.
- Αλλαγές στη διάθεση, άγχος, ευερεθιστότητα, προβλήματα ύπνου και δυσκολίες μνήμης ή συγκέντρωσης είναι αναγνωρισμένα συμπτώματα της περιεμμηνόπαυσης και της εμμηνόπαυσης.
- Η περιεμμηνόπαυση συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καταθλιπτικών συμπτωμάτων σε σχέση με την περίοδο πριν από αυτήν· αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε γυναίκα θα εμφανίσει κατάθλιψη.
- Οι κατευθυντήριες οδηγίες NICE προτείνουν τη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία ως επιλογή για τις εξάψεις, για ήπια καταθλιπτικά συμπτώματα και για τα προβλήματα ύπνου που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση.
- Στο Art of Mind δουλεύουμε με τη διάθεση, το άγχος και τον ύπνο αυτής της περιόδου σε ατομικές συνεδρίες, online σε όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό ή στην Πάτρα.
Εμμηνόπαυση: πρώτα ο γιατρός, για τα σωματικά συμπτώματα και την ορμονική θεραπεία
Πριν μιλήσουμε για τη διάθεση και το άγχος, ένα σημαντικό σημείο: τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης αξίζουν ιατρική εκτίμηση. Ο γυναικολόγος ή ο προσωπικός σας γιατρός μπορεί να συζητήσει μαζί σας τις επιλογές που υπάρχουν, να αποκλείσει άλλες αιτίες για τα συμπτώματα και να σας παρακολουθεί. Το NHS συμβουλεύει όσες έχουν συμπτώματα περιεμμηνόπαυσης ή εμμηνόπαυσης να μιλήσουν με γιατρό, νοσηλευτή ή φαρμακοποιό για τη θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (ΘΟΥ, στα αγγλικά HRT) και για τις άλλες επιλογές.[2]
Οι κατευθυντήριες οδηγίες NICE NG23 του Ηνωμένου Βασιλείου τονίζουν την εξατομικευμένη φροντίδα και, για όσες επιλέγουν ΘΟΥ, τη συζήτηση με τον γιατρό για τη διάρκειά της και για τα οφέλη και τους κινδύνους της σε κάθε επανεκτίμηση.[1] Αν έχετε χαμηλή διάθεση ή άγχος που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση, ο γιατρός μπορεί να συζητήσει μαζί σας και φαρμακευτικές επιλογές.[2] Όλα αυτά είναι ιατρικές αποφάσεις, που παίρνονται με τον γιατρό σας.
Η ψυχοθεραπεία έχει τον δικό της, διαφορετικό ρόλο: δουλεύει με το πώς βιώνετε αυτή την περίοδο, με τη διάθεση, το άγχος, τον ύπνο, τις σκέψεις και τις σχέσεις σας. Η ιατρική φροντίδα και η ψυχοθεραπεία μπορούν να κινούνται παράλληλα, η καθεμία στον δικό της ρόλο, και πολλές γυναίκες βρίσκουν χρήσιμο να έχουν και τις δύο.
Περιεμμηνόπαυση και εμμηνόπαυση: ποια είναι η διαφορά
Η εμμηνόπαυση οφείλεται σε πτώση των επιπέδων των ορμονών και, σύμφωνα με το NHS, συνήθως εμφανίζεται μεταξύ 45 και 55 ετών, αν και μπορεί να συμβεί και νωρίτερα. Ορίζεται ως η απουσία περιόδου για 12 μήνες, χωρίς χρήση ορμονικής αντισύλληψης. Η περιεμμηνόπαυση είναι η φάση πριν, όταν οι περίοδοι γίνονται ακανόνιστες.[3] Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας σημειώνει ότι η περιεμμηνόπαυση μπορεί να κρατήσει αρκετά χρόνια και να επηρεάσει τη σωματική, συναισθηματική, ψυχική και κοινωνική ευεξία.[4]
| Φάση | Τι σημαίνει | Τι μπορεί να αλλάξει ψυχικά |
|---|---|---|
| Περιεμμηνόπαυση | Η περίοδος που οι κύκλοι γίνονται ακανόνιστοι, μέχρι έναν χρόνο μετά την τελευταία περίοδο[3][4] | Στην έρευνα, αυξημένος κίνδυνος καταθλιπτικών συμπτωμάτων σε σχέση με πριν· συχνά άγχος, ευερεθιστότητα, κακός ύπνος[5][6] |
| Εμμηνόπαυση | Δώδεκα μήνες χωρίς περίοδο, χωρίς ορμονική αντισύλληψη[3] | Τα συμπτώματα διαφέρουν πολύ από γυναίκα σε γυναίκα και μπορεί να αλλάζουν με τον καιρό[4][5] |
| Μετά την εμμηνόπαυση | Τα χρόνια που ακολουθούν | Σε μια μετα-ανάλυση, ο κίνδυνος καταθλιπτικών συμπτωμάτων δεν ήταν σημαντικά αυξημένος σε σχέση με την περίοδο πριν από την περιεμμηνόπαυση[6] |
| Πρόωρη εμμηνόπαυση | Εμμηνόπαυση πριν από τα 45[3] | Μπορεί να έρθει απροσδόκητα και να φέρει επιπλέον συναισθηματικό βάρος· αξίζει ιατρική και ψυχολογική στήριξη |
Εμμηνόπαυση ψυχολογία: διάθεση, άγχος και ευερεθιστότητα
Η εμμηνόπαυση δεν είναι μόνο οι εξάψεις. Το NHS αναφέρει ότι στην περιεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση μπορεί να εμφανιστούν διακυμάνσεις της διάθεσης, χαμηλή διάθεση ή κατάθλιψη, και ότι τα συμπτώματα μπορεί να σας κάνουν να νιώθετε ευερέθιστη, αγχωμένη και με ένταση. Οι ίδιες οι εξάψεις μπορεί να συνοδεύονται από ταχυπαλμία ή άγχος.[5] Ο ΠΟΥ περιλαμβάνει επίσης στα συμπτώματα τη δυσκολία στον ύπνο, τις αλλαγές στη διάθεση, την κατάθλιψη και το άγχος, και τονίζει ότι διαφέρουν σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα.[4]
Το NHS περιγράφει ακόμη ότι τα συμπτώματα μπορεί να αλλάζουν με τον καιρό: για παράδειγμα, οι εξάψεις και οι νυχτερινές εφιδρώσεις μπορεί να υποχωρήσουν και στη θέση τους να έρθουν χαμηλή διάθεση και άγχος.[5] Γι' αυτό πολλές γυναίκες δεν συνδέουν αμέσως το άγχος των 48 ή των 50 τους με την εμμηνόπαυση.
Περιεμμηνόπαυση και άγχος: ούτε «υπερβολή» ούτε «μόνο ορμόνες»
Δύο παγίδες είναι συχνές. Η πρώτη είναι να υποτιμηθούν τα συμπτώματα («όλες το περνάνε, κάνε υπομονή»). Η δεύτερη είναι να αποδοθούν όλα αποκλειστικά στις ορμόνες, ενώ συχνά συμβάλλουν και ο κακός ύπνος, το στρες της δουλειάς, η φροντίδα άλλων και ο τρόπος που βιώνει κανείς την ηλικία. Ο ΠΟΥ σημειώνει ότι η εμπειρία της εμμηνόπαυσης επηρεάζεται και από οικογενειακούς και κοινωνικούς παράγοντες και από το πώς αντιμετωπίζεται η γήρανση των γυναικών γύρω τους.[4] Αν το άγχος σας είναι έντονο, δείτε και τη σελίδα για το άγχος και το στρες· αν συνοδεύεται από σωματικά συμπτώματα για τα οποία ο γιατρός δεν βρίσκει εξήγηση, η σελίδα για τα ψυχοσωματικά συμπτώματα μπορεί να σας βοηθήσει.
Εμμηνόπαυση και κατάθλιψη: τι δείχνει η έρευνα
Μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση του University College London, που περιέλαβε 17 προοπτικές μελέτες με πάνω από 16.000 γυναίκες, βρήκε στη μετα-ανάλυση ότι οι γυναίκες στην περιεμμηνόπαυση είχαν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο καταθλιπτικών συμπτωμάτων και διάγνωσης κατάθλιψης σε σύγκριση με τις γυναίκες πριν από την περιεμμηνόπαυση (λόγος πιθανοτήτων 1,40, δηλαδή περίπου 40% υψηλότερες πιθανότητες). Αντίθετα, στις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση δεν βρέθηκε σημαντικά αυξημένος κίνδυνος.[6] Οι ερευνητές σημειώνουν ότι αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για έλεγχο και στήριξη σε αυτή την περίοδο.
Μια μελέτη που παρακολούθησε για οκτώ χρόνια γυναίκες χωρίς ιστορικό κατάθλιψης βρήκε ότι τα υψηλά σκορ καταθλιπτικών συμπτωμάτων ήταν περισσότερο από τέσσερις φορές πιθανότερα κατά τη μετάβαση στην εμμηνόπαυση απ' ό,τι πριν, και η διάγνωση καταθλιπτικής διαταραχής περίπου δυόμισι φορές πιθανότερη. Οι διακυμάνσεις των ορμονών συνδέθηκαν με αυτό, ακόμη και όταν ελήφθησαν υπόψη οι εξάψεις, ο κακός ύπνος, η εργασία και η οικογενειακή κατάσταση.[7]
Τι σημαίνουν αυτά στην πράξη; Ότι η περιεμμηνόπαυση είναι μια περίοδος αυξημένης ευαλωτότητας, όχι μια περίοδος όπου η κατάθλιψη είναι αναπόφευκτη. Οι περισσότερες γυναίκες δεν θα εμφανίσουν κατάθλιψη. Αν όμως για τουλάχιστον δύο εβδομάδες έχετε πεσμένη διάθεση ή έχετε χάσει το ενδιαφέρον σας σχεδόν για όλα, μαζί με κούραση, ενοχές ή απελπισία, αξίζει να το συζητήσετε με τον γιατρό σας και με έναν ειδικό ψυχικής υγείας. Δείτε τη σελίδα για την κατάθλιψη ή κάντε το τεστ κατάθλιψης για μια πρώτη εικόνα· δεν αντικαθιστά την αξιολόγηση. Το NICE προβλέπει ότι, όταν υπάρχει ή υποπτευόμαστε κατάθλιψη, η φροντίδα ακολουθεί και τις οδηγίες για την κατάθλιψη στους ενήλικες.[1]
Ύπνος, εξάψεις και «brain fog» στην εμμηνόπαυση
Ο ύπνος είναι συχνά το σημείο όπου όλα συναντιούνται. Το NHS αναφέρει ότι η δυσκολία να αποκοιμηθείτε ή να μείνετε κοιμισμένη μπορεί να επηρεάσει την καθημερινότητα και ότι τα προβλήματα ύπνου μπορεί να είναι χειρότερα όταν υπάρχουν νυχτερινές εφιδρώσεις. Περιγράφει επίσης ότι η μνήμη και η συγκέντρωση μπορεί να δυσκολευτούν, αυτό που πολλοί λένε «brain fog», και ότι τα συμπτώματα της διάθεσης και της μνήμης μπορεί να μοιάζουν χειρότερα όταν κοιμάστε λίγο και είστε πολύ κουρασμένη.[5]
Μια λευκή βίβλος της Διεθνούς Εταιρείας Εμμηνόπαυσης σημειώνει ότι οι γυναίκες στη μέση ηλικία συχνά παρατηρούν αλλαγές στη γνωστική τους λειτουργία κατά τη μετάβαση στην εμμηνόπαυση και ανησυχούν αν πρόκειται για αρχή κάποιας σοβαρότερης διαταραχής· τονίζει τον ρόλο των επαγγελματιών υγείας στο να εξηγούν αυτές τις αλλαγές και να τις κάνουν κατανοητές.[8] Αν ανησυχείτε για τη μνήμη σας, μιλήστε με τον γιατρό σας· συχνά η εξήγηση είναι λιγότερο τρομακτική από τον φόβο.
Όταν ο ύπνος σπάει
Οι νυχτερινές εφιδρώσεις ξυπνούν, και μετά ο νους αρχίζει να τρέχει. Δείτε τη σελίδα για τις διαταραχές ύπνου και τον οδηγό για την αϋπνία και το άγχος.
Όταν «χάνονται» οι λέξεις
Η δυσκολία συγκέντρωσης μπορεί να επηρεάσει τη δουλειά και την αυτοπεποίθηση. Δείτε τι βοηθά στις δυσκολίες συγκέντρωσης.
Η εμμηνόπαυση μέσα στη ζωή: δουλειά, φροντίδα, παιδιά που φεύγουν
Η περιεμμηνόπαυση σπάνια έρχεται σε μια ήσυχη περίοδο. Ο ΠΟΥ σημειώνει ότι η εμμηνόπαυση είναι σημαντική μετάβαση και από κοινωνική σκοπιά, όχι μόνο βιολογική, και ότι τα συμπτώματα μπορεί να διαταράξουν την προσωπική και την επαγγελματική ζωή.[4] Συχνά συμπίπτει με μια περίοδο απαιτητικής δουλειάς, με γονείς που χρειάζονται φροντίδα, με παιδιά που μπαίνουν στην εφηβεία ή φεύγουν από το σπίτι, και με ερωτήματα για το πού βρίσκεται κανείς στη ζωή του.
Στη δουλειά
Εξάψεις σε μια σύσκεψη, κούραση από τον κακό ύπνο, φόβος ότι οι άλλοι θα σας δουν «λιγότερο ικανή». Πολλές γυναίκες περιγράφουν ότι κρατούν τα συμπτώματα κρυφά, κάτι που προσθέτει ένταση.
Στην οικογένεια και τη σχέση
Η ευερεθιστότητα και η κούραση φθείρουν την υπομονή, ενώ η σεξουαλική επιθυμία μπορεί να αλλάξει.[1] Μια ανοιχτή συζήτηση με τον σύντροφο για το τι συμβαίνει βοηθά να μη γίνει η εμμηνόπαυση αιτία παρεξηγήσεων.
Η εμμηνόπαυση συχνά συμπίπτει και με τα ερωτήματα της μέσης ηλικίας: για τη δουλειά, τη σχέση, τον χρόνο που περνά. Αν αυτά σας απασχολούν, δείτε τον οδηγό για την κρίση μέσης ηλικίας, όπου εξηγούμε τι ισχύει και τι είναι μύθος.
Τι βοηθά: ψυχοθεραπεία και καθημερινά βήματα στην εμμηνόπαυση
Η καλή είδηση είναι ότι υπάρχουν τρόποι να γίνει αυτή η περίοδος πιο διαχειρίσιμη. Οι κατευθυντήριες οδηγίες NICE NG23, με ενημέρωση του 2024, προτείνουν να εξετάζεται η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (CBT) ειδικά για την εμμηνόπαυση ως επιλογή για τις εξάψεις και τις εφιδρώσεις, μαζί με τη ΘΟΥ ή για όσες δεν μπορούν ή δεν θέλουν να την πάρουν. Προτείνουν επίσης την CBT για καταθλιπτικά συμπτώματα που δεν φτάνουν τη διάγνωση κατάθλιψης και συνδέονται με τις εξάψεις, καθώς και για τα προβλήματα ύπνου, όπως τα νυχτερινά ξυπνήματα, που συνδέονται με τις εξάψεις. Οι οδηγίες αναφέρουν ότι οι συνεδρίες μπορούν να γίνονται δια ζώσης ή εξ αποστάσεως, ατομικά ή ομαδικά.[1]
Σε μια τυχαιοποιημένη μελέτη με 140 γυναίκες, η CBT σε ομάδα ή με καθοδηγούμενη αυτοβοήθεια μείωσε σημαντικά το πόσο ενοχλητικές ήταν οι εξάψεις και οι νυχτερινές εφιδρώσεις στις 6 και στις 26 εβδομάδες, με βελτίωση και στη διάθεση και στην ποιότητα ζωής.[10] Μια μετα-ανάλυση 30 τυχαιοποιημένων μελετών με 3.501 γυναίκες βρήκε ότι οι ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις, κυρίως η CBT και οι παρεμβάσεις ενσυνειδητότητας, βελτίωσαν το άγχος, την κατάθλιψη, τη γνωστική λειτουργία και την ποιότητα ζωής στην εμμηνόπαυση, με τους ερευνητές να σημειώνουν ότι τα αποτελέσματα διέφεραν ανάμεσα στις μελέτες.[11]
Καθημερινά βήματα
Το NHS προτείνει, μεταξύ άλλων:[9]
- σταθερή ρουτίνα ύπνου και όσο περισσότερη ξεκούραση μπορείτε·
- τακτική άσκηση και χαλαρωτικές δραστηριότητες, όπως γιόγκα, τάι τσι ή διαλογισμό·
- για τις εξάψεις: ελαφριά ρούχα, δροσερό υπνοδωμάτιο, μείωση του στρες και αποφυγή πιθανών εκλυτικών παραγόντων, όπως το πικάντικο φαγητό, η καφεΐνη, τα ζεστά ροφήματα, το κάπνισμα και το αλκοόλ·
- να μιλάτε με ανθρώπους που περνούν το ίδιο, στην οικογένεια, στους φίλους ή στη δουλειά.
Αν θέλετε να ξεκινήσετε από κάπου απλό, οι ασκήσεις αναπνοής για το άγχος και ο διαλογισμός ενσυνειδητότητας είναι πρακτικά εργαλεία για τις δύσκολες στιγμές.
Πώς βοηθάμε με την εμμηνόπαυση στο Art of Mind
Στο Art of Mind δουλεύουμε με τη διάθεση, το άγχος, την ευερεθιστότητα και τον ύπνο της περιεμμηνόπαυσης και της εμμηνόπαυσης σε ατομικές συνεδρίες, online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού ή δια ζώσης στην Πάτρα. Η online ψυχοθεραπεία ταιριάζει σε πολλές γυναίκες με γεμάτο πρόγραμμα, αφού η συνεδρία γίνεται από το σπίτι ή το γραφείο.
Η πρώτη συνεδρία είναι κλινική: παίρνουμε το ιστορικό σας, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί ένα πλάνο συνεργασίας. Αν δεν έχετε ήδη μιλήσει με τον γυναικολόγο σας για τα σωματικά συμπτώματα, θα σας ενθαρρύνουμε να το κάνετε, ώστε η ιατρική φροντίδα και η ψυχοθεραπεία να κινούνται παράλληλα. Αξιοποιούμε, όπου βοηθά, και τεχνικές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης, όπως η δουλειά με τις σκέψεις που κάνουν τις εξάψεις πιο αγχωτικές, η χαλάρωση και ρυθμισμένη αναπνοή και η οργάνωση του ύπνου.
Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση
Μια βραχεία, ολιστική προσέγγιση που δουλεύει με τη σκέψη, το συναίσθημα, το σώμα και τις σχέσεις. Η βαθιά χαλάρωση της κλινικής ύπνωσης, ως εργαλείο μέσα στη μέθοδο, βοηθά να ηρεμήσει το σώμα και να δουλέψουμε με το πώς βιώνετε αυτή τη μετάβαση, όχι μόνο με την ένταση της στιγμής. Η μέθοδος
Συνθετική Συμβουλευτική
Εξατομικευμένη, δομημένη υποστήριξη με εφαρμόσιμα εργαλεία: ρουτίνα ύπνου, διαχείριση άγχους στη δουλειά, πώς να μιλήσετε στον σύντροφο ή στην οικογένεια για όσα περνάτε. Η μέθοδος
Online ή στην Πάτρα
Οι συνεδρίες γίνονται online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού, από τον χώρο σας, ή δια ζώσης στην Πάτρα, Κορίνθου 288.
Τα αποτελέσματα διαφέρουν από γυναίκα σε γυναίκα· επανεξετάζουμε τακτικά μαζί σας την πορεία.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί η εμμηνόπαυση να προκαλέσει άγχος και κρίσεις πανικού;
Το άγχος, η ευερεθιστότητα και η ένταση είναι αναγνωρισμένα συμπτώματα της περιεμμηνόπαυσης και της εμμηνόπαυσης, και οι εξάψεις μπορεί να συνοδεύονται από ταχυπαλμία ή άγχος.[5] Αν έχετε επεισόδια έντονου φόβου με σωματικά συμπτώματα, μιλήστε πρώτα με τον γιατρό σας και δείτε τη σελίδα για τις κρίσεις πανικού.
Είναι κατάθλιψη ή εμμηνόπαυση;
Μπορεί να είναι και τα δύο. Η περιεμμηνόπαυση συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καταθλιπτικών συμπτωμάτων.[6] Αν η διάθεση είναι πεσμένη για τουλάχιστον δύο εβδομάδες, σχεδόν κάθε μέρα, μιλήστε με τον γιατρό σας και με έναν ειδικό ψυχικής υγείας.
Χρειάζομαι ορμονική θεραπεία ή ψυχοθεραπεία;
Η ορμονική θεραπεία και τα άλλα φάρμακα είναι απόφαση που παίρνετε με τον γιατρό σας.[1][2] Η ψυχοθεραπεία δουλεύει με τη διάθεση, το άγχος, τον ύπνο και το πώς βιώνετε αυτή την περίοδο· οι οδηγίες NICE την προτείνουν ως επιλογή μαζί με τη ΘΟΥ ή χωρίς αυτήν.[1]
Το «brain fog» της εμμηνόπαυσης σημαίνει άνοια;
Οι δυσκολίες μνήμης και συγκέντρωσης είναι συχνές στην εμμηνόπαυση και επιδεινώνονται με τον κακό ύπνο.[5] Πολλές γυναίκες ανησυχούν ότι είναι κάτι σοβαρότερο· ο γιατρός σας μπορεί να σας εξηγήσει τι συμβαίνει και να εξετάσει άλλες αιτίες αν χρειάζεται.[8]
Βοηθά η ψυχοθεραπεία στις εξάψεις;
Η CBT ειδικά για την εμμηνόπαυση μείωσε σε μελέτες το πόσο ενοχλητικές είναι οι εξάψεις και οι νυχτερινές εφιδρώσεις, και οι οδηγίες NICE την προτείνουν ως επιλογή.[1][10] Δεν υπόσχεται ότι οι εξάψεις θα σταματήσουν, αλλά μπορεί να αλλάξει πόσο σας επηρεάζουν.
Πώς κλείνω μια πρώτη συνεδρία;
Online, μέσα από το σύστημα κρατήσεων: επιλέγετε διαθέσιμη ημέρα και ώρα και πληρώνετε online. Η πρώτη συνεδρία κοστίζει 45 € για 45 λεπτά· δείτε όλες τις τιμές.
Χρειάζεστε άμεση βοήθεια;
Αν εσείς ή κάποιος δικός σας βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, καλέστε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης). Για ιατρική βοήθεια: ΕΚΑΒ 166. Αν έχετε σκέψεις αυτοκτονίας: 1018, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (ΚΛΙΜΑΚΑ), 24 ώρες, 7 ημέρες, με αστική χρέωση. Για ψυχολογική στήριξη, και όταν απλώς χρειάζεστε κάποιον να μιλήσετε: 10306, Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 24ωρη, δωρεάν και ανώνυμα. Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.
Δεν χρειάζεται να το περάσετε σιωπηλά
Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας. 45 λεπτά, online από όπου κι αν βρίσκεστε ή στην Πάτρα.
Κλείστε την πρώτη συνεδρίαΠηγές
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Menopause: identification and management (NG23), Recommendations. 2015, CBT recommendations updated 2024. nice.org.uk
- NHS. Treatment for menopause and perimenopause. NHS (UK). nhs.uk
- NHS. What are menopause and perimenopause? NHS (UK). nhs.uk
- World Health Organization. Menopause. Fact sheet. who.int
- NHS. Symptoms of menopause and perimenopause. NHS (UK). nhs.uk
- Badawy Y, Spector A, Li Z, Desai R. The risk of depression in the menopausal stages: A systematic review and meta-analysis. Journal of Affective Disorders, 2024;357:126-133. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Freeman EW, Sammel MD, Lin H, Nelson DB. Associations of hormones and menopausal status with depressed mood in women with no history of depression. Archives of General Psychiatry, 2006;63(4):375-382. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Maki PM, Jaff NG. Brain fog in menopause: a health-care professional's guide for decision-making and counseling on cognition. Climacteric, 2022;25(6):570-578. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- NHS. Things you can do to help menopause and perimenopause symptoms. NHS (UK). nhs.uk
- Ayers B, Smith M, Hellier J, Mann E, Hunter MS. Effectiveness of group and self-help cognitive behavior therapy in reducing problematic menopausal hot flushes and night sweats (MENOS 2): a randomized controlled trial. Menopause, 2012;19(7):749-759. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Spector A, Li Z, He L, Badawy Y, Desai R. The effectiveness of psychosocial interventions on non-physiological symptoms of menopause: A systematic review and meta-analysis. Journal of Affective Disorders, 2024;352:460-472. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
