Μια δύσκολη μέρα στη δουλειά, ένας καβγάς, ένα βράδυ μοναξιάς, και βρίσκεστε μπροστά στο ντουλάπι της κουζίνας χωρίς να πεινάτε πραγματικά. Τρώτε γρήγορα, σχεδόν αφηρημένα, και μετά έρχεται το βάρος στο στομάχι και, συχνά, η ενοχή. Αν αυτό σας είναι γνώριμο, δεν είστε οι μόνοι. Το φαγητό είναι για πολλούς ανθρώπους ένας από τους πιο γρήγορους τρόπους να νιώσουν, για λίγο, καλύτερα.
Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε τι είναι η συναισθηματική υπερφαγία, πώς διαφέρει από τη διαταραχή υπερφαγίας, γιατί οι δίαιτες συχνά κάνουν τα υπερφαγικά επεισόδια πιο συχνά, τι τα πυροδοτεί, ποια πρακτικά βήματα βοηθούν, πότε αξίζει να ζητήσετε βοήθεια και πώς αντιμετωπίζουμε την υπερφαγία με ψυχοθεραπεία στο Art of Mind.
Βασικά Σημεία
- Η συναισθηματική υπερφαγία είναι συνηθισμένη: τρώμε για να ανακουφιστούμε από ένα δύσκολο συναίσθημα, όχι επειδή πεινάμε.
- Η διαταραχή υπερφαγίας είναι μια σοβαρή αλλά αντιμετωπίσιμη κατάσταση, με επαναλαμβανόμενα επεισόδια όπου η αίσθηση ελέγχου χάνεται.
- Οι αυστηρές δίαιτες και η πείνα συχνά τροφοδοτούν τον κύκλο· τα τακτικά γεύματα βοηθούν να σπάσει.
- Η ντροπή κρατά την υπερφαγία κρυφή· η αυτοσυμπόνια συνδέεται με λιγότερες δυσκολίες στη διατροφή.
- Η ψυχοθεραπεία είναι η πρώτη επιλογή αντιμετώπισης για τη διαταραχή υπερφαγίας και στοχεύει στα επεισόδια και στα συναισθήματα, όχι στο βάρος.
Τι είναι η συναισθηματική υπερφαγία
Συναισθηματική υπερφαγία λέμε το φαγητό που λειτουργεί ως απάντηση σε ένα συναίσθημα και όχι στην πείνα του σώματος. Μια ανασκόπηση για τη συναισθηματική υπερφαγία την περιγράφει ως φαγητό σε απάντηση σε αρνητικά συναισθήματα και τη συνδέει, μεταξύ άλλων, με τον αυστηρό περιορισμό του φαγητού, τη δυσκολία να αναγνωρίζουμε τα σήματα του σώματος, τη δυσκολία να ονομάζουμε τα συναισθήματα και τη δυσκολία να τα ρυθμίζουμε.[6]
Σε ήπια μορφή, σχεδόν όλοι το έχουμε ζήσει: η σοκολάτα μετά από μια άσχημη μέρα, το «παρηγορητικό» φαγητό σε μια στενοχώρια. Αυτό δεν είναι διαταραχή. Γίνεται δυσκολία όταν το φαγητό γίνεται ο κύριος, ή ο μόνος, τρόπος να αντέχουμε ό,τι νιώθουμε, όταν η αίσθηση ελέγχου χάνεται, και όταν μετά ακολουθούν ντροπή και αυτοκριτική που κάνουν τον επόμενο γύρο πιο πιθανό.
Πείνα του σώματος ή πείνα του συναισθήματος;
- Η πείνα του σώματος έρχεται σταδιακά· η «συναισθηματική» πείνα συχνά ξαφνικά και επίμονα.
- Η πείνα του σώματος ικανοποιείται με πολλά φαγητά· η συναισθηματική ζητά συχνά κάτι συγκεκριμένο.
- Μετά από ένα γεύμα για την πείνα νιώθουμε χορτασμένοι· μετά από ένα επεισόδιο για το συναίσθημα συχνά νιώθουμε βαριά και ένοχα.
Αυτές οι διαφορές δεν είναι κανόνες, αλλά βοηθούν να αρχίσετε να παρατηρείτε τι συμβαίνει.
Συναισθηματική υπερφαγία ή διαταραχή υπερφαγίας;
Η διαταραχή υπερφαγίας είναι κάτι περισσότερο από «τρώω λίγο παραπάνω όταν στεναχωριέμαι». Το NHS την περιγράφει ως σοβαρή κατάσταση ψυχικής υγείας, όπου ο άνθρωπος τρώει τακτικά πολύ φαγητό σε σύντομο χρόνο, μέχρι να νιώσει δυσάρεστα γεμάτος, χωρίς να νιώθει ότι ελέγχει αυτό που κάνει.[1] Στο διαγνωστικό εγχειρίδιο DSM-5, όπως συνοψίζεται σε ανασκόπηση στο Nature Reviews Disease Primers, τα κριτήρια περιλαμβάνουν, με απλά λόγια:[5]
- επεισόδια όπου, σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, τρώμε σαφώς περισσότερο φαγητό απ' όσο θα έτρωγαν οι περισσότεροι άνθρωποι, με αίσθηση ότι χάνουμε τον έλεγχο·
- τουλάχιστον τρία από τα εξής: φαγητό πολύ πιο γρήγορα από το συνηθισμένο, μέχρι να νιώσουμε δυσάρεστα γεμάτοι, πολύ φαγητό χωρίς σωματική πείνα, φαγητό μόνοι από αμηχανία για την ποσότητα, αρνητικά συναισθήματα μετά·
- έντονη δυσφορία για τα επεισόδια·
- συχνότητα κατά μέσο όρο τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα για 3 μήνες·
- χωρίς αντισταθμιστικές συμπεριφορές, όπως ο εμετός, που χαρακτηρίζουν άλλες διατροφικές διαταραχές.
| Διάσταση | Καθημερινή συναισθηματική υπερφαγία | Διαταραχή υπερφαγίας |
|---|---|---|
| Τι συμβαίνει | Τρώμε κάτι παραπάνω σε μια δύσκολη στιγμή | Επαναλαμβανόμενα επεισόδια με πολύ φαγητό σε σύντομο χρόνο[1] |
| Έλεγχος | Συνήθως μπορούμε να σταματήσουμε | Έντονη αίσθηση απώλειας ελέγχου[5] |
| Συχνότητα | Περιστασιακά | Κατά μέσο όρο τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα για 3 μήνες[5] |
| Μετά | Λίγη δυσφορία, που περνά | Ενοχή, ντροπή, αηδία ή πεσμένη διάθεση[1][4] |
| Καθημερινότητα | Δεν επηρεάζεται ουσιαστικά | Μυστικότητα, κρυφό φαγητό, έντονη δυσφορία[4] |
Η διάκριση δεν γίνεται με ένα άρθρο· τη διάγνωση την κάνει ειδικός. Και δεν χρειάζεται διάγνωση για να αξίζει βοήθεια: αν η σχέση σας με το φαγητό σας πονά, αυτό αρκεί. Για τη συνολική εικόνα των διατροφικών δυσκολιών, δείτε τη σελίδα για τις διατροφικές διαταραχές.
Υπερφαγικά επεισόδια και ντροπή
Το NIMH αναφέρει ως χαρακτηριστικά της διαταραχής υπερφαγίας, μεταξύ άλλων, το φαγητό πολύ μεγάλων ποσοτήτων σε σύντομο χρόνο, για παράδειγμα μέσα σε δύο ώρες, το γρήγορο φαγητό στα επεισόδια, το φαγητό όταν δεν πεινάμε ή είμαστε ήδη χορτάτοι, το φαγητό μόνοι ή κρυφά από αμηχανία, τη δυσφορία, ντροπή ή ενοχή για το φαγητό, και τις συχνές δίαιτες.[4] Το NHS προσθέτει ότι τα επεισόδια μερικές φορές σχεδιάζονται από πριν, γίνονται συνήθως μόνοι, και μετά ο άνθρωπος μπορεί να νιώθει ενοχές ή ντροπή.[1]
Η ντροπή είναι ίσως το πιο βαρύ κομμάτι. Πολλοί άνθρωποι περιγράφουν ότι κανείς γύρω τους δεν ξέρει τι περνούν, ότι κρύβουν συσκευασίες, ότι νιώθουν «αδύναμοι» ή «χωρίς θέληση». Η υπερφαγία όμως δεν είναι θέμα θέλησης. Η ανασκόπηση στο Nature Reviews Disease Primers σημειώνει ότι η διαταραχή υπερφαγίας συχνά δεν αναγνωρίζεται και δεν αντιμετωπίζεται, και ότι τα αρνητικά συναισθήματα είναι κεντρική αφορμή για τα επεισόδια: το φαγητό λειτουργεί ως βραχυπρόθεσμη ανακούφιση από αυτά.[5] Η NICE επίσης επισημαίνει ότι οι άνθρωποι με διατροφικές διαταραχές μπορεί να δυσκολεύονται να μιλήσουν γι' αυτές και να είναι ευάλωτοι στο στίγμα και στη ντροπή.[3]
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η ίδια ανασκόπηση εκτιμά ότι τα έτη 2018 έως 2020 η διαταραχή υπερφαγίας αφορούσε το 0,6% έως 1,8% των ενήλικων γυναικών και το 0,3% έως 0,7% των ενήλικων ανδρών.[5] Δεν είστε οι μόνοι.
Ο κύκλος δίαιτας και υπερφαγίας
Πολλοί άνθρωποι περιγράφουν έναν κύκλο που μοιάζει κάπως έτσι: ένα επεισόδιο υπερφαγίας, ενοχές, η απόφαση «από αύριο αυστηρή δίαιτα», μέρες με πολύ λίγο φαγητό, πείνα και κούραση, μια δύσκολη στιγμή, και ένα νέο επεισόδιο. Κάθε γύρος φέρνει περισσότερη ντροπή και πιο αυστηρούς κανόνες, και οι αυστηροί κανόνες κάνουν τον επόμενο γύρο πιο πιθανό.
Η έρευνα στηρίζει αυτή την εικόνα. Η ανασκόπηση για τη συναισθηματική υπερφαγία αναφέρει τον υψηλό διατροφικό περιορισμό ανάμεσα στις πιθανές αιτίες της, και καταλήγει ότι για τους ανθρώπους που τρώνε συναισθηματικά η έμφαση δεν πρέπει να είναι στις δίαιτες με περιορισμό θερμίδων αλλά στις δεξιότητες ρύθμισης των συναισθημάτων.[6] Το NHS σημειώνει ότι, όσο κάποιος βρίσκεται σε θεραπεία για τη διαταραχή υπερφαγίας, δεν πρέπει να κάνει δίαιτα, γιατί αυτό μπορεί να δυσκολέψει τη διακοπή των επεισοδίων.[2]
Γι' αυτό το «προσπάθησε περισσότερο» σπάνια λειτουργεί. Η λύση δεν είναι πιο αυστηρός έλεγχος, αλλά περισσότερη σταθερότητα: τακτικά γεύματα, λιγότερη πείνα, και άλλοι τρόποι να φροντίζετε όσα νιώθετε.
Τι πυροδοτεί τη συναισθηματική υπερφαγία
Κάθε άνθρωπος έχει τις δικές του αφορμές, αλλά κάποιες επανέρχονται συχνά:
Στρες και άγχος
Η ένταση της μέρας ζητά μια γρήγορη εκτόνωση, και το φαγητό είναι πάντα διαθέσιμο. Το άγχος επηρεάζει και το ίδιο το στομάχι· δείτε τον οδηγό για το άγχος και το στομάχι και τη σελίδα για το άγχος και το στρες.
Πεσμένη διάθεση και μοναξιά
Η ανασκόπηση για τη συναισθηματική υπερφαγία τη συνδέει στενά με τα καταθλιπτικά συναισθήματα.[6] Αν η διάθεσή σας είναι πεσμένη για καιρό, δείτε τη σελίδα για την κατάθλιψη.
Δυσκολία να ονομάσουμε τι νιώθουμε
Όταν ένα συναίσθημα δεν έχει όνομα, το σώμα το ζει ως «κάτι μου λείπει». Η δυσκολία αναγνώρισης των συναισθημάτων και των σημάτων του σώματος περιγράφεται ως πιθανή αιτία της συναισθηματικής υπερφαγίας.[6]
Χαμηλή αυτοεκτίμηση και τελειομανία
Το NHS αναφέρει το άγχος, τη χαμηλή αυτοεκτίμηση, την τελειομανία και τα στρεσογόνα ή τραυματικά γεγονότα ανάμεσα σε όσα κάνουν πιο πιθανή μια διατροφική διαταραχή.[1] Δείτε και τη σελίδα για την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθηση.
Πρακτικά βήματα για τη συναισθηματική υπερφαγία
Τα παρακάτω δεν είναι δίαιτα και δεν αφορούν το βάρος. Είναι τρόποι να μειωθεί η πίεση που οδηγεί στα επεισόδια:
- Τακτικά γεύματα: η κλινική οδηγία NICE για τη διαταραχή υπερφαγίας προβλέπει, στη θεραπεία, τη συμβουλή για τακτικά γεύματα και σνακ, ώστε να μη φτάνει κανείς σε έντονη πείνα, και τη δουλειά με τα συναισθηματικά ερεθίσματα των επεισοδίων.[3] Το NHS περιγράφει επίσης τον σχεδιασμό γευμάτων και σνακ μέσα στη μέρα για να αποκτήσει κανείς τακτικές συνήθειες.[2]
- Όχι πιο αυστηρή δίαιτα: το NHS σημειώνει ότι η δίαιτα μπορεί να κάνει πιο δύσκολη τη διακοπή των επεισοδίων.[2] Μετά από ένα επεισόδιο, η επιστροφή στο επόμενο κανονικό γεύμα είναι συνήθως πιο χρήσιμη από την «τιμωρία» με νηστεία.
- Μια παύση πριν από το φαγητό: ρωτήστε «πεινάω ή νιώθω κάτι;». Ακόμη κι αν φάτε, η παύση αρχίζει να σας δίνει επιλογή. Μια σύντομη άσκηση αναπνοής μπορεί να βοηθήσει.
- Σημειώσεις αυτοπαρατήρησης: τι έγινε πριν από το επεισόδιο, τι νιώθατε, τι σκεφτόσασταν. Η καταγραφή της διατροφικής συμπεριφοράς και ο εντοπισμός των ερεθισμάτων αποτελούν μέρος των θεραπευτικών προγραμμάτων που περιγράφει η NICE.[3]
- Άλλοι τρόποι φροντίδας: μια βόλτα, ένα τηλεφώνημα σε φίλο, ένα ζεστό μπάνιο. Κανένας δεν αντικαθιστά το φαγητό εντελώς, αλλά ο καθένας προσθέτει μια επιλογή. Ο οδηγός για τη διαχείριση δύσκολων συναισθημάτων δίνει περισσότερες ιδέες.
- Αυτοσυμπόνια αντί για αυτοκριτική: μια συστηματική ανασκόπηση 28 μελετών βρήκε ότι η αυτοσυμπόνια, το να φερόμαστε στον εαυτό μας όπως θα φερόμασταν σε έναν αγαπημένο φίλο, συνδέεται σταθερά με λιγότερες διατροφικές δυσκολίες και καλύτερη εικόνα σώματος, αν και τα ευρήματα είναι ακόμη προκαταρκτικά.[8] Δείτε και τον οδηγό για τη σημασία της αυτοσυμπόνιας.
Πότε να ζητήσετε βοήθεια για την υπερφαγία
Αξίζει να ζητήσετε στήριξη όταν τα επεισόδια επαναλαμβάνονται, όταν νιώθετε ότι χάνετε τον έλεγχο, όταν κρύβετε πόσο τρώτε, ή όταν η ντροπή και η αυτοκριτική έχουν αρχίσει να επηρεάζουν τη διάθεση, τις σχέσεις και την καθημερινότητά σας. Το NHS προτείνει να μιλήσετε με τον γιατρό σας το συντομότερο, ο οποίος θα σας ρωτήσει για τις διατροφικές σας συνήθειες και για το πώς νιώθετε και θα ελέγξει τη συνολική σας υγεία.[1] Και η NICE τονίζει ότι οι άνθρωποι με διατροφικές διαταραχές πρέπει να αξιολογούνται και να λαμβάνουν θεραπεία το συντομότερο δυνατό.[3]
Τι δείχνει η έρευνα για την αντιμετώπιση
Τα νέα είναι ενθαρρυντικά. Το NHS σημειώνει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι αναρρώνουν από τη διαταραχή υπερφαγίας με τη σωστή στήριξη και θεραπεία, αν και μπορεί να χρειαστεί χρόνος.[1] Η ανασκόπηση στο Nature Reviews Disease Primers αναφέρει την ψυχοθεραπεία ως πρώτη επιλογή αντιμετώπισης.[5] Μια μετα-ανάλυση 81 τυχαιοποιημένων μελετών με 7.515 άτομα βρήκε ότι η ψυχοθεραπεία, κυρίως γνωσιακή-συμπεριφορική, είχε μεγάλα αποτελέσματα στη μείωση των επεισοδίων σε σύγκριση με λίστα αναμονής· οι ερευνητές σημειώνουν ωστόσο ότι η ποιότητα των τεκμηρίων ήταν γενικά χαμηλή και ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα.[7]
Η NICE εξηγεί επίσης ότι οι ψυχολογικές θεραπείες για τη διαταραχή υπερφαγίας έχουν περιορισμένη επίδραση στο βάρος και ότι η απώλεια βάρους δεν είναι από μόνη της στόχος της θεραπείας· και ότι τα φάρμακα δεν πρέπει να είναι η μοναδική αντιμετώπιση.[3] Με απλά λόγια: η δουλειά γίνεται με τη σχέση σας με το φαγητό και με όσα νιώθετε, όχι με τη ζυγαριά.
Πώς αντιμετωπίζουμε τη συναισθηματική υπερφαγία στο Art of Mind
Στο Art of Mind αντιμετωπίζουμε τη συναισθηματική υπερφαγία και τη διαταραχή υπερφαγίας με ψυχοθεραπεία. Δουλεύουμε με όσα βρίσκονται πίσω από τα επεισόδια: τα συναισθήματα που δύσκολα ονομάζονται, το στρες, την αυτοκριτική, τον κύκλο δίαιτας και υπερφαγίας, τη ντροπή. Όπου χρειάζεται κλινικά, δουλεύουμε ως ομάδα με τον γιατρό ή τον διαιτολόγο σας, ώστε η φροντίδα του σώματος και η ψυχοθεραπεία να κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Περισσότερα για τον τρόπο που δουλεύουμε θα βρείτε στη σελίδα για τις διατροφικές διαταραχές.
Η πρώτη συνεδρία είναι κλινική: παίρνουμε το ιστορικό, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί ένα πλάνο συνεργασίας. Αξιοποιούμε, όπου βοηθά, και τεχνικές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης, όπως η καταγραφή των ερεθισμάτων πριν από ένα επεισόδιο, η οργάνωση τακτικών γευμάτων και η αλλαγή των αυστηρών κανόνων για το φαγητό.
Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση
Μια βραχεία, ολιστική προσέγγιση που δουλεύει με τη σκέψη, το συναίσθημα και το σώμα. Η βαθιά χαλάρωση της κλινικής ύπνωσης, ως εργαλείο μέσα στη μέθοδο, βοηθά να φτάσουμε στις ρίζες της ανάγκης να ανακουφιζόμαστε με το φαγητό, όχι μόνο στα συμπτώματα. Η μέθοδος
Συνθετική Συμβουλευτική
Εξατομικευμένη, δομημένη υποστήριξη με εφαρμόσιμα εργαλεία: αναγνώριση των ερεθισμάτων, παύση πριν από το φαγητό, εναλλακτικοί τρόποι φροντίδας στις δύσκολες στιγμές. Η μέθοδος
Online ή στην Πάτρα
Οι συνεδρίες γίνονται online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού, από τον δικό σας χώρο, ή δια ζώσης στην Πάτρα, Κορίνθου 288.
Τα αποτελέσματα διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο· επανεξετάζουμε τακτικά μαζί σας την πορεία.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι η συναισθηματική υπερφαγία διατροφική διαταραχή;
Όχι απαραίτητα. Το να τρώμε κάποιες φορές για να νιώσουμε καλύτερα είναι συνηθισμένο. Η διαταραχή υπερφαγίας περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενα επεισόδια με απώλεια ελέγχου, κατά μέσο όρο τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα για 3 μήνες, και έντονη δυσφορία.[5]
Γιατί τρώω όταν είμαι στενοχωρημένος;
Γιατί το φαγητό ανακουφίζει γρήγορα, για λίγο, τα αρνητικά συναισθήματα.[5] Η δυσκολία να ονομάζουμε και να ρυθμίζουμε όσα νιώθουμε, καθώς και ο αυστηρός περιορισμός του φαγητού, συνδέονται με τη συναισθηματική υπερφαγία.[6]
Να κάνω δίαιτα για να σταματήσω τα υπερφαγικά επεισόδια;
Συνήθως όχι. Οι αυστηρές δίαιτες μπορεί να κάνουν τη διακοπή των επεισοδίων πιο δύσκολη.[2] Βοηθούν περισσότερο τα τακτικά γεύματα και η δουλειά με τα συναισθηματικά ερεθίσματα.[3]
Θα χάσω βάρος με την ψυχοθεραπεία;
Η ψυχοθεραπεία για την υπερφαγία στοχεύει στα επεισόδια και στα συναισθήματα, όχι στο βάρος· οι ψυχολογικές θεραπείες έχουν περιορισμένη επίδραση στο βάρος, και η απώλεια βάρους δεν είναι από μόνη της στόχος της θεραπείας.[3] Για το σώμα σας, ο γιατρός σας είναι ο σύμμαχός σας.
Αντιμετωπίζεται η διαταραχή υπερφαγίας;
Ναι. Οι περισσότεροι άνθρωποι αναρρώνουν με τη σωστή στήριξη και θεραπεία, αν και μπορεί να χρειαστεί χρόνος.[1] Η ψυχοθεραπεία είναι η πρώτη επιλογή αντιμετώπισης.[5] Δείτε πώς δουλεύουμε με τις διατροφικές διαταραχές.
Πώς κλείνω μια πρώτη συνεδρία;
Online, μέσα από το σύστημα κρατήσεων: επιλέγετε διαθέσιμη ημέρα και ώρα και πληρώνετε online. Η πρώτη συνεδρία κοστίζει 45 € για 45 λεπτά· δείτε όλες τις τιμές.
Χρειάζεστε άμεση βοήθεια;
Αν βρίσκεστε σε άμεσο κίνδυνο, καλέστε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης). Για ιατρική βοήθεια, για παράδειγμα αν νιώθετε έντονο πόνο ή αδιαθεσία μετά από ένα επεισόδιο: ΕΚΑΒ 166. Αν η ντροπή ή η απελπισία σας φέρνουν σκέψεις αυτοκτονίας: 1018, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (ΚΛΙΜΑΚΑ), 24 ώρες, 7 ημέρες, με αστική χρέωση. Για ψυχολογική στήριξη: 10306, Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 24ωρη, δωρεάν και ανώνυμα. Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.
Μια πιο ήρεμη σχέση με το φαγητό είναι εφικτή
Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας, χωρίς κριτική. 45 λεπτά, online ή στην Πάτρα.
Κλείστε την πρώτη συνεδρίαΠηγές
- NHS. Overview: Binge eating disorder. Τελευταία αναθεώρηση 2023. nhs.uk
- NHS. Treatment: Binge eating disorder. Τελευταία αναθεώρηση 2023. nhs.uk
- NICE. Eating disorders: recognition and treatment (NG69). 2017, ενημέρωση 2020. nice.org.uk
- National Institute of Mental Health. Eating Disorders: What You Need to Know. Αναθεώρηση 2024. nimh.nih.gov
- Giel KE, Bulik CM, Fernandez-Aranda F, Hay P, Keski-Rahkonen A, Schag K, Schmidt U, Zipfel S. Binge eating disorder. Nature Reviews Disease Primers, 2022;8(1):16. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- van Strien T. Causes of Emotional Eating and Matched Treatment of Obesity. Current Diabetes Reports, 2018;18(6):35. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Hilbert A, Petroff D, Herpertz S, Pietrowsky R, Tuschen-Caffier B, Vocks S, Schmidt R. Meta-analysis of the efficacy of psychological and medical treatments for binge-eating disorder. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 2019;87(1):91-105. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Braun TD, Park CL, Gorin A. Self-compassion, body image, and disordered eating: A review of the literature. Body Image, 2016;17:117-131. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
