Είναι έντεκα το βράδυ, έχεις κλείσει τον υπολογιστή εδώ και μία ώρα, κι όμως το χέρι σου πηγαίνει ξανά στο κινητό για να δεις «μόνο ένα» email, ενώ την Κυριακή το απόγευμα, αντί για ξεκούραση, νιώθεις ένα σφίξιμο ενοχής, σαν να κλέβεις χρόνο από κάπου. Όταν η δουλειά παύει να είναι κάτι που κάνεις και γίνεται κάτι που δεν μπορείς να σταματήσεις, πολλοί άνθρωποι μιλούν για εργασιομανία ή για εθισμό στη δουλειά. Αν αναγνωρίζεις κάτι από αυτά, δεν φταις εσύ και δεν πρόκειται για αδυναμία χαρακτήρα· συχνά είναι ένας τρόπος που έμαθες, κάποτε για κατανοητούς λόγους, για να νιώθεις ότι αξίζεις ή ότι έχεις τον έλεγχο.
Μια εικόνα που βοηθά είναι μια μηχανή χωρίς διακόπτη. Δουλεύει καλά, παράγει, οι γύρω της τη θαυμάζουν, όμως μια μηχανή που δεν σβήνει ποτέ, ούτε τη νύχτα ούτε στις διακοπές, κάποια στιγμή υπερθερμαίνεται, όχι επειδή είναι κακή μηχανή, αλλά επειδή καμία μηχανή δεν φτιάχτηκε για να μη σταματά. Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε τι είναι η εργασιομανία, πώς ξεχωρίζει από την αγάπη για τη δουλειά, από πού έρχεται, τι κοστίζει και ποιες τεχνικές βοηθούν· ο στόχος δεν είναι να σβήσει η μηχανή, αλλά να ξαναβρείς τον διακόπτη και να τον κρατάς εσύ.
Βασικά Σημεία
- Η εργασιομανία δεν είναι επίσημη διάγνωση· οι ερευνητές τη μελετούν ως μοτίβο που μοιάζει με εθισμό και συζητούν ακόμη πώς να την ορίσουν.
- Η διαφορά από την υγιή αφοσίωση δεν είναι κυρίως οι ώρες, αλλά το εσωτερικό «πρέπει» και η δυσκολία να σταματήσεις, ακόμη κι όταν το θέλεις.
- Οι πολλές ώρες από οικονομική ανάγκη, μια δεύτερη δουλειά ή η φροντίδα ενός δικού σου ανθρώπου δεν είναι εργασιομανία.
- Η έρευνα συνδέει την εργασιομανία με burnout, εργασιακό στρες, σύγκρουση δουλειάς και προσωπικής ζωής και χειρότερη σωματική και ψυχική υγεία.
- Η νοερή αποσύνδεση από τη δουλειά στον ελεύθερο χρόνο συνδέεται με λιγότερη εξάντληση και καλύτερο ύπνο, και μπορείς να την καλλιεργήσεις με μικρά βήματα.
Τι είναι η εργασιομανία και τι δεν είναι
Με τη λέξη εργασιομανία περιγράφουμε μια εσωτερική, δύσκολα ελεγχόμενη ανάγκη να δουλεύεις, που συνεχίζει ακόμη κι όταν αρχίζει να βλάπτει τον ύπνο, την υγεία και τις σχέσεις σου. Στα αγγλικά λέγεται workaholism, και όποιος αναρωτιέται «workaholic τι σημαίνει» βρίσκει ακριβώς αυτή την εικόνα: κάποιον που δεν δουλεύει απλώς πολύ, αλλά δυσκολεύεται να σταματήσει. Στην έρευνα οι όροι «εργασιομανία», «εθισμός στη δουλειά» και «υπερβολική εργασία» έχουν χρησιμοποιηθεί συχνά σαν να σημαίνουν το ίδιο.[3]
Η εργασιομανία δεν είναι επίσημη ψυχιατρική διάγνωση και δεν περιλαμβάνεται ως διαταραχή στο διαγνωστικό εγχειρίδιο DSM. Μια ανασκόπηση για τους δέκα πιο διαδεδομένους μύθους γύρω από τον εθισμό στη δουλειά καταλήγει ότι το πεδίο δεν είναι ακόμη ενιαίο και ότι ένας λόγος που δεν θα μπει σύντομα στο DSM είναι η έλλειψη μεγάλων επιδημιολογικών και νευροβιολογικών μελετών.[1] Στην καθημερινή γλώσσα λέμε εύκολα για κάποιον ότι είναι «εργασιομανής», όμως αν η σκέψη που σε έφερε εδώ είναι «δεν μπορώ να σταματήσω να δουλεύω», πιο χρήσιμο από μια ετικέτα είναι να κοιτάξεις τη σχέση σου με τη δουλειά: αν σου δίνει νόημα και ενέργεια ή αν έχει γίνει ο μόνος τρόπος να νιώθεις ότι αξίζεις.
Εργασιομανία ή αφοσίωση; Η διαφορά δεν είναι οι ώρες
Δεν είναι εργασιομανία κάθε μεγάλη αγάπη για τη δουλειά. Σε μια μελέτη με 587 στελέχη επιχειρήσεων τηλεπικοινωνιών, η εργασιομανία, το burnout και η εργασιακή δέσμευση, δηλαδή η ενεργητική, ευχάριστη εμπλοκή με τη δουλειά, αναδείχθηκαν ως τρεις διαφορετικές, αν και συσχετιζόμενες, καταστάσεις, με διαφορετική σχέση η καθεμία με τις ώρες εργασίας, την ποιότητα των κοινωνικών σχέσεων και την υγεία.[2] Η ανασκόπηση των μύθων τονίζει επίσης ότι, για να κρίνουμε αν μια συμπεριφορά λειτουργεί σαν εθισμός, το περιεχόμενο και το πλαίσιό της μετρούν πολύ περισσότερο από τον χρόνο που της αφιερώνουμε.[1]
| Αφοσίωση στη δουλειά | Εργασιομανία |
|---|---|
| «Θέλω να το τελειώσω, γιατί με ενδιαφέρει.» | «Πρέπει να το τελειώσω, αλλιώς δεν θα ησυχάσω.» |
| Σταματάς και χαίρεσαι το βράδυ σου. | Σταματάς με το σώμα, αλλά το μυαλό συνεχίζει να δουλεύει. |
| Η ξεκούραση μοιάζει με επιβράβευση. | Η ξεκούραση φέρνει ενοχή ή ανησυχία. |
| Η αξία σου στέκεται και έξω από τη δουλειά. | Η αξία σου μοιάζει να κρίνεται από το πόσο παράγεις. |
Χρειάζεται και μια σημαντική διευκρίνιση: πολλοί άνθρωποι δουλεύουν πολλές ώρες γιατί δεν έχουν άλλη επιλογή, για να βγει ο μήνας, σε δύο δουλειές, σε εποχική εργασία ή ενώ φροντίζουν έναν δικό τους άνθρωπο. Αυτό δεν είναι εργασιομανία. Η κούραση εδώ είναι πραγματική και αξίζει στήριξη, όμως η ρίζα της βρίσκεται στις συνθήκες· αν σε αφορά περισσότερο αυτή η εξάντληση, ίσως σε βοηθήσει ο οδηγός για την ψυχική κούραση.
Σημάδια εργασιομανίας: σκέψεις, συναισθήματα, συμπεριφορές
Η εργασιομανία σπάνια φαίνεται σε ένα μόνο σημάδι· συνήθως είναι ένα σύνολο από σκέψεις, συναισθήματα και συνήθειες που ενισχύουν το ένα το άλλο. Ο πίνακας είναι ενδεικτικός και δεν αποτελεί τεστ.
| Σκέψεις | Συναισθήματα | Συμπεριφορές |
|---|---|---|
| «Αν σταματήσω, θα μείνω πίσω.» | Ενοχές όταν ξεκουράζεσαι | Ελέγχεις τα email αργά το βράδυ ή πριν σηκωθείς |
| «Μόνο αυτό και μετά θα χαλαρώσω.» | Ανησυχία στις διακοπές | Παίρνεις τον υπολογιστή μαζί σου στις διακοπές |
| «Κανείς δεν θα το κάνει όπως εγώ.» | Εκνευρισμός όταν δεν μπορείς να δουλέψεις | Ακυρώνεις σχέδια με φίλους ή με την οικογένεια |
| «Αξίζω όσο παράγω.» | Κενό στον ελεύθερο χρόνο | Δουλεύεις ακόμη και με πυρετό ή όταν το σώμα σου ζητά ανάπαυση |
Οι επτά ιδέες πίσω από ένα ερευνητικό ερωτηματολόγιο
Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μπέργκεν ανέπτυξαν την Bergen Work Addiction Scale, ένα σύντομο ερωτηματολόγιο για την έρευνα, βασισμένο σε επτά βασικά στοιχεία του εθισμού.[3] Με απλά λόγια:
- Η δουλειά κυριαρχεί στη σκέψη σου, ακόμη κι όταν δεν δουλεύεις.
- Δουλεύεις για να αλλάξεις πώς νιώθεις, για παράδειγμα για να μειώσεις το άγχος ή τις ενοχές.
- Χρειάζεσαι όλο και περισσότερο χρόνο δουλειάς για την ίδια ικανοποίηση.
- Νιώθεις δυσφορία όταν δεν μπορείς να δουλέψεις.
- Η δουλειά συγκρούεται με τη ζωή σου: σχέσεις, ενδιαφέροντα, άθληση.
- Προσπαθείς να μειώσεις τις ώρες, αλλά ξανακυλάς στο ίδιο μοτίβο.
- Η υγεία ή ο ύπνος σου έχουν αρχίσει να επηρεάζονται.
Είναι εργαλείο της έρευνας και όχι τεστ που βάζει ετικέτα· αν αναγνωρίζεις πολλά από αυτά, κοίτα τι συμβαίνει με τρυφερότητα, όχι με κριτική.
Από πού έρχεται ο εθισμός στη δουλειά
Μια μετα-ανάλυση βρήκε ότι η εργασιομανία σχετίζεται με χαρακτηριστικά προσανατολισμένα στην επίτευξη, όπως η τελειομανία και η λεγόμενη προσωπικότητα τύπου Α, ενώ γενικά δεν σχετιζόταν με δημογραφικά στοιχεία όπως το φύλο, το αν κάποιος έχει παιδιά ή η οικογενειακή κατάσταση.[4] Δεν αφορά δηλαδή μια «κατηγορία» ανθρώπων, αλλά τη σχέση που έχει κάποιος με την επίδοση και την αξία του.
Πίσω από μια μηχανή που δεν σβήνει βρίσκεται συχνά μια παλιά πεποίθηση: «αξίζω όσο παράγω». Μπορεί να τη συνοδεύει η τελειομανία, που κάνει το «αρκετά καλό» να μοιάζει ανεπαρκές, ο φόβος της αποτυχίας ή η ανάγκη να αρέσεις σε όλους, το λεγόμενο people pleasing. Το να καταλάβεις πώς στήθηκε αυτός ο μηχανισμός δεν γίνεται για να ρίξεις ευθύνες, αλλά για να δεις ότι είναι κάτι που έμαθες, και ό,τι μαθαίνεται μπορεί να αλλάξει.
Σε μια μεγάλη διαδικτυακή έρευνα με 16.426 εργαζόμενους, η εργασιομανία συσχετίστηκε θετικά με συμπτώματα ΔΕΠΥ, ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής, άγχους και κατάθλιψης, με τα περισσότερα μεγέθη επίδρασης να είναι σχετικά μικρά.[5] Πρόκειται για συσχετίσεις και όχι για αιτίες, και κάθε διάγνωση την κάνει ο ψυχίατρος.
Κουλτούρα, τεχνολογία και δουλειά από το σπίτι
Η μηχανή δεν τρέχει μόνο από μέσα. Σε κάποια εργασιακά περιβάλλοντα η διαρκής διαθεσιμότητα επιβραβεύεται, και το κινητό, για το οποίο γράφουμε στον οδηγό για τον εθισμό στο κινητό, κάνει το γραφείο να χωρά παντού. Όταν δουλεύεις από το σπίτι, χάνονται και τα φυσικά σημάδια που έκλειναν τη μέρα, όπως η διαδρομή της επιστροφής ή η πόρτα του γραφείου, και η δουλειά «ανοίγει» ξανά με ένα κλικ. Η οικονομική ανασφάλεια, τέλος, μπορεί να κάνει κάθε «όχι» να μοιάζει επικίνδυνο. Όλα αυτά είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο ζεις, όχι προσωπική σου αποτυχία.
Το κόστος της εργασιομανίας: ύπνος, σώμα, σχέσεις
Η μετα-ανάλυση που αναφέραμε βρήκε ότι η εργασιομανία συνδέεται με burnout, εργασιακό στρες, σύγκρουση ανάμεσα στη δουλειά και την προσωπική ζωή και χειρότερη σωματική και ψυχική υγεία.[4]
Ύπνος
Σε μετα-ανάλυση με περισσότερους από 38.000 εργαζόμενους, η νοερή αποσύνδεση από τη δουλειά στον ελεύθερο χρόνο συνδέθηκε με καλύτερο ύπνο και λιγότερη εξάντληση.[7] Αν το μυαλό σου τρέχει στο κρεβάτι, δες τον οδηγό για την αϋπνία και το άγχος.
Σώμα
Ανάλυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας αναφέρει ότι η εργασία 55 ωρών ή περισσότερο την εβδομάδα συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο ισχαιμικής καρδιοπάθειας και εγκεφαλικού, σε σύγκριση με τις 35 έως 40 ώρες.[6] Αν έχεις ταχυπαλμίες, επίμονη αϋπνία ή εξάντληση, πρώτα μίλα με τον γιατρό σου· για πόνο στο στήθος που δεν περνά, κάλεσε αμέσως 112 ή 166.
Διάθεση και άγχος
Μια μηχανή που τρέχει χωρίς διάλειμμα αφήνει λίγο χώρο για χαρά, και πολλοί άνθρωποι περιγράφουν ένταση, ευερεθιστότητα και ένα διαρκές «τρέξιμο» μέσα τους. Δες τη σελίδα για το άγχος και το στρες.
Σχέσεις και οικογένεια
Ο σύντροφος μπορεί να νιώθει ότι έρχεται δεύτερος, πίσω από την οθόνη. Αν είστε ζευγάρι και η δουλειά έχει γίνει αφορμή για καβγάδες, ίσως βοηθήσει ο οδηγός για την επικοινωνία στο ζευγάρι. Αν έχεις παιδιά, η παρουσία σου, και όχι μόνο ο χρόνος, μετράει.
Εργασιομανία και burnout: όταν η μηχανή υπερθερμαίνεται
Η εργασιομανία και το burnout δεν είναι το ίδιο πράγμα· η έρευνα τα ξεχωρίζει ως διαφορετικές καταστάσεις.[2] Η εργασιομανία είναι η κινητήρια δύναμη, η ανάγκη να μη σταματάς, ενώ το burnout είναι μία από τις πιθανές συνέπειές της, όταν η μηχανή έχει τρέξει πολύ καιρό χωρίς ανάπαυση.[4] Τι είναι η επαγγελματική εξουθένωση και πώς γίνεται η ανάκαμψη το εξηγούμε στη σελίδα για το επαγγελματικό άγχος και το burnout, στον οδηγό για τα σημάδια της επαγγελματικής εξουθένωσης και στη σελίδα για τη θεραπεία του burnout online.
Εργασιομανία: αντιμετώπιση με τεχνικές για να βρεις τον διακόπτη
Οι τέσσερις τεχνικές που ακολουθούν δεν ζητούν να αγαπήσεις λιγότερο τη δουλειά σου· είναι μικρά βήματα για να μάθει η μηχανή ότι μπορεί να σβήνει και να ξαναπαίρνει μπρος. Διάλεξε μία ή δύο και δοκίμασέ τες σε μια σχετικά ήρεμη εβδομάδα, όχι στη μέση μιας προθεσμίας.
Η τελετή κλεισίματος της μέρας
- Δέκα λεπτά πριν τελειώσεις, γράψε τι έκλεισε σήμερα.
- Γράψε τι μένει για αύριο και ποιο είναι το πρώτο βήμα.
- Κλείσε τα προγράμματα και τις ειδοποιήσεις της δουλειάς.
- Κάνε μια κίνηση που σηματοδοτεί το τέλος: άλλαξε ρούχα ή περπάτησε πέντε λεπτά.
Φράση: «Για σήμερα τελείωσα. Ό,τι έμεινε έχει θέση στη λίστα του αύριο.»
Γιατί βοηθά: η νοερή αποσύνδεση από τη δουλειά στον ελεύθερο χρόνο συνδέεται με λιγότερη εξάντληση, περισσότερη ευεξία και καλύτερο ύπνο.[7] Αν τις πρώτες μέρες το μυαλό γυρίζει στη δουλειά, δεν πειράζει· η λίστα είναι εκεί για να του θυμίζει ότι τίποτα δεν θα χαθεί.
Η «πολιτική» του «δεν απαντάω μετά τις…»
- Διάλεξε μια ώρα μετά την οποία δεν απαντάς σε μηνύματα της δουλειάς.
- Ενημέρωσε μία φορά, ήρεμα, τους συναδέλφους ή τον προϊστάμενό σου.
- Συμφώνησε τι μετράει ως πραγματικά επείγον και πώς θα σε βρουν τότε.
Φράση: «Μετά τις επτά το απόγευμα δεν απαντάω σε μηνύματα της δουλειάς. Αν κάτι είναι πραγματικά επείγον, πάρε με τηλέφωνο· αλλιώς θα το δω το πρωί.»
Γιατί βοηθά: μια γενική πολιτική, που τη λες μία φορά, σε γλιτώνει από το να διαπραγματεύεσαι κάθε βράδυ με τον εαυτό σου και με τους άλλους. Αν κάποια φορά απαντήσεις, δεν πειράζει· την επόμενη μέρα ξεκινάς πάλι. Περισσότερα στον οδηγό για το πώς να βάζεις όρια.
Ξεκούραση χωρίς ενοχή: η νέα πρόταση
- Όταν σταματάς και νιώθεις το γνωστό σφίξιμο, πρόσεξε πού το νιώθεις στο σώμα.
- Δώσε του όνομα: «αυτό είναι ενοχή» ή «αυτό είναι ανησυχία».
- Πες μέσα σου τη νέα πρόταση και μείνε λίγα λεπτά σε αυτό που κάνεις.
Φράση: «Η ξεκούραση δεν είναι χαμένος χρόνος· είναι μέρος της δουλειάς που κάνω για να αντέχω.»
Γιατί βοηθά: η ενοχή είναι συχνά μια παλιά συνήθεια που διαμαρτύρεται, και όσο την παρατηρείς χωρίς να υπακούς αμέσως, τόσο μαθαίνεις ότι μπορείς να την αντέξεις. Αν η πρόταση σου φαίνεται ψεύτικη στην αρχή, δεν πειράζει· θέλει εξάσκηση, όπως μια καινούργια γλώσσα.
Ραντεβού με τη χαρά
- Γράψε τρία πράγματα που σου έδιναν χαρά πριν τα σπρώξει η δουλειά στην άκρη.
- Βάλε ένα από αυτά στο ημερολόγιο, με ώρα, όπως μια συνάντηση.
- Αν προκύψει δουλειά εκείνη την ώρα, μετακίνησε το ραντεβού, μην το σβήσεις.
Φράση: «Έχω ήδη ραντεβού εκείνη την ώρα. Μπορούμε να το δούμε λίγο αργότερα;»
Γιατί βοηθά: ό,τι δεν έχει θέση στο ημερολόγιο το καταπίνει εύκολα η δουλειά, ενώ ένα προγραμματισμένο ραντεβού αποκτά το ίδιο «βάρος» με τις υπόλοιπες υποχρεώσεις. Αν την πρώτη εβδομάδα το αναβάλεις, δεν πειράζει· και η προσπάθεια μετράει. Για τις προτεραιότητες της μέρας, δες τον οδηγό για τη διαχείριση χρόνου.
Οι πρώτες μέρες μπορεί να είναι πιο δύσκολες. Δεν είναι παράξενο να νιώσεις ανησυχία ή εκνευρισμό τις πρώτες φορές που σβήνεις τη μηχανή στην ώρα της· η δυσφορία όταν δεν μπορεί κάποιος να δουλέψει είναι ένα από τα στοιχεία που εξετάζουν οι ερευνητές.[3] Πάρε μερικές αργές ανάσες και θύμισε στον εαυτό σου: «Είναι μια παλιά συνήθεια, και αυτό το συναίσθημα θα περάσει.»
Πότε να ζητήσεις βοήθεια για την εργασιομανία
Η λίστα είναι ενδεικτική. Αξίζει να μιλήσεις με έναν ειδικό ψυχικής υγείας αν:
- έχεις προσπαθήσει αρκετές φορές να μειώσεις τη δουλειά και ξανακυλάς στο ίδιο μοτίβο·
- η ξεκούραση σου φέρνει σταθερά ενοχή, άγχος ή κενό·
- ο ύπνος, η υγεία ή η διάθεσή σου επηρεάζονται για εβδομάδες·
- οι άνθρωποι που αγαπάς σου λένε ότι λείπεις, ακόμη κι όταν βρίσκεσαι στο σπίτι·
- νιώθεις ότι, χωρίς τη δουλειά, δεν ξέρεις τι αξία έχεις.
Το να ζητάς βοήθεια δεν σημαίνει ότι απέτυχες· σημαίνει ότι θέλεις η μηχανή σου να αντέξει στον χρόνο.
Πώς βοηθάμε με την εργασιομανία στο Art of Mind
Στο Art of Mind δουλεύουμε με την εργασιομανία σε ατομικές συνεδρίες, online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού ή δια ζώσης στην Πάτρα. Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί ένα πλάνο συνεργασίας. Μαζί εξερευνούμε τι κρατά τη μηχανή αναμμένη και πώς μπορείς να ξαναβρείς τον διακόπτη χωρίς να χάσεις την αγάπη σου για τη δουλειά. Αξιοποιούμε, όπου βοηθά, και τεχνικές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης, όπως την καταγραφή των σκέψεων ενοχής όταν ξεκουράζεσαι, τον έλεγχο της πεποίθησης «αξίζω όσο παράγω» και μικρά συμπεριφορικά πειράματα με τα όρια στη δουλειά.
Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση
Μια βραχεία, ολιστική προσέγγιση που βλέπει τον άνθρωπο ως σύνολο σώματος, συναισθήματος, σκέψης και σχέσεων. Μας βοηθά να φτάσουμε στις ρίζες: στο πώς δέθηκε η αξία σου με την επίδοση, στη ντροπή και στο αυστηρό εσωτερικό «πρέπει»· η κλινική ύπνωση χρησιμοποιείται ως εργαλείο μέσα στη μέθοδο, όπου ταιριάζει. Η μέθοδος
Συνθετική Συμβουλευτική
Εξατομικευμένη, δομημένη στήριξη με εφαρμόσιμα εργαλεία: πώς κλείνεις τη μέρα, πώς μιλάς στη δουλειά για τα νέα σου όρια και πώς αντέχεις την ενοχή όταν σταματάς. Η μέθοδος
Online ή στην Πάτρα
Οι συνεδρίες γίνονται online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού, από έναν χώρο όπου μπορείς να μιλήσεις ελεύθερα, ή δια ζώσης στο γραφείο μας στην Πάτρα, Κορίνθου 288.
Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο· επανεξετάζουμε τακτικά μαζί σου πώς προχωράμε.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι η εργασιομανία διάγνωση;
Όχι. Η εργασιομανία δεν είναι επίσημη ψυχιατρική διάγνωση. Οι ερευνητές τη μελετούν ως μοτίβο που μοιάζει με εθισμό και συζητούν ακόμη πώς να την ορίσουν.[1]
Ποια είναι η διαφορά της εργασιομανίας από το burnout;
Η εργασιομανία είναι η ανάγκη να μη σταματάς, ενώ το burnout είναι μια κατάσταση εξάντλησης που μπορεί να ακολουθήσει. Η έρευνα τα ξεχωρίζει ως διαφορετικές καταστάσεις.[2]
Μπορώ να δουλεύω πολύ χωρίς να είναι εργασιομανία;
Ναι. Οι ώρες από μόνες τους δεν αρκούν. Αν δουλεύεις πολύ από ανάγκη ή επειδή σε ενθουσιάζει ένα έργο, αλλά μπορείς να σταματήσεις και να ξεκουραστείς χωρίς ενοχές, μάλλον πρόκειται για αφοσίωση ή για μια απαιτητική περίοδο.
Γιατί νιώθω ενοχές όταν ξεκουράζομαι;
Συχνά επειδή κάποια στιγμή έμαθες ότι αξίζεις όσο παράγεις, οπότε η ξεκούραση μοιάζει με «χαμένο χρόνο». Η ενοχή αυτή είναι μια παλιά συνήθεια και όχι απόδειξη ότι κάνεις κάτι λάθος.
Βοηθά η ψυχοθεραπεία στην εργασιομανία;
Η ψυχοθεραπεία σού δίνει χώρο να καταλάβεις τι τροφοδοτεί την ανάγκη να μη σταματάς και να δοκιμάσεις, με στήριξη, νέους τρόπους να δουλεύεις και να ξεκουράζεσαι. Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Πώς κλείνω μια πρώτη συνεδρία;
Online, μέσα από το σύστημα κρατήσεων: επιλέγεις διαθέσιμη ημέρα και ώρα και πληρώνεις online. Κάθε συνεδρία διαρκεί 45 λεπτά και κοστίζει 45 €· δες όλες τις τιμές.
Χρειάζεσαι άμεση βοήθεια;
Αν εσύ ή κάποιος δικός σου βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, κάλεσε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης) ή ΕΚΑΒ 166. Αν έχεις σκέψεις αυτοκτονίας: 1018, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (ΚΛΙΜΑΚΑ), 24 ώρες, 7 ημέρες, με αστική χρέωση. Για ψυχολογική στήριξη: 10306, Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 24ωρη, δωρεάν και ανώνυμα. Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.
Ξαναβρές τον διακόπτη της μηχανής σου
Η μηχανή σου δεν χρειάζεται να σβήσει για πάντα· χρειάζεται να μπορεί να σβήνει, να κρυώνει και να ξαναπαίρνει μπρος όταν το αποφασίζεις εσύ. Αν θέλεις στήριξη για να βρεις αυτόν τον διακόπτη, στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας, online από όπου κι αν βρίσκεσαι ή στην Πάτρα.
Κλείσε την πρώτη συνεδρίαΠηγές
- Griffiths MD, Demetrovics Z, Atroszko PA. Ten myths about work addiction. Journal of Behavioral Addictions, 2018;7(4):845-857. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Schaufeli WB, Taris TW, van Rhenen W. Workaholism, burnout, and work engagement: three of a kind or three different kinds of employee well-being? Applied Psychology, 2008;57(2):173-203. doi.org
- Andreassen CS, Griffiths MD, Hetland J, Pallesen S. Development of a work addiction scale. Scandinavian Journal of Psychology, 2012;53(3):265-272. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Clark MA, Michel JS, Zhdanova L, Pui SY, Baltes BB. All work and no play? A meta-analytic examination of the correlates and outcomes of workaholism. Journal of Management, 2016;42(7):1836-1873. doi.org
- Andreassen CS, Griffiths MD, Sinha R, Hetland J, Pallesen S. The relationships between workaholism and symptoms of psychiatric disorders: a large-scale cross-sectional study. PLoS One, 2016;11(5):e0152978. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pega F, Náfrádi B, Momen NC, et al. Global, regional, and national burdens of ischemic heart disease and stroke attributable to exposure to long working hours for 194 countries, 2000-2016: a systematic analysis from the WHO/ILO Joint Estimates of the Work-related Burden of Disease and Injury. Environment International, 2021;154:106595. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Wendsche J, Lohmann-Haislah A. A meta-analysis on antecedents and outcomes of detachment from work. Frontiers in Psychology, 2017;7:2072. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
