Αποφασίζεις να ψάξεις λίγο για ψυχοθεραπεία και, μέσα σε λίγα λεπτά, η οθόνη γεμίζει ονόματα: ψυχοδυναμική, γνωσιακή-συμπεριφορική, DBT, ACT, Gestalt, συστημική, EMDR. Κάθε σελίδα φαίνεται να προτείνει κάτι διαφορετικό και, αντί να νιώσεις πιο κοντά στο πρώτο βήμα, έχεις την αίσθηση ότι πρέπει πρώτα να περάσεις εξετάσεις σε μια επιστήμη που δεν σπούδασες. Δεν φταις εσύ για αυτή τη σύγχυση, γιατί η ποικιλία είναι πραγματική: ακόμη και οι επίσημοι οδηγοί υγείας παρουσιάζουν πολλές διαφορετικές μορφές θεραπείας μέσω ομιλίας, που όλες όμως έχουν κοινό ότι μιλάς με έναν εκπαιδευμένο επαγγελματία για τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές σου.[1]
Τα είδη ψυχοθεραπείας μοιάζουν με έναν χάρτη με πολλούς δρόμους που οδηγούν σε παρόμοιους προορισμούς: λιγότερο βάρος, καλύτερη κατανόηση του εαυτού σου και σχέσεις που σε στηρίζουν. Κάποιοι δρόμοι περνούν από το παρελθόν, άλλοι από τις σκέψεις του σήμερα, άλλοι από το σώμα ή τις σχέσεις. Σε αυτόν τον οδηγό απλώνουμε τον χάρτη: ποιες είναι οι μεγάλες οικογένειες ψυχοθεραπευτικών προσεγγίσεων, τι κοιτάζει η καθεμία, τι λέει η έρευνα για την επιλογή και ποιες ερωτήσεις αξίζει να κάνεις πριν ξεκινήσεις. Για τον ίδιο τον ορισμό και για το αν «πιάνει» η ψυχοθεραπεία γενικά, θα βρεις περισσότερα στη σελίδα τι είναι η ψυχοθεραπεία.
Βασικά Σημεία
- Υπάρχουν πολλές ονομασμένες μορφές ψυχοθεραπείας, αλλά οι περισσότερες ανήκουν σε λίγες μεγάλες οικογένειες: ψυχοδυναμικές, γνωσιακές-συμπεριφορικές, ανθρωπιστικές-υπαρξιακές, συστημικές, θεραπείες για το τραύμα και το σώμα, και συνθετικές.
- Πολλοί θεραπευτές ακολουθούν μία βασική προσέγγιση ή συνδυάζουν στοιχεία από περισσότερες, ανάλογα με την εκπαίδευσή τους, τη δυσκολία και τις ανάγκες του ανθρώπου.
- Για την κατάθλιψη, μεγάλες ανασκοπήσεις βρίσκουν ότι διαφορετικές ψυχοθεραπείες έχουν συγκρίσιμα αποτελέσματα, ενώ για ορισμένα προβλήματα, όπως το μετατραυματικό στρες, υπάρχουν πιο ειδικές συστάσεις.
- Η ποιότητα της θεραπευτικής σχέσης και το να λαμβάνονται υπόψη οι προτιμήσεις σου συνδέονται με καλύτερα αποτελέσματα, σε όλες τις προσεγγίσεις.
- Δεν χρειάζεται να ξέρεις από πριν ποια προσέγγιση θέλεις· στο Art of Mind ξεκινάμε με ιστορικό, αρχική αξιολόγηση και πλάνο συνεργασίας, online ή στην Πάτρα.
Πόσα είδη ψυχοθεραπείας υπάρχουν;
Η ερώτηση «πόσα είδη ψυχοθεραπείας υπάρχουν» δεν έχει μία επίσημη απάντηση. Οι ονομασίες είναι πολλές και οι οδηγοί υγείας προτιμούν να ομαδοποιούν τις διαφορετικές μορφές ψυχοθεραπείας παρά να τις μετρούν: ο οδηγός του βρετανικού συστήματος υγείας, για παράδειγμα, παρουσιάζει από τη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία και τη συμβουλευτική μέχρι τη θεραπεία ζεύγους, το EMDR και τη διαλεκτική συμπεριφορική θεραπεία, χωρίς να δίνει συνολικό αριθμό.[1]
Τα όρια ανάμεσα στις σχολές ψυχοθεραπείας δεν είναι στεγανά. Το αμερικανικό Εθνικό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας σημειώνει ότι οι θεραπευτές μπορεί να ακολουθούν μία βασική προσέγγιση ή να ενσωματώνουν στοιχεία από περισσότερες, ανάλογα με την εκπαίδευσή τους, τη δυσκολία που αντιμετωπίζεται και τις ανάγκες του ανθρώπου.[2] Ο πίνακας απλοποιεί, για να φανούν οι βασικές διαφορές έμφασης.
| Προσέγγιση | Τι κοιτάζει | Πώς μοιάζει η συνεδρία | Διάβασε περισσότερα |
|---|---|---|---|
| Ψυχοδυναμική και ψυχανάλυση | Ασυνείδητα μοτίβα, πρώιμες εμπειρίες, επαναλαμβανόμενα σχήματα στις σχέσεις | Ελεύθερη αφήγηση, διερεύνηση και ερμηνεία, προσοχή σε ό,τι ζωντανεύει μέσα στη θεραπευτική σχέση | Ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία |
| Γνωσιακή-συμπεριφορική (CBT) | Αυτόματες σκέψεις, συμπεριφορές, φαύλοι κύκλοι του σήμερα | Δομημένη, με στόχους, ασκήσεις και εργασίες ανάμεσα στις συνεδρίες | Γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία |
| Διαλεκτική συμπεριφορική (DBT) | Έντονα συναισθήματα, αποδοχή και αλλαγή μαζί | Πρόγραμμα με ατομική δουλειά και εκμάθηση δεξιοτήτων | Διαλεκτική συμπεριφορική θεραπεία |
| Αποδοχής και δέσμευσης (ACT) | Η σχέση με τις σκέψεις και τα συναισθήματα, οι αξίες σου | Βιωματικές ασκήσεις, μεταφορές, δουλειά με αξίες και μικρές δεσμεύσεις | Θεραπεία αποδοχής και δέσμευσης |
| Θεραπεία σχημάτων | Βαθιά, παλιά μοτίβα για τον εαυτό, τους άλλους και τον κόσμο | Σύνδεση του σήμερα με το παρελθόν, βιωματικές και γνωσιακές τεχνικές | Θεραπεία σχημάτων |
| Προσωποκεντρική | Η εμπειρία σου όπως τη ζεις εσύ, η τάση για ανάπτυξη | Χωρίς προκαθορισμένη ατζέντα, με έμφαση στην αποδοχή και την ενσυναίσθηση | Προσωποκεντρική ψυχοθεραπεία |
| Gestalt | Το εδώ και τώρα, η επίγνωση, η επαφή | Βιωματικά πειράματα, προσοχή στο σώμα και στη στιγμή | Gestalt ψυχοθεραπεία |
| Υπαρξιακή | Νόημα, ελευθερία, επιλογές, απώλειες | Φιλοσοφικός διάλογος για τα μεγάλα ερωτήματα της ζωής σου | Υπαρξιακή ψυχοθεραπεία |
| Συστημική | Η δυσκολία μέσα στο σύστημα των σχέσεων: οικογένεια, ζευγάρι | Συχνά με περισσότερα από ένα μέλη, εστίαση στα μοτίβα επικοινωνίας | Συστημική ψυχοθεραπεία |
| EMDR | Τραυματικές αναμνήσεις και η επεξεργασία τους | Δομημένο πρωτόκολλο με αμφίπλευρη διέγερση, συνήθως κινήσεις των ματιών | EMDR |
| Σωματική ψυχοθεραπεία | Πώς κουβαλάει το σώμα την ένταση και τις εμπειρίες | Προσοχή στις αισθήσεις, την αναπνοή και την κίνηση | Σωματική ψυχοθεραπεία |
| Εικαστική ψυχοθεραπεία | Όσα δύσκολα λέγονται με λέξεις | Ζωγραφική και άλλα υλικά ως μέσο έκφρασης | Εικαστική ψυχοθεραπεία |
| Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση | Ο άνθρωπος ως σύστημα με σωματική, συναισθηματική, νοητική και σχεσιακή διάσταση· οι ρίζες της δυσκολίας | Εστίαση στο συναίσθημα και στο σώμα, βαθιά χαλάρωση με την κλινική ύπνωση ως εργαλείο μέσα στη μέθοδο | Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία |
| Συνθετική Συμβουλευτική | Οι προκλήσεις της καθημερινότητας, των σχέσεων και των αποφάσεων | Εξατομικευμένη, δομημένη στήριξη με εργαλεία από διαφορετικές προσεγγίσεις | Συνθετική Συμβουλευτική |
Ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία και ψυχανάλυση
Η ψυχοδυναμική οικογένεια είναι η παλαιότερη στον χάρτη και ξεκινά από την ψυχανάλυση. Η βασική της ιδέα είναι ότι ένα μέρος από όσα νιώθουμε και κάνουμε επηρεάζεται από εμπειρίες και συναισθήματα που δεν έχουμε πλήρη επίγνωση και ότι αυτά τα μοτίβα επαναλαμβάνονται στις σχέσεις μας. Ένα συγγενικό παράδειγμα από τον οδηγό του βρετανικού συστήματος υγείας είναι η δυναμική διαπροσωπική θεραπεία, όπου ο θεραπευτής σε βοηθά να αναγνωρίσεις πώς οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας επηρεάζουν τις σχέσεις σου σήμερα.[1]
Η ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία έχει επίσης ερευνητική τεκμηρίωση: μια μετα-ανάλυση 23 τυχαιοποιημένων μελετών με 2.751 ασθενείς βρήκε ότι τα αποτελέσματά της ήταν ισοδύναμα με εκείνα θεραπειών με τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητα, για τις δυσκολίες που εξέτασαν οι μελέτες αυτές.[3] Η κλασική ψυχανάλυση και η ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία διαφέρουν κυρίως στη συχνότητα και στο πλαίσιο των συνεδριών· τις διαφορές τους, τις κοινές τους ρίζες και το πότε ταιριάζει η καθεμία τις εξηγούμε αναλυτικά στον οδηγό ψυχανάλυση ή ψυχοθεραπεία, ενώ τη σύγχρονη ψυχοδυναμική δουλειά θα τη βρεις στη σελίδα για την ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία.
Γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (CBT) και οι νεότερες μορφές της
Η γνωσιακή-συμπεριφορική οικογένεια εστιάζει περισσότερο στο σήμερα: στις σκέψεις, στα συναισθήματα και στις συμπεριφορές που κρατούν μια δυσκολία ζωντανή. Οι νεότερες μορφές της κρατούν τη δομή, αλλά προσθέτουν εργαλεία όπως την αποδοχή, την ενσυνειδητότητα και τη δουλειά με τις αξίες.
Γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (CBT)
Στη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία ο θεραπευτής σε βοηθά να προσέξεις αυτόματους τρόπους σκέψης που είναι ανακριβείς ή σε βλάπτουν, να τους αμφισβητήσεις, να δεις πώς επηρεάζουν τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά σου και να αλλάξεις μοτίβα που σε κρατούν πίσω.[2] Είναι από τις πιο μελετημένες προσεγγίσεις: μια ανασκόπηση 106 μετα-αναλύσεων βρήκε ισχυρή ερευνητική στήριξη, ιδιαίτερα για τις αγχώδεις διαταραχές, τις σωματόμορφες διαταραχές, τη βουλιμία, τη διαχείριση του θυμού και το γενικό στρες.[4] Περισσότερα θα βρεις στον οδηγό για τη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία.
Διαλεκτική συμπεριφορική θεραπεία (DBT)
Η διαλεκτική συμπεριφορική θεραπεία είναι μορφή γνωσιακής-συμπεριφορικής θεραπείας που ανέπτυξε η Marsha Linehan και μελετήθηκε αρχικά σε ανθρώπους με οριακή διαταραχή προσωπικότητας και επαναλαμβανόμενο αυτοτραυματισμό.[5] Η λέξη «διαλεκτική» δείχνει την ισορροπία ανάμεσα στην αποδοχή και την αλλαγή. Σε μια ανασκόπηση Cochrane 75 μελετών για την οριακή διαταραχή προσωπικότητας, η DBT ήταν η μορφή με τις περισσότερες μελέτες και, σε σύγκριση με τη συνήθη φροντίδα, συνδέθηκε με βελτίωση στη σοβαρότητα των συμπτωμάτων, στον αυτοτραυματισμό και στη λειτουργικότητα, με χαμηλής όμως ποιότητας τεκμήρια.[6] Δες τον οδηγό για τη διαλεκτική συμπεριφορική θεραπεία.
Θεραπεία αποδοχής και δέσμευσης (ACT)
Η θεραπεία αποδοχής και δέσμευσης ανήκει στο λεγόμενο «τρίτο κύμα» των συμπεριφορικών και γνωσιακών θεραπειών. Αντί να προσπαθεί κυρίως να αλλάξει το περιεχόμενο των σκέψεων, δουλεύει με τη σχέση σου με αυτές, με στόχο λιγότερη αποφυγή και μεγαλύτερη ευελιξία.[7] Αναλυτικά για τις βασικές της διεργασίες και την έρευνα θα βρεις στη σελίδα για τη θεραπεία αποδοχής και δέσμευσης.
Θεραπεία σχημάτων
Η θεραπεία σχημάτων περιγράφηκε από τον Jeffrey Young για δυσκολίες που είναι διάχυτες και μακροχρόνιες. Είναι μια συνθετική θεραπεία που αναπτύχθηκε από τη γνωσιακή-συμπεριφορική παράδοση και αντλεί πολλά από διαπροσωπικές, ψυχοδυναμικές και βιωματικές τεχνικές. Κεντρική της έννοια είναι τα πρώιμα δυσλειτουργικά σχήματα, δηλαδή αρνητικές πεποιθήσεις για τον εαυτό, τους άλλους και τον κόσμο.[8] Μια συστηματική ανασκόπηση βρήκε αρχικά ενθαρρυντικά αποτελέσματα για τις διαταραχές προσωπικότητας, αλλά λιγοστά αυστηρά δεδομένα για άλλες δυσκολίες.[8] Περισσότερα στον οδηγό για τη θεραπεία σχημάτων.
Ανθρωπιστικές και υπαρξιακές προσεγγίσεις
Οι ανθρωπιστικές προσεγγίσεις βλέπουν τον άνθρωπο ως ολότητα με φυσική τάση για ανάπτυξη και δίνουν μεγάλη σημασία στη σχέση, στο βίωμα του παρόντος και στην αυθεντικότητα. Έχουν πλούσια ερευνητική παράδοση, αν και, όπως σημειώνουν οι ίδιοι οι ερευνητές τους, έχουν σχετικά μικρή θέση στις επίσημες κλινικές οδηγίες και στα πανεπιστημιακά προγράμματα εκπαίδευσης.[9]
Προσωποκεντρική ψυχοθεραπεία
Ο Carl Rogers υποστήριξε ότι η αλλαγή γίνεται πιο εύκολη όταν ο άνθρωπος νιώθει αποδοχή, κατανόηση και ειλικρίνεια από τον θεραπευτή. Η συνεδρία δεν έχει προκαθορισμένη ατζέντα: εσύ ορίζεις το θέμα και ο θεραπευτής ακολουθεί τον ρυθμό σου. Δες τη σελίδα για την προσωποκεντρική ψυχοθεραπεία.
Gestalt
Η Gestalt εστιάζει στο «εδώ και τώρα», στην επίγνωση και στην επαφή με τον εαυτό και τους άλλους, συχνά μέσα από βιωματικά πειράματα μέσα στη συνεδρία. Περισσότερα στη σελίδα για τη Gestalt ψυχοθεραπεία.
Υπαρξιακή ψυχοθεραπεία
Η υπαρξιακή ψυχοθεραπεία ανοίγει χώρο για τα μεγάλα ερωτήματα: νόημα, ελευθερία, ευθύνη, μοναξιά, θνητότητα. Δες τον οδηγό για την υπαρξιακή ψυχοθεραπεία.
Συστημική ψυχοθεραπεία, θεραπεία ζεύγους και οικογένειας
Η συστημική ψυχοθεραπεία κοιτάζει τη δυσκολία όχι μόνο μέσα στο άτομο, αλλά μέσα στο σύστημα των σχέσεων όπου ζει: την οικογένεια, το ζευγάρι, μερικές φορές και ευρύτερα. Η δουλειά εστιάζει συχνά στα μοτίβα επικοινωνίας και στους ρόλους μέσα στο σύστημα. Τις βασικές της ιδέες θα τις βρεις στη σελίδα για τη συστημική ψυχοθεραπεία.
Η θεραπεία ζεύγους είναι ένα πεδίο όπου συναντιούνται διάφορες σχολές. Στον οδηγό του βρετανικού συστήματος υγείας περιγράφεται απλά: εσύ και ο/η σύντροφός σου μιλάτε με έναν θεραπευτή που βοηθά το ζευγάρι να διαχειριστεί τα προβλήματα της σχέσης.[1] Μια μετα-ανάλυση 33 τυχαιοποιημένων μελετών με 2.730 συμμετέχοντες βρήκε ότι δύο καθιερωμένες μορφές, η συναισθηματικά εστιασμένη και η συμπεριφορική θεραπεία ζεύγους, βελτίωσαν την ικανοποίηση από τη σχέση στο τέλος της θεραπείας, χωρίς σημαντική διαφορά μεταξύ τους, ενώ τα οφέλη ήταν μικρότερα στους έξι μήνες.[10] Στο Art of Mind η δουλειά με ζευγάρια γίνεται μέσα από τη δική μας συμβουλευτική ζεύγους, με τις δικές μας μεθόδους.
Θεραπείες για το τραύμα και το σώμα: EMDR, σωματική και εικαστική ψυχοθεραπεία
Για το μετατραυματικό στρες, οι ψυχολογικές παρεμβάσεις με τα περισσότερα ερευνητικά δεδομένα, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, είναι εκείνες που βασίζονται στη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία με εστίαση στο τραύμα και το EMDR.[11] Οι βρετανικές οδηγίες NICE προτείνουν πρώτα ατομική γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία με εστίαση στο τραύμα για ενήλικες με μετατραυματικό στρες, και EMDR για ενήλικες όταν έχουν περάσει περισσότεροι από τρεις μήνες από ένα τραύμα που δεν σχετίζεται με μάχη.[12] Το πώς γίνεται το EMDR και τι δείχνει η έρευνα τα εξηγούμε στη σελίδα για το EMDR, ενώ τη σύγκριση με τη δική μας δουλειά στο τραύμα θα τη βρεις στο άρθρο EMDR ή Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία για το τραύμα.
Η σωματική ψυχοθεραπεία στρέφει την προσοχή στο πώς κουβαλάει το σώμα την ένταση, τον φόβο και τις παλιές εμπειρίες, μέσα από την αναπνοή, τις αισθήσεις και την κίνηση. Η εικαστική ψυχοθεραπεία χρησιμοποιεί τη ζωγραφική και άλλα υλικά ως μέσο έκφρασης, ιδιαίτερα για όσα δύσκολα λέγονται με λέξεις. Και οι δύο εξηγούνται στις σελίδες για τη σωματική ψυχοθεραπεία και την εικαστική ψυχοθεραπεία.
Συνθετική ψυχοθεραπεία, Βιοθυμική, κλινική ύπνωση και NLP
Αφού πολλοί θεραπευτές συνδυάζουν στοιχεία από περισσότερες προσεγγίσεις,[2] αρκετές μορφές δουλειάς δεν ακολουθούν έναν μόνο δρόμο στον χάρτη, αλλά διαλέγουν διαδρομές ανάλογα με τον άνθρωπο και τη δυσκολία. Στο Art of Mind δουλεύουμε με τις τρεις μεθόδους μας:
- Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση. Μια βραχεία, ολιστική προσέγγιση που αντιμετωπίζει τον άνθρωπο ως σύστημα με σωματική, συναισθηματική, νοητική και σχεσιακή διάσταση. Μέσα από τη βαθιά χαλάρωση της κλινικής ύπνωσης, που χρησιμοποιούμε ως εργαλείο μέσα στη μέθοδο, φτάνουμε στο υποσυνείδητο επίπεδο όπου διαμορφώνονται οι ρίζες της δυσκολίας, όχι μόνο τα συμπτώματά της. Δες τη σελίδα για τη Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία.
- Συνθετική Συμβουλευτική. Εξατομικευμένη, δομημένη υποστήριξη που αντλεί από διαφορετικές θεραπευτικές προσεγγίσεις ανάλογα με το τι χρειάζεσαι, με συγκεκριμένα, εφαρμόσιμα εργαλεία για τις προκλήσεις της καθημερινότητας, των σχέσεων και των αποφάσεων. Περισσότερα στη σελίδα για τη Συνθετική Συμβουλευτική.
- NLP. Πρακτικές τεχνικές επικοινωνίας και προσωπικής αλλαγής που βοηθούν να αναγνωρίσεις περιοριστικές πεποιθήσεις, να αλλάξεις μη βοηθητικά μοτίβα σκέψης και συμπεριφοράς και να θέσεις στόχους με μεγαλύτερη σαφήνεια· ιδιαίτερα χρήσιμες σε συνδυασμό με την κλινική ύπνωση για συγκεκριμένες φοβίες. Δες τη σελίδα για τον Νευρογλωσσικό Προγραμματισμό (NLP).
Ανοιχτά για το πλάνο
Σε κάθε πλάνο συνεργασίας εξηγούμε με απλά λόγια ποια μέθοδο θα χρησιμοποιήσουμε, τι περιμένουμε από αυτήν και γιατί, και επανεξετάζουμε μαζί την πορεία. Αν για τη δυσκολία σου υπάρχουν ειδικές κλινικές οδηγίες, όπως για το μετατραυματικό στρες, τις συζητάμε ανοιχτά μαζί σου.
Ποια ψυχοθεραπεία μου ταιριάζει;
Η ερώτηση «ποια ψυχοθεραπεία μου ταιριάζει» είναι από τις πιο συχνές πριν από το πρώτο βήμα, και η έρευνα δίνει μια ανακουφιστική απάντηση: η προσέγγιση μετράει, αλλά δεν είναι το μόνο που μετράει.
Για την κατάθλιψη, πολλοί δρόμοι βοηθούν
Μια μεγάλη ανάλυση 198 μελετών με 15.118 ενήλικες με κατάθλιψη βρήκε ότι διαφορετικές ψυχοθεραπείες έχουν γενικά συγκρίσιμα οφέλη, αν και η ισχύς των δεδομένων διαφέρει από θεραπεία σε θεραπεία.[13] Μια νεότερη ανάλυση 409 μελετών δεν έδειξε καθαρή υπεροχή της γνωσιακής-συμπεριφορικής θεραπείας έναντι άλλων ψυχοθεραπειών για την κατάθλιψη.[14]
Η θεραπευτική σχέση μετράει
Σε 295 μελέτες με περισσότερους από 30.000 ασθενείς, ισχυρότερη θεραπευτική συμμαχία συνδεόταν σταθερά με καλύτερα αποτελέσματα, σε όλες τις θεραπευτικές προσεγγίσεις, και στη θεραπεία μέσω διαδικτύου.[15] Πρόκειται για συσχέτιση, όχι για απόδειξη ότι όλες οι θεραπείες είναι ίδιες για όλα.
Οι προτιμήσεις σου μετράνε
Σε 53 μελέτες με περισσότερους από 16.000 θεραπευόμενους, όταν η θεραπεία λάμβανε υπόψη τις προτιμήσεις τους, οι διακοπές ήταν λιγότερες και τα αποτελέσματα καλύτερα, σε σύγκριση με μια θεραπεία που δεν προτιμούσαν.[16]
Κάποια προβλήματα έχουν ειδικές συστάσεις
Για ορισμένες δυσκολίες οι κλινικές οδηγίες είναι πιο συγκεκριμένες, όπως για το μετατραυματικό στρες.[12] Αν κάτι τέτοιο σε αφορά, συζήτησέ το ανοιχτά με τον ειδικό σου, για να δείτε μαζί ποια επιλογή ταιριάζει σε σένα.
Ο πίνακας είναι ενδεικτικός: δεν κάνει διάγνωση, απλώς σου δίνει ερωτήσεις για να ξεκινήσεις τη συζήτηση με τον θεραπευτή σου.
| Αν σε απασχολεί… | Τι αξίζει να ρωτήσεις |
|---|---|
| Άγχος, ανησυχία ή κρίσεις πανικού | Θα μάθω συγκεκριμένες τεχνικές για τις ώρες της έντασης; Θα δουλέψουμε και με όσα έχω αρχίσει να αποφεύγω; Δες τον οδηγό για άγχος και πανικό. |
| Χαμηλή διάθεση που κρατάει καιρό | Πώς θα παρακολουθούμε αν προχωράμε; Τι θα κάνουμε αν νιώσω ότι κολλάμε; |
| Μια τραυματική εμπειρία | Πώς δουλεύετε με το τραύμα και με ποιον ρυθμό; Τι θα γίνεται αν κάτι με αναστατώσει πολύ μέσα στη συνεδρία; |
| Δυσκολίες στη σχέση ή στο ζευγάρι | Δουλεύετε με το ζευγάρι μαζί; Θα έχουμε και ατομικές συνεδρίες, αν χρειαστεί; |
| Παλιά μοτίβα που επαναλαμβάνονται, σκληρή αυτοκριτική | Θα κοιτάξουμε και από πού ξεκινούν αυτά τα μοτίβα, όχι μόνο πώς φαίνονται σήμερα; |
| Πολύ έντονα συναισθήματα που σε κατακλύζουν | Υπάρχει σχέδιο για τις δύσκολες στιγμές ανάμεσα στις συνεδρίες; Πώς συνεργάζεστε με γιατρό ή ψυχίατρο όπου χρειάζεται; |
Ερωτήσεις για την πρώτη επαφή
Το Εθνικό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας των ΗΠΑ τονίζει ότι η σχέση εμπιστοσύνης είναι απαραίτητη και προτείνει να ρωτάς τον θεραπευτή για την προσέγγισή του, τους στόχους και το πώς θα μετράτε την πρόοδο.[2] Πρακτικά, μπορείς να ξεκινήσεις από αυτές τις ερωτήσεις:
- Ποια προσέγγιση ακολουθείτε και γιατί πιστεύετε ότι ταιριάζει σε αυτό που μου συμβαίνει;
- Τι θα κάνουμε στις πρώτες συνεδρίες;
- Πώς θα καταλάβουμε ότι προχωράμε, και κάθε πότε θα το συζητάμε;
- Θα έχω ασκήσεις ή κάτι να δοκιμάζω ανάμεσα στις συνεδρίες;
- Τι γίνεται αν κάποια στιγμή νιώσω ότι κάτι δεν μου ταιριάζει;
Αν σε αγχώνει η ιδέα να ρωτήσεις, μπορείς απλώς να πεις: «Θα ήθελα να καταλάβω πώς δουλεύετε. Τι θα κάνουμε στις πρώτες συνεδρίες και πώς θα ξέρουμε ότι προχωράμε;» Δεν χρειάζεται να ξέρεις από πριν ποια προσέγγιση θέλεις· αυτό είναι κάτι που το βρίσκετε μαζί. Για την εκπαίδευση και την αίσθηση άνεσης με τον άνθρωπο απέναντί σου, δες πώς να διαλέξεις ψυχοθεραπευτή· για την αρχή, την πρώτη συνεδρία ψυχοθεραπείας· και για τη διάρκεια, πόσο διαρκεί η ψυχοθεραπεία.
Πώς δουλεύουμε στο Art of Mind
Στο Art of Mind ξεκινάμε από εσένα, όχι από μια σχολή. Η Ματίνα Λαδικού, ψυχοθεραπεύτρια και ιδρύτρια του κέντρου, είναι εκπαιδευμένη στη Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία και στην κλινική ύπνωση και πιστοποιημένη στο NLP. Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί ένα πλάνο συνεργασίας, με τους δικούς σου στόχους, σε έναν χώρο χωρίς φόβο κρίσης και κριτικής. Αξιοποιούμε, όπου βοηθά, και τεχνικές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης, όπως την καταγραφή και τον έλεγχο των σκέψεων που σε βαραίνουν. Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, και τον ρυθμό τον ορίζουμε μαζί.
Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση
Μια βραχεία, ολιστική προσέγγιση που δουλεύει με το συναίσθημα, το σώμα και το υποσυνείδητο, με την κλινική ύπνωση ως εργαλείο μέσα στη μέθοδο, για να αλλάξει ο τρόπος που βιώνεις μια δυσκολία και όχι μόνο να την καταλάβεις. Η μέθοδος
Συνθετική Συμβουλευτική
Εξατομικευμένη, δομημένη στήριξη που αντλεί εργαλεία από διαφορετικές προσεγγίσεις, ανάλογα με το τι χρειάζεσαι στην καθημερινότητα, στις σχέσεις και στις αποφάσεις σου. Η μέθοδος
Online ή στην Πάτρα
Οι συνεδρίες γίνονται online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού, από έναν χώρο όπου μπορείς να μιλήσεις ελεύθερα, ή δια ζώσης στο γραφείο μας στην Πάτρα, Κορίνθου 288.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσα είδη ψυχοθεραπείας υπάρχουν;
Δεν υπάρχει ένας επίσημος αριθμός. Οι ονομασμένες μορφές είναι πολλές, αλλά οι περισσότερες ανήκουν σε λίγες μεγάλες οικογένειες, και οι οδηγοί υγείας προτιμούν να τις ομαδοποιούν παρά να τις μετρούν.[1]
Ποιο είδος ψυχοθεραπείας είναι το καλύτερο;
Δεν υπάρχει ένα «καλύτερο» για όλους και για όλα. Για την κατάθλιψη, διαφορετικές ψυχοθεραπείες έχουν γενικά συγκρίσιμα οφέλη,[13] ενώ για ορισμένα προβλήματα, όπως το μετατραυματικό στρες, οι οδηγίες είναι πιο συγκεκριμένες.[12] Η θεραπευτική σχέση και οι προτιμήσεις σου συνδέονται επίσης με το αποτέλεσμα.[15][16]
Ποια η διαφορά ψυχοθεραπείας και συμβουλευτικής;
Και οι δύο είναι μορφές θεραπείας μέσω ομιλίας. Στη συμβουλευτική μιλάς με τον θεραπευτή για τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις εμπειρίες της ζωής σου,[1] συχνά με πιο συγκεκριμένη εστίαση, ενώ η ψυχοθεραπεία συχνά δουλεύει και με βαθύτερα, πιο μακροχρόνια μοτίβα· τα όρια ανάμεσά τους δεν είναι πάντα αυστηρά. Περισσότερα στη σελίδα τι είναι η ψυχοθεραπεία.
Πρέπει να ξέρω ποια προσέγγιση θέλω πριν ξεκινήσω;
Όχι. Αρκεί να μπορείς να περιγράψεις τι σε απασχολεί και τι θα ήθελες να αλλάξει. Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας, εξηγώντας πώς θα δουλέψουμε.
Γίνονται online όλες οι προσεγγίσεις;
Οι περισσότερες μορφές ψυχοθεραπείας μέσω ομιλίας γίνονται και με βιντεοκλήση. Μια μετα-ανάλυση βρήκε ότι η θεραπεία μέσω βίντεο δεν υστερεί σε αποτελεσματικότητα σε σχέση με τη δια ζώσης.[17] Δες και το άρθρο για την αποτελεσματικότητα της online ψυχοθεραπείας.
Πώς κλείνω μια πρώτη συνεδρία;
Online, μέσα από το σύστημα κρατήσεων: επιλέγεις διαθέσιμη ημέρα και ώρα και πληρώνεις online. Κάθε συνεδρία διαρκεί 45 λεπτά και κοστίζει 45 €· δες όλες τις τιμές.
Χρειάζεσαι άμεση βοήθεια;
Αν εσύ ή κάποιος δικός σου βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, κάλεσε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης) ή ΕΚΑΒ 166. Αν έχεις σκέψεις αυτοκτονίας: 1018, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (ΚΛΙΜΑΚΑ), 24 ώρες, 7 ημέρες, με αστική χρέωση. Για ψυχολογική στήριξη: 10306, Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 24ωρη, δωρεάν και ανώνυμα. Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.
Δεν χρειάζεται να ξέρεις όλο τον χάρτη για να ξεκινήσεις
Οι δρόμοι είναι πολλοί, και ο σωστός για σένα φαίνεται πιο καθαρά όταν τον κοιτάμε μαζί. Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε το πλάνο συνεργασίας, online από όπου κι αν βρίσκεσαι ή στην Πάτρα.
Κλείσε την πρώτη συνεδρίαΠηγές
- NHS. Types of talking therapies. NHS, page last reviewed 5 November 2025. nhs.uk
- National Institute of Mental Health. Psychotherapies. NIMH, last reviewed February 2024. nimh.nih.gov
- Steinert C, Munder T, Rabung S, Hoyer J, Leichsenring F. Psychodynamic Therapy: As Efficacious as Other Empirically Supported Treatments? A Meta-Analysis Testing Equivalence of Outcomes. American Journal of Psychiatry, 2017;174(10):943-953. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Hofmann SG, Asnaani A, Vonk IJ, Sawyer AT, Fang A. The Efficacy of Cognitive Behavioral Therapy: A Review of Meta-analyses. Cognitive Therapy and Research, 2012;36(5):427-440. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Linehan MM, Armstrong HE, Suarez A, Allmon D, Heard HL. Cognitive-behavioral treatment of chronically parasuicidal borderline patients. Archives of General Psychiatry, 1991;48(12):1060-1064. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Storebø OJ, Stoffers-Winterling JM, Völlm BA, et al. Psychological therapies for people with borderline personality disorder. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2020;(5):CD012955. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Hayes SC. Acceptance and Commitment Therapy, Relational Frame Theory, and the Third Wave of Behavioral and Cognitive Therapies. Behavior Therapy, 2016;47(6):869-885 (republished article). pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Taylor CDJ, Bee P, Haddock G. Does schema therapy change schemas and symptoms? A systematic review across mental health disorders. Psychology and Psychotherapy, 2017;90(3):456-479. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Angus L, Watson JC, Elliott R, Schneider K, Timulak L. Humanistic psychotherapy research 1990-2015: from methodological innovation to evidence-supported treatment outcomes and beyond. Psychotherapy Research, 2015;25(3):330-347. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Rathgeber M, Bürkner PC, Schiller EM, Holling H. The Efficacy of Emotionally Focused Couples Therapy and Behavioral Couples Therapy: A Meta-Analysis. Journal of Marital and Family Therapy, 2019;45(3):447-463. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- World Health Organization. Post-traumatic stress disorder. Fact sheet, WHO. who.int
- National Institute for Health and Care Excellence. Post-traumatic stress disorder (NG116). NICE, 2018. nice.org.uk
- Barth J, Munder T, Gerger H, et al. Comparative efficacy of seven psychotherapeutic interventions for patients with depression: a network meta-analysis. PLoS Medicine, 2013;10(5):e1001454. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cuijpers P, Miguel C, Harrer M, et al. Cognitive behavior therapy vs. control conditions, other psychotherapies, pharmacotherapies and combined treatment for depression: a comprehensive meta-analysis including 409 trials with 52,702 patients. World Psychiatry, 2023;22(1):105-115. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Flückiger C, Del Re AC, Wampold BE, Horvath AO. The alliance in adult psychotherapy: A meta-analytic synthesis. Psychotherapy, 2018;55(4):316-340. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Swift JK, Callahan JL, Cooper M, Parkin SR. The impact of accommodating client preference in psychotherapy: A meta-analysis. Journal of Clinical Psychology, 2018;74(11):1924-1937. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Fernandez E, Woldgabreal Y, Day A, Pham T, Gleich B, Aboujaoude E. Live psychotherapy by video versus in-person: A meta-analysis of efficacy and its relationship to types and targets of treatment. Clinical Psychology & Psychotherapy, 2021;28(6):1535-1549. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
