Είναι βράδυ, η μέρα ήταν δύσκολη και, σχεδόν χωρίς να το σκεφτείς, ανοίγεις μια εφαρμογή με ρούχα ή gadgets. Λίγα λεπτά αργότερα το καλάθι έχει γεμίσει, πατάς «αγορά» και για λίγο νιώθεις μια ζεστή ανακούφιση, που όμως δεν κρατά: όταν φτάνει το δέμα, συχνά δεν θέλεις καν να το ανοίξεις, και η ανακούφιση έχει γίνει ενοχή ή κρυφή ντροπή. Όταν αυτό επαναλαμβάνεται και νιώθεις ότι δεν το ελέγχεις, πολλοί το ονομάζουν αγοραστική μανία ή εθισμό στα ψώνια. Πριν από οτιδήποτε άλλο, αξίζει να ακούσεις ότι δεν φταις εσύ που ο εγκέφαλός σου βρήκε στα ψώνια έναν γρήγορο δρόμο για να ηρεμεί, και ότι αυτός ο δρόμος μπορεί να αλλάξει.
Μια εικόνα που βοηθά είναι αυτή του αγγελιοφόρου. Η παρόρμηση να αγοράσεις κάτι δεν είναι ο εχθρός σου· είναι ένας αγγελιοφόρος που χτυπά την πόρτα για να σου πει ότι κάτι μέσα σου χρειάζεται φροντίδα: ίσως κούραση, μοναξιά, βαρεμάρα ή ένα αίσθημα ότι «δεν αρκώ». Το πρόβλημα είναι ότι συνήθως παίρνουμε το δέμα και κλείνουμε την πόρτα χωρίς να διαβάσουμε το μήνυμα. Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε τι λέει η έρευνα για τις ψυχαναγκαστικές αγορές, πώς λειτουργεί ο κύκλος, ποια σημάδια αξίζει να προσέξεις και πώς μαθαίνει κανείς να ακούει τον αγγελιοφόρο αντί να τον σωπαίνει με ένα ακόμη κλικ.
Βασικά Σημεία
- Η αγοραστική μανία δεν είναι ξεχωριστή επίσημη διάγνωση. Οι ερευνητές τη μελετούν ως διαταραχή αγορών, με συζήτηση για το αν ανήκει στις συμπεριφορικές εξαρτήσεις ή στα προβλήματα ελέγχου των παρορμήσεων.
- Σε μετα-ανάλυση αντιπροσωπευτικών δειγμάτων ενηλίκων, η συχνότητα των ψυχαναγκαστικών αγορών εκτιμήθηκε γύρω στο 4,9%, με μεγάλες διαφορές ανάμεσα στις μελέτες.
- Το κλειδί δεν είναι πόσα ξοδεύεις, αλλά το γιατί: όταν αγοράζεις κυρίως για να αλλάξεις τη διάθεσή σου και όχι για το ίδιο το αντικείμενο.
- Ο κύκλος συνήθως έχει ένταση πριν από την αγορά, ανακούφιση κατά την αγορά και ενοχή ή μετάνοια μετά, που ξαναφέρνουν ένταση.
- Η ομαδική γνωσιακή-συμπεριφορική δουλειά έχει τα πιο ενθαρρυντικά ερευνητικά δεδομένα, και η ψυχοθεραπεία βοηθά να φροντίσεις όσα κρύβονται κάτω από τη συνήθεια.
Τι είναι η αγοραστική μανία
Όλοι αγοράζουμε κάτι που δεν χρειαζόμαστε κάποια στιγμή, και αυτό δεν είναι πρόβλημα. Η αγοραστική μανία, που στη βιβλιογραφία λέγεται compulsive buying ή διαταραχή αγορών (buying-shopping disorder), περιγράφει κάτι διαφορετικό: μια υπερβολική ενασχόληση με τα ψώνια και τις αγορές, επαναλαμβανόμενες αποτυχημένες προσπάθειες να σταματήσεις, παρά τη γνώση ότι σου κοστίζει, και ενοχή ή μετάνοια μετά την αγορά.[4] Μια κλασική ανασκόπηση περιγράφει επίσης ένταση ή άγχος πριν από την αγορά και αίσθημα ανακούφισης αμέσως μετά.[2]
Δεν υπάρχει ακόμη ξεχωριστή επίσημη διάγνωση με αυτό το όνομα. Ερευνητικές ομάδες έχουν προτείνει να αναγνωριστεί ως συμπεριφορική εξάρτηση,[4] και μια πρόσφατη μελέτη με κλινικές συνεντεύξεις βρήκε ότι η παθολογική αγορά εμφανίζεται ως ξεχωριστό κλινικό σύνδρομο, με εντονότερη λαχτάρα και παρορμητικότητα σε σχέση με όσους δεν έχουν πρόβλημα.[5] Η αξιολόγηση γίνεται από ειδικό ψυχικής υγείας. Για εμάς όμως η ταμπέλα δεν είναι το σημαντικό: αν τα ψώνια σε δυσκολεύουν, αυτό αρκεί για να αξίζει φροντίδα. Η συμπεριφορά αυτή ανήκει στην ευρύτερη οικογένεια των εξαρτήσεων και των καταναγκαστικών συμπεριφορών με τις οποίες δουλεύουμε.
Δεν είναι σπάνιο. Σε μια μετα-ανάλυση, η συχνότητα των ψυχαναγκαστικών αγορών σε αντιπροσωπευτικά δείγματα ενηλίκων (οκτώ εκτιμήσεις, 10.102 συμμετέχοντες) υπολογίστηκε γύρω στο 4,9%, ενώ σε φοιτητές ήταν υψηλότερη, περίπου 8,3%. Οι ίδιοι οι ερευνητές σημειώνουν ότι οι αριθμοί διαφέρουν πολύ ανάλογα με το εργαλείο μέτρησης και το χρονικό διάστημα που εξετάζεται.[1] Μια ανασκόπηση σημειώνει επίσης ότι οι νεότεροι άνθρωποι φαίνεται να είναι πιο ευάλωτοι.[3]
Ο κύκλος των ψυχαναγκαστικών αγορών
Ένα συνηθισμένο μοτίβο που περιγράφουν πολλοί άνθρωποι έχει τέσσερις σταθμούς, και αξίζει να τους αναγνωρίσεις χωρίς να κατηγορήσεις τον εαυτό σου. Πρώτα έρχεται μια ένταση ή ένα κενό: στρες, πλήξη, μια διαφωνία, η αίσθηση ότι η μέρα δεν είχε τίποτα δικό σου. Ακολουθεί η παρόρμηση, που υπόσχεται ότι κάτι καινούργιο θα σε κάνει να νιώσεις καλύτερα. Μετά έρχεται η αγορά, που πράγματι φέρνει μια σύντομη ανακούφιση, και τέλος η ενοχή, η μετάνοια ή η ανάγκη να κρύψεις τις σακούλες και τους λογαριασμούς.[2][4]
Η ενοχή μοιάζει με φρένο, αλλά συνήθως λειτουργεί σαν καύσιμο. Όσο πιο βαριά νιώθεις μετά την αγορά, τόσο πιο ελκυστική γίνεται η επόμενη γρήγορη «ανακούφιση», και ο αγγελιοφόρος επιστρέφει όλο και πιο συχνά, επειδή το μήνυμά του δεν έχει ακουστεί ακόμη. Γι' αυτό η αλλαγή σπάνια ξεκινά από την τιμωρία· ξεκινά από την περιέργεια για το τι συμβαίνει λίγο πριν από το κλικ. Ο ίδιος κύκλος εμφανίζεται και σε άλλες συνήθειες, όπως στη συναισθηματική υπερφαγία ή στον εθισμό στο πορνό, γιατί ο μηχανισμός της γρήγορης ανακούφισης είναι κοινός.
Εθισμός στα ψώνια: τα σημάδια ότι κάτι άλλαξε
Δεν υπάρχει «σωστό» ποσό ή αριθμός αγορών. Αυτό που μετράει είναι η σχέση σου με τα ψώνια και το τι σου κοστίζουν. Ο πίνακας είναι ενδεικτικός και δεν κάνει διάγνωση.
| Σημάδι | Πώς μπορεί να φαίνεται |
|---|---|
| Αγορά για τη διάθεση | Ψωνίζεις κυρίως όταν νιώθεις στρες, λύπη, μοναξιά ή βαρεμάρα, και λιγότερο επειδή χρειάζεσαι κάτι |
| Συνεχής σκέψη | Σκέφτεσαι συχνά τι θα αγοράσεις, ελέγχεις προσφορές και καλάθια πολλές φορές τη μέρα[4] |
| Αποτυχημένες προσπάθειες | Έχεις υποσχεθεί στον εαυτό σου να σταματήσεις ή να μειώσεις, χωρίς να κρατά[4] |
| Ενοχή μετά | Μετάνοια, ντροπή ή θυμός με τον εαυτό σου αμέσως μετά την αγορά[2] |
| Μυστικότητα | Κρύβεις δέματα, αποδείξεις ή λογαριασμούς από τους δικούς σου ανθρώπους |
| Αχρησιμοποίητα αντικείμενα | Πράγματα με τις ετικέτες ακόμη πάνω τους, δέματα που μένουν κλειστά |
| Συνέπειες | Εντάσεις στη σχέση ή στην οικογένεια, άγχος για τα οικονομικά, συνέχιση παρά τις συνέπειες |
Αν αναγνωρίζεις κυρίως την πρώτη γραμμή, τα ψώνια λειτουργούν ως τρόπος να ρυθμίζεις όσα νιώθεις. Αξίζει τότε να δεις και τον οδηγό για τη διαχείριση δύσκολων συναισθημάτων, γιατί η αλλαγή αφορά λιγότερο την κάρτα και περισσότερο το πώς φροντίζεις τον εαυτό σου τις δύσκολες ώρες.
Ηλεκτρονικές αγορές και εθισμός: όταν όλα είναι ένα κλικ μακριά
Οι ηλεκτρονικές αγορές άλλαξαν το τοπίο. Το κατάστημα είναι ανοιχτό όλο το εικοσιτετράωρο, βρίσκεται στην τσέπη σου, θυμάται την κάρτα σου και σου στέλνει ειδοποιήσεις για προσφορές τη στιγμή που νιώθεις πιο ευάλωτα. Η πληρωμή με ένα πάτημα, οι δόσεις χωρίς καθυστέρηση και η «αγορά τώρα, πληρωμή αργότερα» μειώνουν τον χρόνο ανάμεσα στην παρόρμηση και στην πράξη, άρα και τον χρόνο που έχεις για να ακούσεις τον αγγελιοφόρο. Σε μια μελέτη με ανθρώπους που ζήτησαν θεραπεία για διαταραχή αγορών, το 33,6% πληρούσε το όριο για πιθανή διαταραχή ηλεκτρονικών αγορών, και η ένταση της ηλεκτρονικής αγοραστικής συμπεριφοράς συνδεόταν με μικρότερη ηλικία και με περισσότερο άγχος και καταθλιπτικά συμπτώματα.[6]
Συχνά το scrolling και τα ψώνια μπλέκονται: βλέπεις μια ανάρτηση, συγκρίνεις τη ζωή σου με τη ζωή κάποιου άλλου και λίγο μετά ψάχνεις το ίδιο προϊόν. Αν αναγνωρίζεις αυτό το μοτίβο, ίσως σε βοηθήσουν οι οδηγοί για τη σύγκριση με τους άλλους, για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και για τον εθισμό στο κινητό.
Τι κρύβεται κάτω από την αγοραστική μανία
Όταν αρχίζουμε να διαβάζουμε το μήνυμα του αγγελιοφόρου, συχνά βρίσκουμε κάτι πιο βαθύ από την επιθυμία για ένα αντικείμενο. Για αρκετούς ανθρώπους, η αγορά είναι μια προσπάθεια να γεμίσει ένα εσωτερικό κενό, και αν αυτό σου μοιάζει γνώριμο, ο οδηγός για το όταν νιώθεις κενό μπορεί να σε βοηθήσει. Για άλλους, είναι η μοναξιά: το δέμα που φτάνει, ο κούριερ που χτυπά, η αίσθηση ότι κάτι σε περιμένει. Για άλλους πάλι, τα καινούργια πράγματα υπόσχονται μια καλύτερη εκδοχή του εαυτού τους, όταν η αυτοεκτίμηση είναι χαμηλή. Η έρευνα δείχνει επίσης ότι οι ψυχαναγκαστικές αγορές συχνά συνυπάρχουν με άλλες δυσκολίες, όπως το άγχος και η κατάθλιψη,[4][6] γι' αυτό αξίζει να κοιτάξουμε ολόκληρη την εικόνα και όχι μόνο τη συμπεριφορά.
Χρήματα, σχέση και ντροπή. Οι αγορές συχνά φέρνουν εντάσεις στο ζευγάρι ή στην οικογένεια, κυρίως όταν υπάρχει μυστικότητα. Δεν δίνουμε οικονομικές συμβουλές· για τα καθαρά οικονομικά θέματα αξίζει να μιλήσεις με λογιστή ή άλλον ειδικό. Μπορούμε όμως να δουλέψουμε μαζί το άγχος, τη ντροπή και την επικοινωνία γύρω από τα χρήματα. Περισσότερα στον οδηγό για το οικονομικό άγχος· αν το θέμα έχει γίνει πεδίο συγκρούσεων, μπορείτε να έρθετε μαζί σε συνεδρίες ζευγαριού.
Πώς να σταματήσω τις παρορμητικές αγορές: πρακτικές τεχνικές
Οι τεχνικές που ακολουθούν δεν είναι τεστ θέλησης. Είναι τρόποι να αυξήσεις την απόσταση ανάμεσα στην παρόρμηση και στην αγορά, ώστε να προλάβεις να ακούσεις τι θέλει να σου πει ο αγγελιοφόρος. Διάλεξε μία ή δύο και δοκίμασέ τες για δύο εβδομάδες.
Ο κανόνας των 24 ωρών
- Όταν θέλεις να αγοράσεις κάτι που δεν είχες σχεδιάσει, βάλ' το στη λίστα επιθυμιών αντί για το καλάθι.
- Γράψε δίπλα την ώρα και πώς ένιωθες εκείνη τη στιγμή.
- Ξαναδές το μετά από 24 ώρες και ρώτα: το θέλω ακόμη; Για ποιον λόγο;
Φράση: «Δεν λέω όχι για πάντα. Λέω "όχι τώρα" και το ξαναβλέπω αύριο.»
Γιατί βοηθά: η παρόρμηση ανεβαίνει γρήγορα και συνήθως υποχωρεί με τον χρόνο, οπότε η αναμονή σου δίνει την ευκαιρία να αποφασίσεις με καθαρότερο μυαλό. Αν τελικά το αγοράσεις, δεν πειράζει· το κέρδος είναι ότι η απόφαση έγινε δική σου.
Πρόσθεσε τριβή
- Αφαίρεσε τις αποθηκευμένες κάρτες από τα καταστήματα και τις εφαρμογές.
- Κάνε απεγγραφή από τα newsletters προσφορών και κλείσε τις ειδοποιήσεις.
- Μετακίνησε τις εφαρμογές αγορών από την αρχική οθόνη ή διάγραψέ τες για ένα διάστημα.
Φράση: «Δεν χρειάζεται να παλεύω κάθε βράδυ· αρκεί να κάνω τον δρόμο λίγο πιο μακρύ.»
Γιατί βοηθά: κάθε επιπλέον βήμα δημιουργεί λίγα δευτερόλεπτα σκέψης, και σε αυτά μπορείς να επιλέξεις. Αν κάποια αλλαγή δεν σου ταιριάζει, δοκίμασε άλλη· δεν υπάρχει ένα σχέδιο για όλους.
Ο έλεγχος των τεσσάρων ερωτήσεων
- Πριν πατήσεις «αγορά», σταμάτα και ρώτα: πεινάω; θυμώνω; νιώθω μοναξιά; νιώθω κούραση;
- Ό,τι απαντήσεις «ναι», φρόντισέ το πρώτα με κάτι μικρό: ένα σνακ, ένα μήνυμα σε φίλο, λίγο γράψιμο, ξεκούραση.
- Μετά ξαναρώτα αν η επιθυμία για την αγορά είναι ίδια.
Φράση: «Τι χρειάζομαι στ' αλήθεια αυτή τη στιγμή;»
Γιατί βοηθά: όταν η ανάγκη που κρύβεται πίσω από την παρόρμηση φροντιστεί, ο αγγελιοφόρος έχει παραδώσει το μήνυμά του και χάνει την επιμονή του. Αν δεν βρίσκεις απάντηση, δεν πειράζει· και η ίδια η παύση μετράει.
Ένα καινούργιο τελετουργικό
- Βρες τι σου έδινε το ψώνισμα: ενθουσιασμό, ανταμοιβή μετά από δύσκολη μέρα, αίσθηση ότι κάτι αλλάζει.
- Διάλεξε κάτι που καλύπτει μέρος της ίδιας ανάγκης: μια βόλτα, ένα τηλεφώνημα, μια δημιουργική ασχολία, ένα ζεστό μπάνιο.
- Κάν' το την ώρα που συνήθως ψωνίζεις, για δύο εβδομάδες.
Φράση: «Αυτή είναι η δική μου ανταμοιβή για σήμερα, και δεν κοστίζει τίποτα.»
Γιατί βοηθά: είναι πιο εύκολο να αντικαταστήσεις μια συνήθεια παρά να αφήσεις ένα κενό στη θέση της. Αν στην αρχή το καινούργιο τελετουργικό σου φαίνεται «λίγο», είναι φυσιολογικό· χρειάζεται χρόνο για να γίνει δικό σου.
Μετά από ένα γλίστρημα: αυτοσυμπόνια, όχι τιμωρία
Τα γλιστρήματα είναι μέρος της διαδρομής για τους περισσότερους ανθρώπους. Όταν συμβεί, αντί για «πάλι τα χάλασα», γράψε τρεις γραμμές: τι συνέβαινε λίγο πριν, τι ένιωθες και τι θα μπορούσε να βοηθήσει την επόμενη φορά. Η υποτροπή είναι πληροφορία, όχι ήττα. Μίλησε στον εαυτό σου όπως θα μιλούσες σε έναν φίλο που δυσκολεύεται, γιατί η σκληρή αυτοκριτική συχνά ξαναφέρνει την ένταση που ξεκινά τον κύκλο. Περισσότερα για αυτή τη στάση θα βρεις στον οδηγό για τη σημασία της αυτοσυμπόνιας.
Τι λέει η έρευνα για τη θεραπεία της αγοραστικής μανίας
Η έρευνα για τη θεραπεία είναι ακόμη περιορισμένη, αλλά ενθαρρυντική. Σε μια ελεγχόμενη μελέτη, ένα ομαδικό πρόγραμμα γνωσιακής-συμπεριφορικής θεραπείας έδειξε σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τη λίστα αναμονής, και η βελτίωση διατηρήθηκε στους έξι μήνες· τα δείγματα όμως ήταν μικρά, με 28 άτομα στη θεραπεία και 11 στην αναμονή.[7] Μια συστηματική ανασκόπηση 29 μελετών κατέληξε ότι η ομαδική ψυχοθεραπεία φαίνεται σήμερα η πιο υποσχόμενη επιλογή, σημειώνοντας ταυτόχρονα ότι μόνο λίγες μελέτες είχαν υψηλή μεθοδολογική ποιότητα.[8] Τα αποτελέσματα διαβάζονται με προσοχή, και η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Αν σκέφτεσαι φαρμακευτική αγωγή, αυτή είναι απόφαση του γιατρού σου.
Πώς βοηθάμε με την αγοραστική μανία στο Art of Mind
Στο Art of Mind δουλεύουμε με ενήλικες που νιώθουν ότι τα ψώνια έχουν ξεφύγει από τον έλεγχό τους, καθώς και με ζευγάρια που θέλουν να μιλήσουν γι' αυτό χωρίς καβγά. Δεν κρίνουμε και δεν ηθικολογούμε· ο χώρος είναι χωρίς φόβο κρίσης και κριτικής. Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας. Αξιοποιούμε, όπου βοηθά, και τεχνικές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης, όπως την καταγραφή των πυροδοτών, την εξάσκηση στη διαχείριση της παρόρμησης και τη δουλειά με τις σκέψεις που συνοδεύουν την αγορά και την ενοχή.
Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση
Μια βραχεία, ολιστική προσέγγιση που βλέπει τον άνθρωπο ως σύνολο σώματος, συναισθήματος, σκέψης και σχέσεων. Μας βοηθά να φτάσουμε σε όσα τροφοδοτούν την ανάγκη για αγορές, όπως το κενό, η μοναξιά ή η χαμηλή αυτοεκτίμηση· η κλινική ύπνωση χρησιμοποιείται ως εργαλείο μέσα στη μέθοδο, όπου ταιριάζει. Η μέθοδος
Συνθετική Συμβουλευτική
Εξατομικευμένη, δομημένη στήριξη με συγκεκριμένα εργαλεία για την καθημερινότητα: σχέδιο για τις δύσκολες ώρες, αλλαγές στο περιβάλλον, επικοινωνία με τους δικούς σου ανθρώπους. Η μέθοδος
Online ή στην Πάτρα
Οι συνεδρίες γίνονται online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού, από έναν χώρο όπου μπορείς να μιλήσεις ελεύθερα, ή δια ζώσης στο γραφείο μας στην Πάτρα, Κορίνθου 288.
Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, γι' αυτό επανεξετάζουμε τακτικά μαζί σου πού βρισκόμαστε και τι χρειάζεται να αλλάξει στο πλάνο.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι η αγοραστική μανία πραγματική διαταραχή;
Δεν είναι ξεχωριστή επίσημη διάγνωση, αλλά μελετάται συστηματικά ως διαταραχή αγορών, και ερευνητές έχουν προτείνει να αναγνωριστεί ως συμπεριφορική εξάρτηση.[4][5] Αυτό που μετράει για εμάς είναι αν σε δυσκολεύει.
Πώς ξεχωρίζει από το να μου αρέσουν τα ψώνια;
Όταν σου αρέσουν τα ψώνια, χαίρεσαι το αντικείμενο και ελέγχεις πότε και πόσο αγοράζεις. Στην αγοραστική μανία, αγοράζεις κυρίως για να αλλάξει η διάθεσή σου, δυσκολεύεσαι να σταματήσεις και ακολουθεί ενοχή ή μυστικότητα.
Βοηθά να κόψω εντελώς τα ψώνια;
Συνήθως όχι, γιατί όλοι χρειαζόμαστε να αγοράζουμε πράγματα. Ο στόχος είναι να ξαναπάρεις τον έλεγχο και να βρεις άλλους τρόπους να φροντίζεις όσα νιώθεις, όχι η πλήρης αποχή.
Μπορούμε να έρθουμε ως ζευγάρι;
Ναι. Η κοινή συνεδρία κοστίζει 45 € για 45 λεπτά, για το ζευγάρι, και μπορεί να γίνει online ή στην Πάτρα.
Πόσο διαρκεί η θεραπεία;
Δεν υπάρχει σταθερή διάρκεια. Στην πρώτη συνεδρία κάνουμε αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο, το οποίο επανεξετάζουμε στην πορεία.
Πώς κλείνω μια πρώτη συνεδρία;
Online, μέσα από το σύστημα κρατήσεων: επιλέγεις διαθέσιμη ημέρα και ώρα και πληρώνεις online. Κάθε συνεδρία διαρκεί 45 λεπτά και κοστίζει 45 €· δες όλες τις τιμές.
Χρειάζεσαι άμεση βοήθεια;
Αν εσύ ή κάποιος δικός σου βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, κάλεσε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης) ή ΕΚΑΒ 166. Αν έχεις σκέψεις αυτοκτονίας: 1018, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (ΚΛΙΜΑΚΑ), 24 ώρες, 7 ημέρες, με αστική χρέωση. Για ψυχολογική στήριξη: 10306, Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 24ωρη, δωρεάν και ανώνυμα. Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.
Άκου τον αγγελιοφόρο πριν από το επόμενο κλικ
Η παρόρμηση για αγορά δεν είναι ο εχθρός σου· είναι ένα μήνυμα που αξίζει να διαβαστεί με προσοχή και τρυφερότητα. Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας, online από όπου κι αν βρίσκεσαι ή στην Πάτρα.
Κλείσε την πρώτη συνεδρίαΠηγές
- Maraz A, Griffiths MD, Demetrovics Z. The prevalence of compulsive buying: a meta-analysis. Addiction, 2016;111(3):408-419. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Black DW. A review of compulsive buying disorder. World Psychiatry, 2007;6(1):14-18. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Müller A, Mitchell JE, de Zwaan M. Compulsive buying. The American Journal on Addictions, 2015;24(2):132-137. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Müller A, Brand M, Claes L, Demetrovics Z, et al. Buying-shopping disorder: is there enough evidence to support its inclusion in ICD-11? CNS Spectrums, 2019;24(4):374-379. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Müller A, Brand M, Thomas TA, Kessling A, et al. Empirical support for recognizing pathological buying/shopping as a mental disorder. Comprehensive Psychiatry, 2026;146:152673. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Müller A, Steins-Loeber S, Trotzke P, Vogel B, et al. Online shopping in treatment-seeking patients with buying-shopping disorder. Comprehensive Psychiatry, 2019;94:152120. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Mitchell JE, Burgard M, Faber R, Crosby RD, de Zwaan M. Cognitive behavioral therapy for compulsive buying disorder. Behaviour Research and Therapy, 2006;44(12):1859-1865. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Hague B, Hall J, Kellett S. Treatments for compulsive buying: A systematic review of the quality, effectiveness and progression of the outcome evidence. Journal of Behavioral Addictions, 2016;5(3):379-394. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
