Ξυπνάς μετά από οκτώ ώρες ύπνο σαν να μην κοιμήθηκες. Ανεβαίνεις μια σκάλα και λαχανιάζεις, το μυαλό σου θολώνει, και πράγματα που σου άρεσαν δεν σου λένε πια τίποτα. Κάποια στιγμή διαβάζεις κάπου ότι η έλλειψη σιδήρου μπορεί να μοιάζει με κατάθλιψη και αναρωτιέσαι: είναι ο οργανισμός μου ή είναι η ψυχή μου; Δεν φταις εσύ που δεν μπορείς να το ξεχωρίσεις: τα συμπτώματα πράγματι μπλέκονται.
Μια εικόνα που βοηθά είναι μια μπαταρία που δεν φορτίζει. Μερικές φορές λείπει ενέργεια από την ίδια την μπαταρία, το σώμα, όπως όταν ο σίδηρος είναι χαμηλός. Άλλες φορές η μπαταρία είναι εντάξει αλλά δεν δουλεύει ο φορτιστής, η διάθεση, όπως στην κατάθλιψη. Και συχνά παίζουν ρόλο και τα δύο μαζί. Εδώ εξηγούμε τι να κάνεις πρώτα, τι λέει η έρευνα και πώς η ψυχοθεραπεία στέκεται δίπλα στην ιατρική φροντίδα.
Βασικά Σημεία
- Αν νιώθεις επίμονη κούραση, χαμηλή διάθεση, ωχρότητα ή λαχάνιασμα, μίλα πρώτα με τον γιατρό σου· μια εξέταση αίματος δείχνει αν ο σίδηρος είναι χαμηλός.
- Η σιδηροπενική αναιμία και η κατάθλιψη μοιράζονται συμπτώματα, όπως την κούραση, τη χαμηλή ενέργεια, τη θολή σκέψη και τις δυσκολίες στον ύπνο.
- Η έρευνα δείχνει ότι η έλλειψη σιδήρου συνδέεται με περισσότερα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους, χωρίς να αποδεικνύει ότι τα προκαλεί.
- Σίδηρο παίρνεις μόνο με οδηγία γιατρού: πολύς σίδηρος μπορεί να βλάψει, και ο γιατρός ψάχνει επίσης γιατί έπεσε.
- Η κατάθλιψη έχει συχνά πολλές αιτίες· η ψυχοθεραπεία βοηθά παράλληλα με τη θεραπεία που αποφασίζει ο γιατρός σου.
Έλλειψη σιδήρου και κατάθλιψη: πρώτα ο γιατρός και μια εξέταση αίματος
Αν τις τελευταίες εβδομάδες νιώθεις κούραση και έλλειψη ενέργειας, λαχανιάζεις εύκολα, νιώθεις την καρδιά σου να χτυπά έντονα, έχεις πονοκεφάλους ή το δέρμα σου είναι πιο χλωμό από ό,τι συνήθως, το πρώτο βήμα είναι ο γιατρός σου. Αυτά είναι τα συμπτώματα που αναφέρει το NHS για τη σιδηροπενική αναιμία, και ο γιατρός συνήθως ζητά μια εξέταση αίματος για να δει αν τα ερυθρά αιμοσφαίρια είναι σε φυσιολογικά επίπεδα.[1] Ανάλογα με την εικόνα, μπορεί να ζητήσει γενική αίματος και εξετάσεις για τα αποθέματα σιδήρου, όπως τη φερριτίνη.[4] Τις τιμές τις ερμηνεύει ο γιατρός, μαζί με το ιστορικό σου· τη διάγνωση την κάνει εκείνος, όχι ένας πίνακας στο διαδίκτυο. Η φερριτίνη και η διάθεση δεν «διαβάζονται» μαζί σε ένα αποτέλεσμα: η εξέταση δείχνει τα αποθέματα σιδήρου, ενώ για το πώς νιώθεις χρειάζεται και μια κουβέντα.
Το ίδιο ισχύει και για τη διάθεση: το NHS συστήνει να δεις γιατρό αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης το μεγαλύτερο μέρος της μέρας, κάθε μέρα, για περισσότερο από δύο εβδομάδες.[7] Μια επίσκεψη μπορεί να καλύψει και τα δύο ερωτήματα: τι συμβαίνει στο σώμα και τι στη διάθεση.
Πότε δεν περιμένεις ραντεβού: Αν έχεις έντονη δυσκολία στην αναπνοή, σφίξιμο ή βάρος στο στήθος, πόνο που απλώνεται στα χέρια, στην πλάτη, στον λαιμό ή στο σαγόνι, πολύ χλωμά ή γκριζωπά χείλη και δέρμα ή ξαφνική σύγχυση, κάλεσε αμέσως 112 ή ΕΚΑΒ 166.[2] Το ίδιο αν κάνεις εμετό με αίμα και νιώθεις ζάλη, τάση λιποθυμίας ή γρήγορη, ρηχή αναπνοή, ή αν μαζί με τον εμετό έχεις μαύρα κόπρανα.[3] Αν παρατηρήσεις αίμα ή μαύρη, πισσώδη όψη στα κόπρανα χωρίς άλλα συμπτώματα, ενημέρωσε τον γιατρό σου χωρίς καθυστέρηση.[4]
Τι είναι η έλλειψη σιδήρου και η σιδηροπενική αναιμία
Η αναιμία είναι η κατάσταση όπου ο αριθμός των ερυθρών αιμοσφαιρίων ή η αιμοσφαιρίνη μέσα σε αυτά είναι χαμηλότερα από το φυσιολογικό, και η έλλειψη σιδήρου θεωρείται η πιο συχνή διατροφική ανεπάρκεια που οδηγεί σε αναιμία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι η αναιμία προκαλεί κούραση, μειωμένη αντοχή στη σωματική προσπάθεια και λαχάνιασμα.[5] Η σιδηροπενική αναιμία είναι η αναιμία που οφείλεται στο ότι ο οργανισμός δεν έχει αρκετό σίδηρο, και είναι η πιο συχνή μορφή αναιμίας.[4]
Όταν η αναιμία είναι ήπια, μπορεί να μην υπάρχουν καθόλου συμπτώματα. Στην αρχή εμφανίζονται συχνά κούραση ή αδυναμία, πονοκέφαλοι, ζάλη, έντονοι χτύποι της καρδιάς και δυσκολία συγκέντρωσης ή σκέψης· αργότερα μπορεί να προστεθούν εύθραυστα νύχια, ωχρότητα, λαχάνιασμα, ανήσυχα πόδια και τριχόπτωση.[4] Για την εξάντληση του μυαλού μετά από μεγάλη πίεση, δες τον οδηγό για την ψυχική κούραση.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Σύμφωνα με το NHS, οι έντονες περίοδοι και η εγκυμοσύνη είναι πολύ συχνές αιτίες σιδηροπενικής αναιμίας, ενώ συχνή αιτία είναι και η αιμορραγία στο στομάχι ή στο έντερο.[1] Ο ΠΟΥ κατονομάζει ως ομάδες με μεγαλύτερο κίνδυνο τα κορίτσια και τις γυναίκες με έμμηνο ρύση, τις εγκύους και τις γυναίκες μετά τον τοκετό, καθώς και τα παιδιά.[5] Γι' αυτό ο γιατρός δεν σταματά στο «ο σίδηρος είναι χαμηλός»· ψάχνει και γιατί είναι χαμηλός.
Σιδηροπενική αναιμία και κατάθλιψη: τι μπορεί να μοιάζει
Πολλοί αναρωτιούνται αν υπάρχουν ψυχολογικά συμπτώματα της σιδηροπενικής αναιμίας. Η χαμηλή ενέργεια είναι το σημείο όπου οι δύο καταστάσεις συναντιούνται. Το NHS αναφέρει στα σωματικά συμπτώματα της κατάθλιψης την έλλειψη ενέργειας και τον διαταραγμένο ύπνο, και στα ψυχολογικά την επίμονα πεσμένη διάθεση, την ευερεθιστότητα, την απώλεια ενδιαφέροντος και τη δυσκολία στις αποφάσεις.[7] Ο πίνακας είναι ενδεικτικός· δεν είναι εργαλείο αυτοδιάγνωσης.
| Τι νιώθεις | Στην έλλειψη σιδήρου | Στην κατάθλιψη |
|---|---|---|
| Κούραση | Κούραση και έλλειψη ενέργειας, συχνά με λαχάνιασμα στην προσπάθεια[1] | Έλλειψη ενέργειας, κινήσεις ή ομιλία πιο αργές από ό,τι συνήθως[7] |
| Σκέψη | Δυσκολία συγκέντρωσης ή σκέψης[4] | Δυσκολία στις αποφάσεις[7] |
| Ύπνος και βράδυ | Ανήσυχα πόδια σε πιο προχωρημένη έλλειψη[4] | Δύσκολος ύπνος ή πολύ πρωινό ξύπνημα[7] |
| Σώμα | Ωχρότητα, πονοκέφαλοι, έντονοι χτύποι της καρδιάς, ζάλη[1][4] | Αλλαγές στην όρεξη ή στο βάρος, ανεξήγητοι πόνοι[7] |
| Διάθεση | Σε ορισμένες μελέτες συνδέεται με περισσότερη ψυχολογική δυσφορία (δες παρακάτω) | Επίμονη θλίψη, απελπισία, ενοχή, απώλεια ενδιαφέροντος και χαράς[7] |
Η επικάλυψη είναι μεγάλη, και οι δύο καταστάσεις μπορεί να υπάρχουν ταυτόχρονα. Μόνο ο γιατρός και οι εξετάσεις ξεχωρίζουν τι αφορά το σώμα. Για τη διάθεση, δες αναλυτικά τα συμπτώματα της κατάθλιψης ή κάνε το τεστ κατάθλιψης, ένα πρώτο ερωτηματολόγιο που σε βοηθά να βάλεις σε λέξεις αυτό που ζεις, όχι διάγνωση. Αν σε αφορά περισσότερο η έλλειψη όρεξης, δες τον οδηγό δεν έχω διάθεση για τίποτα.
Χαμηλός σίδηρος, άγχος και κατάθλιψη: τι λέει η έρευνα
Οι περισσότερες μελέτες είναι μελέτες παρατήρησης: δείχνουν ότι δύο πράγματα συνδέονται, όχι ότι το ένα προκαλεί το άλλο.
Ιαπωνία: σίδηρος και ψυχολογική δυσφορία
Σε διαδικτυακή έρευνα με 11.876 ενήλικες, όσοι ανέφεραν ιστορικό κατάθλιψης ανέφεραν συχνότερα και ιστορικό σιδηροπενικής αναιμίας, και όσοι είχαν ιστορικό αναιμίας είχαν υψηλότερη ψυχολογική δυσφορία. Τα στοιχεία ήταν αυτοαναφερόμενα και η μελέτη συγχρονική, άρα δείχνουν συσχέτιση.[8]
Ταϊβάν: σιδηροπενική αναιμία και ψυχική υγεία
Σε εθνική βάση δεδομένων, ενήλικες με νέα διάγνωση σιδηροπενικής αναιμίας είχαν υψηλότερο κίνδυνο για αγχώδεις διαταραχές, κατάθλιψη, διαταραχές ύπνου και ψυχωσικές διαταραχές σε σύγκριση με ανθρώπους χωρίς αναιμία. Σε όσους έλαβαν αγωγή με σίδηρο ο κίνδυνος ήταν χαμηλότερος, εύρημα πάλι συσχέτισης.[9]
Μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση 16 μελετών παρατήρησης βρήκε χαμηλότερα επίπεδα σιδήρου στον ορό σε ανθρώπους με μείζονα κατάθλιψη σε σύγκριση με υγιείς ανθρώπους.[10] Και πάλι, αυτό δεν λέει τι προηγείται. Γι' αυτό λέμε ότι ο χαμηλός σίδηρος μπορεί να είναι ένας από τους παράγοντες, όχι «η αιτία».
Μετά τον τοκετό
Μια μετα-ανάλυση βρήκε ότι η αναιμία μετά τον τοκετό, αλλά και κατά την εγκυμοσύνη, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο επιλόχειας κατάθλιψης, με σημαντική ετερογένεια ανάμεσα στις μελέτες, και οι συγγραφείς τονίζουν τη σημασία του ελέγχου και της θεραπείας της αναιμίας στην εγκυμοσύνη.[11] Αν έχεις γεννήσει πρόσφατα και νιώθεις εξάντληση και βαριά διάθεση, μίλα με τον γιατρό ή τη μαία σου για εξετάσεις, και δες τη σελίδα για την επιλόχεια κατάθλιψη.
Αν διορθωθεί ο σίδηρος, φεύγει η κατάθλιψη;
Η ειλικρινής απάντηση είναι: εξαρτάται. Όταν ο χαμηλός σίδηρος συμβάλλει στην κούραση, η θεραπεία που αποφασίζει ο γιατρός μπορεί να βοηθήσει τα σωματικά συμπτώματα. Το NHS αναφέρει ότι συνήθως συστήνονται δισκία σιδήρου για περίπου έξι μήνες, μαζί με τροφές πλούσιες σε σίδηρο, όπως τα σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, το κρέας, τα αποξηραμένα φρούτα και τα όσπρια.[1] Το MedlinePlus σημειώνει ότι η αναιμία συχνά βελτιώνεται μέσα σε περίπου έξι εβδομάδες, ενώ ο σίδηρος συνεχίζεται για να ξαναγεμίσουν τα αποθέματα.[4]
Για τη διάθεση η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Μια μετα-ανάλυση 18 μελετών σε ανθρώπους χωρίς αναιμία (παιδιά, εφήβους και ενήλικες με έμμηνο ρύση) βρήκε ότι, στις τυχαιοποιημένες μελέτες, η χορήγηση σιδήρου βελτίωσε τα συμπτώματα άγχους και την κόπωση αλλά όχι την κατάθλιψη· βελτίωση στην κατάθλιψη φάνηκε μόνο σε μελέτες πριν-μετά, που είναι πιο αδύναμος σχεδιασμός. Όταν από την ανάλυση αφαιρέθηκαν οι συμμετέχοντες με έλλειψη σιδήρου, το όφελος χανόταν, δηλαδή δεν φάνηκε σε όσους δεν είχαν έλλειψη.[12] Με απλά λόγια: ο σίδηρος βοηθά όταν πράγματι λείπει, και ακόμη και τότε δεν φτάνει πάντα μόνος του για τη διάθεση. Η κατάθλιψη έχει συχνά πολλές αιτίες και μπορεί να χρειάζεται τη δική της φροντίδα.
Μην ξεκινήσεις σίδηρο χωρίς γιατρό. Το NHS προειδοποιεί ότι η λήψη υπερβολικού σιδήρου μπορεί να είναι επιβλαβής, ότι υψηλές δόσεις μπορεί να φέρουν δυσκοιλιότητα, ναυτία, εμετό και πόνο στο στομάχι, και ότι πολύ υψηλές δόσεις μπορεί να είναι θανατηφόρες, ιδίως για παιδιά.[6] Ακολούθησε την οδηγία του γιατρού σου για το πώς θα πάρεις τα δισκία και κράτα τα μακριά από παιδιά.[1] Υπάρχει κι ένας ακόμη λόγος: ο γιατρός χρειάζεται να βρει γιατί έπεσε ο σίδηρος, αφού μία από τις συχνές αιτίες είναι η αιμορραγία στο στομάχι ή στο έντερο.[1]
Χαμηλός σίδηρος και κούραση: άλλες αιτίες που ελέγχει ο γιατρός
Η κούραση και η πεσμένη διάθεση δεν έχουν μία μόνο εξήγηση. Το NHS αναφέρει ανάμεσα στις ιατρικές αιτίες της κόπωσης τη σιδηροπενική αναιμία, τον υπερλειτουργικό θυρεοειδή, την άπνοια ύπνου και τον διαβήτη, και ανάμεσα στις ψυχολογικές το στρες, την κατάθλιψη και τις μεγάλες προκλήσεις της ζωής, όπως ένα πένθος ή η φροντίδα ενός νεογέννητου.[13] Το MedlinePlus προσθέτει, μεταξύ άλλων, τον υπολειτουργικό θυρεοειδή, τις διαταραχές ύπνου, τον επίμονο πόνο και ορισμένα φάρμακα.[14] Ποιες εξετάσεις χρειάζεσαι το αποφασίζει ο γιατρός σου. Αν ο ύπνος σου έχει χαλάσει από την ανησυχία, δες τον οδηγό για την αϋπνία και το άγχος· για συμπτώματα που δεν εξηγούνται από τις εξετάσεις, τη σελίδα για τα ψυχοσωματικά συμπτώματα.
Τι μπορείς να κάνεις όσο η μπαταρία φορτίζει
Οι τεχνικές αυτές δεν αντικαθιστούν τις εξετάσεις ούτε τη θεραπεία· σε βοηθούν να πας πιο προετοιμασμένα στον γιατρό και να κρατήσεις λίγη κίνηση όσο η ενέργεια είναι χαμηλή.
Ημερολόγιο ενέργειας και διάθεσης
- Για δύο εβδομάδες, κάθε βράδυ σημείωσε από 0 έως 10 πόση ενέργεια είχες και πώς ήταν η διάθεσή σου.
- Πρόσθεσε σε μία γραμμή πώς κοιμήθηκες και αν πρόσεξες κάτι στο σώμα: λαχάνιασμα, πονοκέφαλο, ζάλη.
- Πάρε τις σελίδες μαζί σου στο ραντεβού και ξεκίνα με μια φράση σαν αυτή.
Φράση: «Τις τελευταίες εβδομάδες νιώθω κούραση σχεδόν κάθε μέρα και η διάθεσή μου έχει πέσει. Θα ήθελα να δούμε αν υπάρχει κάτι στον οργανισμό που το εξηγεί και να μιλήσουμε και για το πώς νιώθω.»
Γιατί βοηθά: στο ιατρείο ο χρόνος είναι λίγος· γραπτές παρατηρήσεις δίνουν στον γιατρό καθαρότερη εικόνα. Αν κάποιες μέρες ξεχάσεις να γράψεις, δεν πειράζει.
Λίστα ερωτήσεων για τον γιατρό
- Γράψε από πριν τρεις ερωτήσεις, τις πιο σημαντικές πρώτες.
- Ρώτα τι εξετάσεις χρειάζονται, τι σημαίνουν τα αποτελέσματα για σένα και πότε θα ξαναδείτε την πορεία.
- Αν σου προταθεί σίδηρος, ρώτα πώς και για πόσο καιρό θα τον πάρεις.
Φράση: «Αν οι εξετάσεις βγουν καλές, τι άλλο θα μπορούσε να εξηγεί την κούραση και τη διάθεσή μου;»
Γιατί βοηθά: κρατά ανοιχτή τη συζήτηση και για τη διάθεση, ώστε να μη μείνεις με ένα «όλα καλά» ενώ δεν νιώθεις καλά. Δικαιούσαι να ρωτήσεις ό,τι δεν κατάλαβες, ακόμη και δύο φορές.
Ο κανόνας του «ενός πράγματος»
- Κάθε πρωί διάλεξε ένα μικρό πράγμα για τη μέρα: μια βόλτα δέκα λεπτών, ένα τηλεφώνημα, ένα ντους με μουσική.
- Κάν' το ακόμη κι αν δεν έχεις όρεξη· η όρεξη συχνά έρχεται μετά τη δράση, όχι πριν.
- Το βράδυ σημείωσε αν σου έδωσε έστω λίγη ενέργεια ή ευχαρίστηση.
Φράση: «Σήμερα δεν χρειάζεται να τα κάνω όλα. Χρειάζεται να κάνω ένα.»
Γιατί βοηθά: η ιδέα προέρχεται από τη συμπεριφορική ενεργοποίηση, μια τεχνική της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης· μια μετα-ανάλυση 22 τυχαιοποιημένων μελετών βρήκε ότι σε ατομικές συνεδρίες έχει σημαντικό όφελος στην κατάθλιψη, με διαφορές ανάμεσα στις μελέτες.[15] Αν η μπαταρία είναι πολύ χαμηλή, το «ένα πράγμα» μπορεί να είναι απλώς να ανοίξεις το παράθυρο.
Ρυθμός και ξεκούραση χωρίς ενοχές
- Μοίρασε τη μέρα σε μικρά κομμάτια και βάλε ανάμεσα σύντομες παύσεις, πριν φτάσεις στην εξάντληση.
- Κράτα σταθερές ώρες ύπνου και ξυπνήματος όσο μπορείς.
- Όταν ξεκουράζεσαι, πες στον εαυτό σου γιατί το κάνεις.
Φράση: «Ξεκουράζομαι επειδή ο οργανισμός μου χρειάζεται χρόνο να ξαναγεμίσει, όχι από τεμπελιά ή αδυναμία.»
Γιατί βοηθά: ένας σταθερός ρυθμός σε βοηθά να μοιράζεις την ενέργεια που έχεις, αντί να την ξοδεύεις όλη σε μία μέρα και να μη μένει τίποτα για την επόμενη. Δεν χρειάζεται να κερδίσεις την ξεκούρασή σου.
Πώς βοηθάμε με την κατάθλιψη και την κούραση στο Art of Mind
Παράλληλα με τον έλεγχο και τη θεραπεία του γιατρού σου, η ψυχοθεραπεία δουλεύει με τον «φορτιστή»: τη διάθεση και τις σκέψεις που σε βαραίνουν. Στο Art of Mind δουλεύουμε σε συνεργασία με τον γιατρό σου· αν χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή για την κατάθλιψη, την απόφαση την παίρνει ο γιατρός. Αν αναρωτιέσαι ποιος ειδικός κάνει τι, δες τον οδηγό για το ποιος ειδικός ψυχικής υγείας κάνει τι. Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας. Αξιοποιούμε, όπου βοηθά, και τεχνικές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης, όπως τη συμπεριφορική ενεργοποίηση με μικρά βήματα και την αμφισβήτηση των απόλυτων σκέψεων.
Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση
Μια βραχεία, ολιστική προσέγγιση που δουλεύει με τη σκέψη, το συναίσθημα, το σώμα και τις σχέσεις. Η βαθιά χαλάρωση της κλινικής ύπνωσης, ως εργαλείο μέσα στη μέθοδο, βοηθά πολλούς ανθρώπους να ξαναβρούν επαφή με το σώμα τους μετά από μια βαριά περίοδο. Η μέθοδος
Συνθετική Συμβουλευτική
Εξατομικευμένη, δομημένη στήριξη με πρακτικά εργαλεία: ρυθμός της μέρας, μικρά βήματα δραστηριότητας, όρια και προτεραιότητες όταν η ενέργεια δεν φτάνει για όλα. Η μέθοδος
Online ή στην Πάτρα
Οι συνεδρίες γίνονται online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού, χωρίς μετακινήσεις όταν η ενέργεια είναι λίγη, ή δια ζώσης στην Πάτρα, Κορίνθου 288. Δες και την online θεραπεία για την κατάθλιψη.
Δες και τη σελίδα για την κατάθλιψη. Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, γι' αυτό την επανεξετάζουμε τακτικά μαζί σου.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί η έλλειψη σιδήρου να προκαλέσει κατάθλιψη;
Η έρευνα δείχνει ότι η σιδηροπενική αναιμία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο κατάθλιψης και άγχους, αλλά οι μελέτες είναι κυρίως παρατήρησης και δεν αποδεικνύουν ότι ο σίδηρος την προκαλεί.[8][9] Ο χαμηλός σίδηρος μπορεί να είναι ένας από τους παράγοντες, μαζί με άλλους.
Ποια εξέταση δείχνει αν έχω χαμηλό σίδηρο;
Μια εξέταση αίματος. Ανάλογα με την περίπτωση, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει γενική αίματος και εξετάσεις για τον σίδηρο και τα αποθέματά του, όπως τη φερριτίνη.[4] Τα αποτελέσματα τα ερμηνεύει ο γιατρός σου.
Μπορώ να ξεκινήσω σίδηρο χωρίς γιατρό;
Καλύτερα όχι. Το NHS προειδοποιεί ότι ο υπερβολικός σίδηρος μπορεί να βλάψει και ότι πολύ υψηλές δόσεις μπορεί να είναι επικίνδυνες, ιδίως για παιδιά.[6] Ο γιατρός αποφασίζει αν χρειάζεσαι σίδηρο και ψάχνει και την αιτία της έλλειψης.
Η κούραση είναι από τον σίδηρο ή από την κατάθλιψη;
Μπορεί να είναι από το ένα, από το άλλο ή και από τα δύο, γιατί τα συμπτώματα επικαλύπτονται.[1][7] Οι εξετάσεις δείχνουν τι συμβαίνει στο σώμα· αν ο σίδηρος διορθωθεί και η διάθεση μείνει χαμηλή, αξίζει να μιλήσεις με έναν ειδικό ψυχικής υγείας.
Βοηθά η ψυχοθεραπεία αν ο σίδηρος είναι χαμηλός;
Τον σίδηρο τον αναλαμβάνει ο γιατρός σου. Η ψυχοθεραπεία βοηθά παράλληλα με τη διάθεση, τις σκέψεις και την καθημερινότητα.
Πώς κλείνω μια πρώτη συνεδρία;
Online, μέσα από το σύστημα κρατήσεων: επιλέγεις διαθέσιμη ημέρα και ώρα και πληρώνεις online. Κάθε συνεδρία διαρκεί 45 λεπτά και κοστίζει 45 €· δες όλες τις τιμές.
Χρειάζεσαι άμεση βοήθεια;
Αν εσύ ή κάποιος δικός σου βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, κάλεσε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης) ή ΕΚΑΒ 166. Αν έχεις σκέψεις αυτοκτονίας: 1018, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (ΚΛΙΜΑΚΑ), 24 ώρες, 7 ημέρες, με αστική χρέωση. Για ψυχολογική στήριξη: 10306, Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 24ωρη, δωρεάν και ανώνυμα. Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.
Ας δούμε μαζί γιατί δεν φορτίζει η μπαταρία
Ο γιατρός σου ελέγχει την μπαταρία· εμείς δουλεύουμε μαζί σου με τον φορτιστή, ώστε η ενέργεια που ξαναβρίσκεις να έχει και πού να πάει. Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας, online από όπου κι αν βρίσκεσαι ή στην Πάτρα.
Κλείσε την πρώτη συνεδρίαΠηγές
- NHS. Iron deficiency anaemia. National Health Service (UK), 2024. nhs.uk
- NHS. Shortness of breath. National Health Service (UK). nhs.uk
- NHS. Vomiting blood. National Health Service (UK), 2025. nhs.uk
- MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine. Iron deficiency anemia. Τελευταία αναθεώρηση 2025. medlineplus.gov
- World Health Organization. Anaemia. Fact sheet, WHO, 2025. who.int
- NHS. Vitamins and minerals: Iron. National Health Service (UK), 2020. nhs.uk
- NHS. Clinical depression: Symptoms. National Health Service (UK), 2023. nhs.uk
- Hidese S, Saito K, Asano S, Kunugi H. Association between iron-deficiency anemia and depression: A web-based Japanese investigation. Psychiatry and Clinical Neurosciences, 2018;72(7):513-521. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Lee HS, Chao HH, Huang WT, Chen SC, Yang HY. Psychiatric disorders risk in patients with iron deficiency anemia and association with iron supplementation medications: a nationwide database analysis. BMC Psychiatry, 2020;20(1):216. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Davarinejad O, Nasseri Z, Mansouri B. Association between serum levels of essential elements (copper, zinc, and iron) and major depressive disorder: a systematic review and meta-analysis. Reviews on Environmental Health, 2025. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Azami M, Badfar G, Khalighi Z, et al. The association between anemia and postpartum depression: A systematic review and meta-analysis. Caspian Journal of Internal Medicine, 2019;10(2):115-124. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Fiani D, Chahine S, Zaboube M, Solmi M, Powers JM, Calarge C. Psychiatric and cognitive outcomes of iron supplementation in non-anemic children, adolescents, and menstruating adults: A meta-analysis and systematic review. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 2025;178:106372. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- NHS. Tiredness and fatigue. National Health Service (UK), 2023. nhs.uk
- MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine. Fatigue. Τελευταία αναθεώρηση 2025. medlineplus.gov
- Cuijpers P, Karyotaki E, Harrer M, Stikkelbroek Y. Individual behavioral activation in the treatment of depression: A meta analysis. Psychotherapy Research, 2023;33(7):886-897. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
