Μοναξιά και πένθος στις γιορτές: πώς να τις περάσετε

Τα Χριστούγεννα και οι γιορτές «απαιτούν» χαρά — κι ακριβώς γι' αυτό μπορεί να πονούν διπλά όταν λείπει κάποιος ή όταν είστε μακριά από τους δικούς σας. Ένας ζεστός, τεκμηριωμένος οδηγός για τη μοναξιά και το πένθος τις μέρες των γιορτών, και για πρακτικούς τρόπους να τις περάσετε — από την ψυχοθεραπεύτρια Ματίνα Λαδικού.

Οι γιορτές μεγεθύνουν ό,τι νιώθουμε: όταν λείπει ένα αγαπημένο πρόσωπο ή όταν είστε μακριά από τους δικούς σας, η υποχρεωτική εικόνα της χαράς κάνει την απουσία και τη μοναξιά πιο αισθητές. Δεν είναι αδυναμία ούτε «λάθος» — είναι μια φυσιολογική, ανθρώπινη αντίδραση, και υπάρχουν τρόποι να απαλύνετε το βάρος.

Βασικά Σημεία

  • Οι γιορτές συχνά εντείνουν το πένθος και τη μοναξιά, γιατί αντιπαραβάλλουν την απουσία με την «υποχρεωτική» χαρά.
  • Δεν υπάρχει «σωστός» ή «λάθος» τρόπος να πενθείτε ή να νιώθετε — και δεν χρειάζεται να προσποιηθείτε ότι όλα είναι καλά.
  • Η μοναξιά είναι πολύ πιο συχνή απ' όσο νομίζετε: περίπου 1 στους 6 ανθρώπους παγκοσμίως τη βιώνει.
  • Μικρές, ρεαλιστικές κινήσεις — όρια, τελετουργίες μνήμης, σύνδεση με λίγους ανθρώπους — βοηθούν περισσότερο από το να «αντέξετε» σιωπηλά.
  • Αν ο πόνος γίνεται αβάσταχτος ή επίμονος, μια επαγγελματική στήριξη βοηθά — online σε όλη την Ελλάδα και σε Έλληνες του εξωτερικού, ή δια ζώσης στην Πάτρα.

Γιατί οι γιορτές πονούν περισσότερο;

Επειδή αντιπαραβάλλουν ρητά αυτό που λείπει με αυτό που «πρέπει» να νιώθουμε. Οι γιορτές είναι φορτισμένες με αναμνήσεις, τελετουργίες και προσδοκίες συλλογικής χαράς· όταν χάθηκε κάποιος ή όταν είστε αποκομμένοι από τους δικούς σας, κάθε τραγούδι, κάθε στρωμένο τραπέζι και κάθε ευχή γίνεται υπενθύμιση της απουσίας. Το πένθος περιλαμβάνει φυσιολογικά σοκ, θλίψη, άγχος αποχωρισμού, κούραση, ακόμη και θυμό — και όλα αυτά μπορεί να κορυφωθούν μέσα στις γιορτές.[1] Το να το αναγνωρίσετε από πριν δεν το κάνει χειρότερο· αντίθετα, σας επιτρέπει να προετοιμαστείτε αντί να σας αιφνιδιάσει.

Πένθος στις γιορτές: η «άδεια καρέκλα»

Η πρώτη γιορτή χωρίς το πρόσωπο που χάσατε είναι συχνά η δυσκολότερη, και αυτό είναι απολύτως αναμενόμενο. Η κενή θέση στο τραπέζι, το δώρο που δεν θα αγοραστεί, το έθιμο που εκείνος/εκείνη κρατούσε ζωντανό — όλα φέρνουν το κύμα στην επιφάνεια. Δεν υπάρχει «σωστός» ή «λάθος» τρόπος να πενθείτε, ούτε προκαθορισμένο χρονοδιάγραμμα: ο καθένας το βιώνει διαφορετικά, και αυτό ισχύει και μέσα στις γιορτές.[2]

Πολλοί άνθρωποι ανακουφίζονται όταν δίνουν χώρο στη μνήμη αντί να την αποφεύγουν. Μια απλή τελετουργία — ένα κερί, μια φωτογραφία στο τραπέζι, μια ιστορία που λέγεται δυνατά, το αγαπημένο του φαγητό — μετατρέπει την απουσία από κάτι που πρέπει να κρύψετε σε κάτι που μπορείτε να τιμήσετε. Αν θέλετε να καταλάβετε καλύτερα τι σας συμβαίνει, δείτε τον οδηγό μας για τα στάδια του πένθους και θυμηθείτε ότι δεν είναι μια γραμμική πορεία.

Μοναξιά στις γιορτές: δεν είστε οι μόνοι

Η μοναξιά τις γιορτές είναι πολύ πιο διαδεδομένη απ' όσο δείχνει το εορταστικό σκηνικό. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περίπου 1 στους 6 ανθρώπους παγκοσμίως βιώνει μοναξιά, με σοβαρές επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία.[3] Το να νιώθετε μόνοι μέσα στον κόσμο των γιορτών δεν σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά με εσάς — σημαίνει ότι είστε άνθρωπος που χρειάζεται σύνδεση.

Η μοναξιά δεν είναι πάντα θέμα απόστασης· μπορεί να τη νιώθετε ακόμη και ανάμεσα σε κόσμο, όταν λείπει η ουσιαστική επαφή. Δεν χρειάζεται να το «λύσετε» με μια μεγάλη κίνηση: μια ειλικρινής συνομιλία, ένα τηλεφώνημα, μια μικρή συμμετοχή σε κάτι, αρκούν συχνά για να σπάσει ο κύκλος.

Όταν είστε μακριά από την οικογένεια

Το να ζείτε στο εξωτερικό δίνει στις γιορτές μια ιδιαίτερη πικρία: η διαφορά ώρας, η απόσταση και το «θα έπρεπε να ήμουν εκεί» μπορούν να βαρύνουν πολύ. Είναι φυσιολογικό να νιώθετε ταυτόχρονα ευγνωμοσύνη για τη ζωή που χτίσατε και θλίψη για ό,τι λείπει. Δεν χρειάζεται να διαλέξετε ανάμεσα στα δύο.

Βοηθά να δημιουργήσετε «γέφυρες»: μια προγραμματισμένη βιντεοκλήση την ώρα του τραπεζιού, ένα κοινό έθιμο που κρατάτε από μακριά, μια μικρή ελληνική γεύση στη δική σας κουζίνα. Και αν χρειάζεστε στήριξη στη γλώσσα σας, η online ψυχοθεραπεία για Έλληνες του εξωτερικού σάς επιτρέπει να μιλήσετε με μια ψυχοθεραπεύτρια στα ελληνικά, όπου κι αν βρίσκεστε.

Πρακτικοί τρόποι να περάσετε τις γιορτές

Δεν υπάρχει μαγική λύση, υπάρχουν όμως μικρές, ρεαλιστικές κινήσεις που μειώνουν το βάρος. Διαλέξτε όσες σας ταιριάζουν — δεν χρειάζεται να τις κάνετε όλες:

Βάλτε όρια χωρίς ενοχές

Έχετε δικαίωμα να πείτε «όχι» σε καλέσματα ή έθιμα που σας βαραίνουν φέτος, και «ναι» μόνο σε ό,τι αντέχετε. Το να προστατεύσετε την ενέργειά σας δεν είναι εγωισμός.

Κρατήστε μια τελετουργία μνήμης

Ένα κερί, μια θέση στο τραπέζι, μια ιστορία, το αγαπημένο του τραγούδι. Η μνήμη που εκφράζεται πονά λιγότερο από τη μνήμη που καταπιέζεται.

Επιδιώξτε λίγη, αληθινή σύνδεση

Ένα τηλεφώνημα σε έναν άνθρωπο που σας νοιάζεται μετρά περισσότερο από μια πολυπληθή γιορτή που σας αφήνει άδειους.

Φροντίστε τα βασικά

Ύπνος, κίνηση, φαγητό, λίγος ήλιος. Όταν η διάθεση είναι στα χαμηλά, το σώμα χρειάζεται σταθερότητα περισσότερο από ποτέ.

Και να θυμάστε: το να επιτρέψετε στον εαυτό σας να μη νιώθει «γιορτινά» είναι κι αυτό μια μορφή φροντίδας. Δεν χρειάζεται να προσποιηθείτε.

Πένθος ή κατάθλιψη; Πότε να ζητήσετε βοήθεια

Η θλίψη του πένθους είναι φυσιολογική· γίνεται όμως λόγος για κάτι περισσότερο όταν ο πόνος είναι επίμονος, αμείωτος και εμποδίζει την καθημερινότητα. Το πένθος έρχεται συνήθως σε κύματα και αφήνει περιθώρια για στιγμές ανακούφισης· η κλινική κατάθλιψη τείνει να είναι πιο σταθερή και διάχυτη.

Αξίζει να ζητήσετε επαγγελματική στήριξη όταν η χαμηλή διάθεση κρατά περισσότερες από δύο εβδομάδες σχεδόν καθημερινά, όταν υπάρχει έντονη απομόνωση ή αυτοπαραμέληση, ή όταν εμφανίζονται σκέψεις ότι δεν αξίζει να ζείτε. Μπορείτε να διαβάσετε τα συμπτώματα της κατάθλιψης ή, αν το πένθος έγινε πολύ βαρύ, τη θεραπεία πένθους και απώλειας και τη θεραπεία για την κατάθλιψη.

Η στήριξη μπορεί να έρθει στο σπίτι σας

Όταν η ενέργεια είναι στα χαμηλά — ιδίως μέσα στις γιορτές — ακόμη και η μετακίνηση μοιάζει βουνό, και η online υποστήριξη γίνεται ρεαλιστική επιλογή. Η έρευνα είναι καθησυχαστική: η ψυχοθεραπεία μέσω βιντεοκλήσης είναι, σύμφωνα με μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων μελετών, συγκρίσιμη ως προς την αποτελεσματικότητα με τη δια ζώσης στις ομάδες που μελετήθηκαν.[4] Έτσι μπορείτε να μιλήσετε από τον δικό σας, οικείο χώρο — online σε όλη την Ελλάδα και σε Έλληνες του εξωτερικού, ή δια ζώσης στην Πάτρα.

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί νιώθω χειρότερα τις γιορτές ενώ όλοι φαίνονται χαρούμενοι;

Γιατί οι γιορτές αντιπαραβάλλουν την απουσία ή τη μοναξιά με μια εικόνα «υποχρεωτικής» χαράς. Η αντίθεση αυτή εντείνει τον πόνο. Δεν σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά με εσάς — είναι μια συνηθισμένη, ανθρώπινη αντίδραση.

Πρέπει να πάω στις οικογενειακές γιορτές αν δεν το αντέχω;

Δεν υπάρχει υποχρέωση. Έχετε δικαίωμα να επιλέξετε τι αντέχετε φέτος και να βάλετε όρια χωρίς ενοχές. Μπορείτε να συμμετέχετε μερικώς, για λίγο, ή να προτιμήσετε μια πιο ήσυχη γιορτή — ό,τι σας προστατεύει.

Είναι κακό να θυμάμαι το πρόσωπο που έχασα την ημέρα της γιορτής;

Όχι, αντίθετα βοηθά. Μια τελετουργία μνήμης — ένα κερί, μια ιστορία, το αγαπημένο του φαγητό — δίνει χώρο στο πένθος αντί να το καταπιέζει. Η μνήμη που εκφράζεται πονά συνήθως λιγότερο από αυτή που κρύβεται.

Πώς αντιμετωπίζω τη μοναξιά αν είμαι μακριά από την οικογένειά μου;

Δημιουργήστε «γέφυρες» σύνδεσης: μια προγραμματισμένη βιντεοκλήση, ένα κοινό έθιμο από μακριά, μια μικρή επαφή με ανθρώπους κοντά σας. Και αν χρειάζεστε στήριξη στη γλώσσα σας, η online ψυχοθεραπεία στα ελληνικά είναι διαθέσιμη όπου κι αν βρίσκεστε.

Πότε το πένθος ή η μοναξιά χρειάζονται επαγγελματική βοήθεια;

Όταν ο πόνος παραμένει αμείωτος για πολύ καιρό, όταν υπάρχει έντονη απομόνωση ή αυτοπαραμέληση, ή όταν εμφανίζονται σκέψεις ότι δεν αξίζει να ζείτε. Τότε μια πρώτη συνεδρία μπορεί να βοηθήσει να δείτε καθαρότερα τι χρειάζεστε.

Πώς κλείνω ραντεβού;

Ακολουθήστε τον σύνδεσμο online κράτησης και δείτε τα διαθέσιμα ραντεβού στο σύστημα. Οι λεπτομέρειες της συνεδρίας επιβεβαιώνονται μέσα από τη διαδικασία κράτησης.

Χρειάζεστε άμεση βοήθεια;

Αν εσείς ή κάποιος δικός σας βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, καλέστε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης) ή ΕΚΑΒ 166. Για στήριξη σε κρίση: Γραμμή Πρόληψης Αυτοκτονίας 1018 (Κλίμακα, 24/7) και Εθνική Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306 (24/7, χωρίς χρέωση). Η online ψυχοθεραπεία δεν είναι υπηρεσία έκτακτης ανάγκης.

Δεν χρειάζεται να περάσετε τις γιορτές μόνοι

Αν το βάρος της απώλειας ή της μοναξιάς έγινε πολύ, μπορούμε να το δουλέψουμε μαζί — με τον δικό σας ρυθμό και στη δική σας γλώσσα, από όπου κι αν βρίσκεστε.

Κλείστε ραντεβού online

Πηγές

  1. American Psychological Association. Grief (APA Topics). apa.org
  2. National Health Service (NHS, UK). Grief after bereavement or loss. nhs.uk
  3. World Health Organization. Social Isolation and Loneliness. who.int
  4. Fernandez E, Woldgabreal Y, Day A, et al. Live psychotherapy by video versus in-person: A meta-analysis of efficacy. Clinical Psychology & Psychotherapy, 2021. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Σχετικά θέματα

Online ή στην Πάτρα

Βιντεοκλήση μέσω Google Meet, στα ελληνικά, από όπου κι αν βρίσκεσαι. Ή δια ζώσης στο κέντρο μας, Κορίνθου 288.

45 € / 45 λεπτά

Επιλέγεις ώρα και πληρώνεις online · Δωρεάν ακύρωση έως 24 ώρες πριν.

Σχετικά με τον/τη συγγραφέα

Picture of Ματίνα Λαδικού
Ματίνα Λαδικού

Η Ματίνα Λαδικού, ψυχοθεραπεύτρια και ιδρύτρια του Art of Mind (από το 2019), βοηθά ανθρώπους να αντιμετωπίσουν το άγχος, την κατάθλιψη και τις μεταβατικές φάσεις της ζωής, με μια ζεστή, ολιστική και επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση. Συνδυάζει τρεις μεθόδους — Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση, Συνθετική Συμβουλευτική και NLP — προσαρμοσμένες στον κάθε άνθρωπο. Οι συνεδρίες γίνονται δια ζώσης στην Πάτρα ή online, στα ελληνικά, σε όλη την Ελλάδα και σε Έλληνες του εξωτερικού.

Σπουδές & Πιστοποιήσεις:
✔ Σπουδές Ψυχολογίας — BSc (Hons) Ψυχολογίας, Oxford Brookes University (αποφοίτηση 2027)
✔ Πτυχίο Κοινωνιολογίας & MSc Εγκληματολογίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο
✔ Advanced Practitioner Diploma στην Κλινική Υπνοθεραπεία & Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία
✔ Certified NLP Practitioner, NLP University, Santa Cruz, California
✔ Diploma στη Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας & στην Παιδική Ψυχική Υγεία / Παιγνιοθεραπεία
✔ Περαιτέρω εξειδικεύσεις (Πάντειο, ΕΚΠΑ, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων) σε θέματα ψυχικής υγείας & συμβουλευτικής

Έτοιμοι για ένα νέο ξεκίνημα; Κλείστε το ραντεβού σας σήμερα.

Picture of Ματίνα Λαδικού
Ματίνα Λαδικού

Η Ματίνα Λαδικού, ψυχοθεραπεύτρια και ιδρύτρια του Art of Mind (από το 2019), βοηθά ανθρώπους να αντιμετωπίσουν το άγχος, την κατάθλιψη και τις μεταβατικές φάσεις της ζωής, με μια ζεστή, ολιστική και επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση. Συνδυάζει τρεις μεθόδους — Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση, Συνθετική Συμβουλευτική και NLP — προσαρμοσμένες στον κάθε άνθρωπο. Οι συνεδρίες γίνονται δια ζώσης στην Πάτρα ή online, στα ελληνικά, σε όλη την Ελλάδα και σε Έλληνες του εξωτερικού.

Σπουδές & Πιστοποιήσεις:
✔ Σπουδές Ψυχολογίας — BSc (Hons) Ψυχολογίας, Oxford Brookes University (αποφοίτηση 2027)
✔ Πτυχίο Κοινωνιολογίας & MSc Εγκληματολογίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο
✔ Advanced Practitioner Diploma στην Κλινική Υπνοθεραπεία & Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία
✔ Certified NLP Practitioner, NLP University, Santa Cruz, California
✔ Diploma στη Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας & στην Παιδική Ψυχική Υγεία / Παιγνιοθεραπεία
✔ Περαιτέρω εξειδικεύσεις (Πάντειο, ΕΚΠΑ, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων) σε θέματα ψυχικής υγείας & συμβουλευτικής

Έτοιμοι για ένα νέο ξεκίνημα; Κλείστε το ραντεβού σας σήμερα.

Σχετικά άρθρα

Κύλιση στην κορυφή