Ξυπνάς απότομα μέσα στη νύχτα, με την καρδιά να χτυπά δυνατά, και θυμάσαι κάθε λεπτομέρεια από αυτό που μόλις είδες. Κοιτάς το ρολόι, είναι ακόμη σκοτάδι, και το τελευταίο που θέλεις είναι να ξανακλείσεις τα μάτια. Αν αυτό συμβαίνει συχνά, ίσως ρωτάς «γιατί βλέπω εφιάλτες;» ή αρχίζεις να φοβάσαι την ώρα του ύπνου. Οι εφιάλτες είναι πολύ συχνή εμπειρία στους ενήλικες,[1] και όταν επαναλαμβάνονται δεν σημαίνει ότι «κάτι δεν πάει καλά με σένα»· είναι συνήθως ένδειξη ότι ο ύπνος και ο οργανισμός σου σηκώνουν περισσότερο φορτίο απ' όσο αντέχουν αυτή την περίοδο.
Μια εικόνα που βοηθά είναι ο νυχτερινός συναγερμός. Όταν περνάμε πολύ στρες ή κάτι τρομακτικό, το σύστημα συναγερμού του οργανισμού μπορεί να μείνει σε επιφυλακή και τη νύχτα, και οι εφιάλτες γίνονται ένας από τους τρόπους που χτυπά. Ο στόχος δεν είναι να «νικήσεις» τον συναγερμό, αλλά να τον βοηθήσεις να ηρεμήσει, ώστε να χτυπά μόνο όταν πραγματικά χρειάζεται. Σε αυτό το άρθρο μιλάμε για τους εφιάλτες ως θέμα ύπνου, στρες και τραύματος, όχι για τη σημασία των ονείρων.
Βασικά Σημεία
- Οι περισσότεροι ενήλικες βλέπουν κάποιον εφιάλτη πού και πού· πρόβλημα γίνεται όταν οι εφιάλτες είναι συχνοί και χαλούν τον ύπνο και την καθημερινότητα.
- Στρες, άγχος, ακανόνιστος ύπνος και υπερκόπωση αυξάνουν τους εφιάλτες, ενώ επαναλαμβανόμενοι εφιάλτες για ένα δύσκολο γεγονός συνδέονται συχνά με το τραύμα.
- Ορισμένα φάρμακα, άλλες διαταραχές ύπνου και η στέρηση από αλκοόλ ή ουσίες μπορεί να προκαλούν εφιάλτες· σε αυτές τις περιπτώσεις μιλάς πρώτα με τον γιατρό σου.
- Μετά από έναν εφιάλτη βοηθά μια σύντομη ρουτίνα γείωσης, και πριν από τον ύπνο μια σταθερή ρουτίνα χαλάρωσης.
- Στο Art of Mind δουλεύουμε με το στρες και το τραύμα που συχνά βρίσκονται πίσω από τους εφιάλτες, online ή στην Πάτρα.
Τι είναι οι εφιάλτες και πώς διαφέρουν από τους νυχτερινούς τρόμους
Ο εφιάλτης είναι ένα έντονο, ζωντανό όνειρο που γίνεται όλο και πιο τρομακτικό και σε ξυπνά. Συνήθως μετά θυμάσαι καθαρά τις λεπτομέρειες, ενώ ένα δυσάρεστο όνειρο που δεν σε ξυπνά θεωρείται απλώς άσχημο όνειρο.[1] Οι εφιάλτες εμφανίζονται κυρίως στον ύπνο REM, που μεγαλώνει προς το τέλος της νύχτας, γι' αυτό είναι πιο πιθανό να ξυπνήσεις από εφιάλτη τις πρώτες πρωινές ώρες.[1] Περίπου το 50% έως 85% των ενηλίκων αναφέρει ότι βλέπει εφιάλτη πού και πού, και οι εφιάλτες γίνονται συνήθως λιγότεροι με την ηλικία.[1]
Οι νυχτερινοί τρόμοι είναι κάτι διαφορετικό: στη διάρκειά τους ο άνθρωπος μπορεί να μιλά ή να κινείται ενώ κοιμάται, και αφορούν κυρίως παιδιά από 3 έως 8 ετών.[2] Διαφορετική εμπειρία είναι και η υπνική παράλυση, όπου ξυπνάς χωρίς να μπορείς να κινηθείς για λίγο. Αν είσαι γονιός και σε απασχολούν οι εφιάλτες του παιδιού σου, μίλα με τον παιδίατρο, ιδίως αν συνεχίζονται μετά την ηλικία των 6 ετών.[2]
Εφιάλτες: πότε να μιλήσεις πρώτα με τον γιατρό σου
Πριν αναζητήσεις την αιτία μόνο στο άγχος, αξίζει να αποκλειστούν κάποιες σωματικές και φαρμακευτικές αιτίες. Η NHS συστήνει να δεις γιατρό αν έχεις τακτικά εφιάλτες που επηρεάζουν τον ύπνο και την καθημερινότητά σου.[2]
Φάρμακα
Ορισμένα φάρμακα, όπως κάποια αντικαταθλιπτικά και φάρμακα για την υπέρταση ή τη νόσο Πάρκινσον, μπορεί να αυξήσουν τη συχνότητα των εφιαλτών.[1][2] Αν οι εφιάλτες ξεκίνησαν αφού άρχισες ένα νέο φάρμακο ή άλλαξες δόση, ενημέρωσε τον γιατρό σου· μην το διακόψεις και μην αλλάξεις τη δόση χωρίς να το συζητήσεις μαζί του, γιατί κάθε απόφαση για τη φαρμακευτική αγωγή είναι δική του.
Άλλες διαταραχές ύπνου
Οι εφιάλτες είναι πιο συχνοί σε ανθρώπους με άλλες διαταραχές ύπνου, όπως η άπνοια ύπνου.[3] Αν ροχαλίζεις δυνατά, ξυπνάς με αίσθημα πνιγμού ή νιώθεις έντονη υπνηλία μέσα στη μέρα, ζήτα εκτίμηση από τον γιατρό σου. Ξεχωριστή περίπτωση είναι η διαταραχή συμπεριφοράς του ύπνου REM, όπου ο άνθρωπος «παίζει» τα όνειρά του με κινήσεις στον ύπνο και μπορεί να τραυματίσει τον εαυτό του ή τον σύντροφό του· χρειάζεται ιατρική εκτίμηση.[1] Για τις διαταραχές ύπνου γενικά, δες τη σελίδα για τις διαταραχές ύπνου.
Αλκοόλ και ουσίες
Η στέρηση μετά από κατάχρηση ουσιών, όπως το αλκοόλ, μπορεί επίσης να προκαλέσει εφιάλτες.[3] Αν προσπαθείς να κόψεις ή να μειώσεις το αλκοόλ ή άλλες ουσίες, κάν' το με τη στήριξη γιατρού· για περισσότερα δες τη σελίδα για τον αλκοολισμό.
Σημάδια που δείχνουν ότι αξίζει να μιλήσεις με γιατρό ή ειδικό ύπνου: ξυπνάς συχνά από ενοχλητικά όνειρα, δυσκολεύεσαι να ξανακοιμηθείς μετά, και αυτό συμβαίνει τις περισσότερες νύχτες.[1] Ο γιατρός μπορεί να σου ζητήσει να κρατάς για δύο εβδομάδες ημερολόγιο ύπνου, και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν χρειάζονται εξετάσεις.[1]
Γιατί βλέπω εφιάλτες: άγχος, στρες, ύπνος και τραύμα
Οι εφιάλτες μπορούν να συμβούν σε οποιονδήποτε, και συχνά η αιτία τους δεν είναι ξεκάθαρη. Το στρες, το άγχος, ο ακανόνιστος ύπνος και η υπερκόπωση αυξάνουν τον κίνδυνο.[1] Και η στέρηση ύπνου μπορεί να κάνει τους εφιάλτες πιο έντονους, κάτι που δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο: φοβάσαι να κοιμηθείς, κοιμάσαι λιγότερο, και οι εφιάλτες δυναμώνουν.[1] Η NHS αναφέρει επίσης ότι εφιάλτες μπορεί να φέρει κάτι που σε τρόμαξε ή σε άγχωσε, μια περίοδος ασθένειας ή ένας σοβαρός τραυματισμός.[2]
Η έρευνα περιγράφει ότι οι χρόνιοι εφιάλτες αναπτύσσονται μέσα από τον συνδυασμό αυξημένης υπερδιέγερσης, δηλαδή ενός οργανισμού που μένει σε επιφυλακή, και μιας δυσκολίας να «σβήσει» ο φόβος μετά από μια τρομακτική εμπειρία.[5] Με τη γλώσσα της εικόνας μας: ο συναγερμός δεν έχει μάθει ακόμη ότι ο κίνδυνος πέρασε. Αν ξυπνάς με άγχος ακόμη και χωρίς εφιάλτη, δες τον οδηγό «ξυπνάω με άγχος», και αν το άγχος σε κρατά ξύπνιο το βράδυ, τον οδηγό για την αϋπνία και το άγχος. Για το άγχος γενικά, δες τη σελίδα για το άγχος και το στρες.
Αν οι εφιάλτες επαναλαμβάνουν ένα δύσκολο γεγονός
Μετά από ένα πολύ στρεσογόνο ή τραυματικό γεγονός, είναι συχνό να βλέπεις τον ίδιο εφιάλτη ξανά και ξανά, σαν να ξαναζείς αυτό που έγινε.[1] Τα επαναλαμβανόμενα όνειρα ή εφιάλτες, μαζί με τις αναδρομές και τις ενοχλητικές εικόνες ή σκέψεις, ανήκουν στα κύρια συμπτώματα της διαταραχής μετατραυματικού στρες (PTSD), και συχνά συνοδεύονται από δυσκολία στον ύπνο και αίσθημα διαρκούς επιφυλακής.[7] Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν αμέσως ή και μήνες ή χρόνια μετά το γεγονός.[7] Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε εφιάλτης είναι PTSD, και τη διάγνωση την κάνει ειδικός. Αν όμως αναγνωρίζεις αυτά τα σημάδια, διάβασε τον οδηγό για τα συμπτώματα του PTSD και τη σελίδα για το τραύμα και το μετατραυματικό στρες.
Εφιάλτες κάθε βράδυ: πότε γίνονται πρόβλημα ύπνου
Οι περισσότεροι εφιάλτες δεν χρειάζονται θεραπεία.[1] Όταν όμως είναι συχνοί και σε εμποδίζουν να κοιμηθείς αρκετά, μπορεί να πρόκειται για διαταραχή εφιαλτών, μια διαταραχή του ύπνου. Οι άνθρωποι με διαταραχή εφιαλτών συχνά φοβούνται να κοιμηθούν, ξυπνούν με άγχος χωρίς να μπορούν να ξανακοιμηθούν και νιώθουν υπνηλία μέσα στη μέρα.[1] Υπολογίζεται ότι το 2% έως 8% των ανθρώπων έχει εφιάλτες που προκαλούν προβλήματα στον ύπνο.[1] Τη διάγνωση την κάνει γιατρός, ιδανικά με εμπειρία στον ύπνο.
Ο πίνακας είναι ενδεικτικός και δεν κάνει διάγνωση· σε βοηθά να δεις πότε αξίζει να ζητήσεις βοήθεια.
| Τι παρατηρείς | Συνήθως περαστικό | Αξίζει να μιλήσεις με γιατρό ή ειδικό ψυχικής υγείας |
|---|---|---|
| Συχνότητα | Ένας εφιάλτης πού και πού, σε περιόδους στρες | Εφιάλτες τις περισσότερες νύχτες ή για μεγάλο διάστημα[1] |
| Ύπνος | Ξανακοιμάσαι μετά από λίγο | Δυσκολεύεσαι πολύ να ξανακοιμηθείς ή φοβάσαι να πας για ύπνο[1] |
| Μέρα | Λίγη κούραση το πρωί | Υπνηλία, δυσκολία συγκέντρωσης και κόπωση που επηρεάζουν τη δουλειά ή τις σχέσεις[2] |
| Διάθεση | Η ένταση περνά μέσα στη μέρα | Άγχος, πεσμένη διάθεση ή ευερεθιστότητα που κρατούν |
| Περιεχόμενο | Διαφορετικά όνειρα κάθε φορά | Ο ίδιος εφιάλτης για ένα δύσκολο γεγονός, μαζί με αναδρομές ή διαρκή επιφυλακή[7] |
Τι να κάνεις μετά από έναν εφιάλτη: ρουτίνα γείωσης
Οι τεχνικές που ακολουθούν σε βοηθούν να ηρεμήσει ο συναγερμός μετά από έναν εφιάλτη και να επιστρέψεις στο τώρα. Δοκίμασέ τες πρώτα μέσα στη μέρα, ώστε να τις θυμάσαι εύκολα και μέσα στη νύχτα.
Φως και προσανατολισμός
- Άναψε ένα απαλό φως δίπλα στο κρεβάτι.
- Κάθισε, ακούμπησε τα πέλματα στο πάτωμα και κοίτα γύρω σου το δωμάτιο.
- Πες χαμηλόφωνα τη φράση προσανατολισμού.
Φράση: «Ήταν εφιάλτης. Είμαι στο δωμάτιό μου, είναι νύχτα και έχω ξυπνήσει. Αυτό που είδα δεν συμβαίνει τώρα.»
Γιατί βοηθά: το φως, η επαφή με το πάτωμα και οι συγκεκριμένες λέξεις δίνουν στον οργανισμό πληροφορίες για το εδώ και τώρα, ώστε ο συναγερμός να αρχίσει να χαμηλώνει. Αν τη χρειαστείς πολλές φορές την ίδια νύχτα, δεν πειράζει.
Γείωση 5-4-3-2-1
- Βρες 5 πράγματα που βλέπεις και 4 που μπορείς να αγγίξεις.
- Πρόσεξε 3 ήχους που ακούς και 2 μυρωδιές.
- Βρες 1 γεύση, για παράδειγμα μια γουλιά νερό.
Φράση: «Βλέπω το ντουλάπι, αγγίζω το σεντόνι, ακούω το ψυγείο. Είμαι εδώ.»
Γιατί βοηθά: όταν στρέφεις την προσοχή στις αισθήσεις, οι εικόνες του εφιάλτη παύουν να είναι το μόνο που υπάρχει στο μυαλό σου. Αν χαθείς στη μέτρηση, ξεκίνα απλώς από την αρχή.
Η εκπνοή που μακραίνει
- Βάλε το ένα χέρι στην κοιλιά.
- Εισέπνευσε από τη μύτη μετρώντας ως το 4.
- Εξέπνευσε αργά από το στόμα μετρώντας ως το 6 και επανάλαβε για λίγα λεπτά.
Φράση: «Η καρδιά μου χτυπά δυνατά επειδή τρόμαξα. Της δίνω χρόνο να ηρεμήσει.»
Γιατί βοηθά: η αργή, μεγαλύτερη εκπνοή βοηθά το σώμα να περάσει από την επιφυλακή σε πιο ήρεμο ρυθμό. Περισσότερες ασκήσεις θα βρεις στον οδηγό για τις ασκήσεις αναπνοής για το άγχος· αν η εστίαση στην αναπνοή σε αναστατώνει, γύρισε στη γείωση με τις αισθήσεις.
Το κινητό μένει κάτω
- Μην πιάσεις το κινητό για να «ξεχαστείς» ή για να ψάξεις πληροφορίες στο διαδίκτυο.
- Αν ο ύπνος δεν έρχεται για αρκετή ώρα, σήκω και κάνε κάτι ήσυχο σε χαμηλό φως, όπως ένα βιβλίο.
- Γύρνα στο κρεβάτι όταν νιώσεις νύστα.
Φράση: «Δεν χρειάζεται να καταλάβω τον εφιάλτη απόψε. Χρειάζεται μόνο να ξεκουραστώ.»
Γιατί βοηθά: η οθόνη και η αναζήτηση κρατούν το μυαλό σε εγρήγορση, ενώ η NHS συστήνει να μη χρησιμοποιείς συσκευές λίγο πριν από τον ύπνο.[8] Αν κάποια νύχτα το πιάσεις, απλώς άφησέ το ξανά.
Ρουτίνα ύπνου για λιγότερους εφιάλτες
Ένας πιο σταθερός και ξεκούραστος ύπνος στηρίζει τον οργανισμό, και η NHS δίνει πρακτικές οδηγίες για καλύτερο ύπνο:[8]
- ξύπνα και σήκω από το κρεβάτι την ίδια ώρα κάθε μέρα και πήγαινε για ύπνο όταν νυστάζεις·
- χαλάρωσε τουλάχιστον μία ώρα πριν από τον ύπνο, για παράδειγμα με ένα ζεστό μπάνιο ή ένα βιβλίο·
- κράτα το υπνοδωμάτιο σκοτεινό και ήσυχο·
- απόφυγε το αλκοόλ, το τσάι, τον καφέ και το κάπνισμα τις τελευταίες ώρες πριν από τον ύπνο, καθώς και ένα βαρύ γεύμα αργά το βράδυ·
- κινήσου τακτικά μέσα στη μέρα, αλλά όχι λίγο πριν κοιμηθείς.
Γράψε τις έγνοιες νωρίτερα το βράδυ
Αν το μυαλό σου «ανοίγει» τις έγνοιες μόλις ξαπλώσεις, δοκίμασε να τις γράφεις νωρίτερα το βράδυ, για 10 λεπτά, μακριά από το κρεβάτι: τι σε απασχολεί και ποιο είναι το επόμενο μικρό βήμα για καθένα. Κλείσε το τετράδιο με τη φράση «Τα έγραψα· αύριο θα τα ξαναδώ». Η NHS συστήνει επίσης να κρατάς ημερολόγιο ύπνου και να προσπαθείς να αντιμετωπίσεις ό,τι σου προκαλεί στρες ή άγχος.[2] Αν η αϋπνία κρατά μήνες ή δυσκολεύει την καθημερινότητά σου, μίλα με τον γιατρό σου.[8]
Θεραπεία για εφιάλτες: τι έχει μελετήσει η έρευνα
Η Αμερικανική Ακαδημία Ιατρικής του Ύπνου (AASM) έχει εκδώσει θέση για τη θεραπεία της διαταραχής εφιαλτών στους ενήλικες, και η θεραπεία που προτείνει τόσο για τη διαταραχή εφιαλτών όσο και για τους εφιάλτες που συνδέονται με το PTSD είναι η θεραπεία επανάληψης εικόνας (Imagery Rehearsal Therapy, IRT).[4] Στην IRT, ο άνθρωπος, με τη βοήθεια ενός εκπαιδευμένου θεραπευτή, ξαναγράφει τον εφιάλτη με ένα διαφορετικό, λιγότερο τρομακτικό τέλος και κάνει πρόβα της νέας εκδοχής όσο είναι ξύπνιος, με στόχο οι εφιάλτες να γίνουν λιγότερο ενοχλητικοί αν επανέλθουν.[1]
Μια συστηματική ανασκόπηση βρήκε ισχυρά στοιχεία ότι η θεραπεία με έκθεση και η επανάληψη εικόνας μειώνουν τη συχνότητα, την ένταση και τη δυσφορία των εφιαλτών, σε διαφορετικές ομάδες πληθυσμού και σε ανθρώπους με PTSD.[6] Μια μετα-ανάλυση για τους εφιάλτες που σχετίζονται με το τραύμα κατέληξε επίσης ότι η IRT είναι από τις αποτελεσματικές ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις.[9] Οι ερευνητές σημειώνουν ότι οι θεραπείες φαίνεται να βοηθούν περισσότερο όταν δίνουν στον άνθρωπο μια αίσθηση ελέγχου απέναντι στον εφιάλτη και στα συναισθήματα που φέρνει.[6]
Υπάρχουν και φάρμακα που έχουν μελετηθεί για τους εφιάλτες, ιδίως όταν συνδέονται με το PTSD· η απόφαση για αυτά είναι πάντα του γιατρού ή του ψυχιάτρου σου.[4] Η AASM σημειώνει ότι η τελική κρίση για τη θεραπεία ανήκει στον κλινικό, ανάλογα με την περίπτωση κάθε ανθρώπου.[4]
Πώς βοηθάμε με τους εφιάλτες στο Art of Mind
Στο Art of Mind δουλεύουμε με όσα συχνά βρίσκονται πίσω από τους εφιάλτες: το χρόνιο στρες, το άγχος και το τραύμα. Για τους εφιάλτες που συνδέονται με ένα τραυματικό γεγονός, το βασικό μας πλαίσιο είναι η Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία, που βοηθά τον οργανισμό, με σταθερό και ήπιο ρυθμό, να ξαναβρεί την αίσθηση ότι ο κίνδυνος πέρασε. Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση, που περιλαμβάνει τον ύπνο, την υγεία σου και τα φάρμακα που παίρνεις, και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας· όπου χρειάζεται εκτίμηση ύπνου ή φαρμακευτική αγωγή, συνεργαζόμαστε με τον γιατρό σου, με τη συγκατάθεσή σου. Αξιοποιούμε, όπου βοηθά, και τεχνικές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης, όπως τη δόμηση μιας σταθερής ρουτίνας ύπνου, τη δουλειά με τις σκέψεις που συνοδεύουν τον φόβο της νύχτας και τη χαλάρωση πριν από τον ύπνο. Δες και τη σελίδα για την online θεραπεία για την αϋπνία και τον ύπνο.
Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση
Μια βραχεία, ολιστική προσέγγιση που βλέπει τον άνθρωπο ως σύνολο σώματος, συναισθήματος, σκέψης και σχέσεων. Είναι το κύριο πλαίσιό μας για το στρες και το τραύμα που τροφοδοτούν τους εφιάλτες· η κλινική ύπνωση χρησιμοποιείται ως εργαλείο μέσα στη μέθοδο, όπου ταιριάζει, για παράδειγμα για βαθιά χαλάρωση. Η μέθοδος
Συνθετική Συμβουλευτική
Εξατομικευμένη, δομημένη στήριξη με συγκεκριμένα εργαλεία: ρουτίνα ύπνου, διαχείριση του στρες της μέρας, τρόποι να ηρεμείς μετά από μια δύσκολη νύχτα. Η μέθοδος
Online ή στην Πάτρα
Οι συνεδρίες γίνονται online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού ή δια ζώσης στο γραφείο μας στην Πάτρα, Κορίνθου 288.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί βλέπω εφιάλτες κάθε βράδυ;
Συχνές αιτίες είναι το στρες, το άγχος, ο ακανόνιστος ύπνος και η υπερκόπωση,[1] ενώ ρόλο μπορεί να παίζουν και φάρμακα, άλλες διαταραχές ύπνου ή η στέρηση από αλκοόλ ή ουσίες.[3] Αν οι εφιάλτες επηρεάζουν τον ύπνο και την καθημερινότητά σου, μίλα με τον γιατρό σου.[2]
Οι εφιάλτες σημαίνουν ότι έχω PTSD;
Όχι απαραίτητα. Οι εφιάλτες είναι συχνοί σε πολλούς ανθρώπους.[1] Οι επαναλαμβανόμενοι εφιάλτες για ένα δύσκολο γεγονός, μαζί με αναδρομές και διαρκή επιφυλακή, μπορεί να συνδέονται με το PTSD,[7] και τη διάγνωση την κάνει ειδικός.
Τι διαφορά έχουν οι εφιάλτες από τους νυχτερινούς τρόμους;
Από τον εφιάλτη ξυπνάς και θυμάσαι το όνειρο. Στους νυχτερινούς τρόμους ο άνθρωπος μπορεί να μιλά ή να κινείται ενώ κοιμάται, και είναι πιο συχνοί σε μικρά παιδιά.[2]
Μπορεί ένα φάρμακο να μου προκαλεί εφιάλτες;
Ναι, ορισμένα φάρμακα, όπως κάποια αντικαταθλιπτικά και φάρμακα για την υπέρταση, μπορεί να αυξήσουν τους εφιάλτες.[1] Μίλα με τον γιατρό σου και μην αλλάξεις τη φαρμακευτική σου αγωγή χωρίς να το συζητήσεις μαζί του.
Πώς κλείνω μια πρώτη συνεδρία;
Online, μέσα από το σύστημα κρατήσεων: διαλέγεις διαθέσιμη ημέρα και ώρα και πληρώνεις online. Κάθε συνεδρία διαρκεί 45 λεπτά και κοστίζει 45 €· δες όλες τις τιμές.
Χρειάζεσαι άμεση βοήθεια;
Αν εσύ ή κάποιος δικός σου βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, κάλεσε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης) ή ΕΚΑΒ 166. Αν έχεις σκέψεις αυτοκτονίας: 1018, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (ΚΛΙΜΑΚΑ), 24 ώρες, 7 ημέρες, με αστική χρέωση. Για ψυχολογική στήριξη: 10306, Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 24ωρη, δωρεάν και ανώνυμα. Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.
Βοήθησε τον νυχτερινό συναγερμό να ηρεμήσει
Ο συναγερμός που χτυπά τη νύχτα δεν είναι εχθρός σου· προσπαθεί να σε προστατέψει, και μπορεί να μάθει ότι ο κίνδυνος πέρασε. Μαζί μπορούμε να δουλέψουμε με όσα τον κρατούν σε επιφυλακή, και στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας, online ή στην Πάτρα.
Κλείσε την πρώτη συνεδρίαΠηγές
- American Academy of Sleep Medicine. Nightmares. Sleep Education, 2020. sleepeducation.org
- NHS. Night terrors and nightmares. National Health Service (UK), 2025. nhs.uk
- Cleveland Clinic. Nightmare Disorder. Cleveland Clinic, 2022. my.clevelandclinic.org
- Morgenthaler TI, Auerbach S, Casey KR, et al. Position Paper for the Treatment of Nightmare Disorder in Adults: An American Academy of Sleep Medicine Position Paper. Journal of Clinical Sleep Medicine, 2018;14(6):1041-1055. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Gieselmann A, Ait Aoudia M, Carr M, et al. Aetiology and treatment of nightmare disorder: State of the art and future perspectives. Journal of Sleep Research, 2019;28(4):e12820. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Gill P, Fraser E, Tran TTD, et al. Psychosocial treatments for nightmares in adults and children: a systematic review. BMC Psychiatry, 2023;23(1):283. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- NHS. PTSD (post-traumatic stress disorder): Symptoms. National Health Service (UK), 2026. nhs.uk
- NHS. Insomnia. National Health Service (UK), 2024. nhs.uk
- Zhang Y, Ren R, Vitiello MV, et al. Efficacy and acceptability of psychotherapeutic and pharmacological interventions for trauma-related nightmares: A systematic review and network meta-analysis. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 2022;139:104717. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
