Είναι Τρίτη απόγευμα και κάθεσαι στο αυτοκίνητο έξω από το σπίτι, χωρίς να μπορείς να βγεις. Δεν έγινε κάτι συγκεκριμένο σήμερα, ένα ακόμη μήνυμα από τη δουλειά, ένας λογαριασμός, μια κουβέντα που πήγε στραβά, κι όμως τα δάκρυα έρχονται χωρίς να τα περιμένεις, τα χέρια τρέμουν και η σκέψη «δεν αντέχω άλλο» γεμίζει όλο το κεφάλι. Πολλοί άνθρωποι περιγράφουν μια τέτοια στιγμή με δύο λέξεις: «έπαθα νευρικό κλονισμό». Αν το διαβάζεις αυτή τη στιγμή επειδή νιώθεις κάπως έτσι, θέλουμε να ξέρεις από την αρχή ότι δεν φταις εσύ και ότι αυτό δεν δείχνει αδυναμία χαρακτήρα· είσαι ένας άνθρωπος που κουβαλά περισσότερα απ' όσα χωρούν αυτή την περίοδο.
Ο νευρικός κλονισμός δεν είναι ιατρική διάγνωση, αλλά ένας καθημερινός όρος για την κατάσταση όπου το στρες έχει ξεπεράσει τις δυνάμεις μας και δυσκολευόμαστε να λειτουργήσουμε.[1] Ένας χρήσιμος τρόπος να τον σκεφτείς είναι η εικόνα μιας μπαταρίας που άδειασε: δεν χάλασε, απλώς δόθηκε περισσότερη ενέργεια απ' όση πρόλαβε να φορτίσει, για πολύ καιρό. Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε τι εννοούμε με τον όρο, ποια σημάδια αξίζει να προσέξεις, τι βοηθά τις επόμενες ημέρες, πότε χρειάζεσαι άμεση βοήθεια και πώς ξαναχτίζεται σιγά σιγά η καθημερινότητα.
Βασικά Σημεία
- Ο «νευρικός κλονισμός» δεν είναι διάγνωση· είναι λαϊκός όρος για τη στιγμή που το στρες ξεπερνά τις αντοχές μας και δυσκολευόμαστε να λειτουργήσουμε.
- Τα σημάδια αφορούν σώμα, σκέψη και καθημερινότητα: εξάντληση, κλάμα, αϋπνία, ταχυπαλμία, απόσυρση, δυσκολία συγκέντρωσης.
- Συχνά πίσω του βρίσκονται συσσωρευμένο στρες, απώλεια ή burnout, και μπορεί να επικαλύπτεται με άγχος, κατάθλιψη ή κρίσεις πανικού.
- Τις πρώτες 24 με 48 ώρες βοηθούν τα μικρά βήματα: αργή αναπνοή, γείωση, ένα μόνο εφικτό έργο, ένας άνθρωπος να μιλήσεις, ύπνος και φαγητό.
- Σκέψεις αυτοτραυματισμού ή αυτοκτονίας, σύγχυση ή αίσθηση ότι χάνεις την επαφή με την πραγματικότητα χρειάζονται άμεση βοήθεια: 112, ΕΚΑΒ 166 ή 1018.
Τι εννοούμε όταν λέμε «νευρικός κλονισμός»
Η φράση ακούγεται συχνά στην καθημερινή γλώσσα, στις ταινίες και στις κουβέντες της οικογένειας, όμως οι επαγγελματίες υγείας δεν τη χρησιμοποιούν ως διάγνωση. Η Cleveland Clinic την περιγράφει ως γενικό όρο για μια κρίση ψυχικής υγείας: την αίσθηση ότι το στρες της ζωής σε έχει κατακλύσει σωματικά, ψυχικά και συναισθηματικά, σε σημείο που δυσκολεύεσαι να ανταποκριθείς στις υποχρεώσεις της ημέρας.[1]
Ο όρος δεν είναι καινούργιος. Μια μεγάλη αμερικανική έρευνα συνέκρινε τις απαντήσεις του κοινού σε τρεις δεκαετίες και κατέγραψε ότι το ποσοστό των ανθρώπων που δήλωναν ότι κάποια στιγμή ένιωσαν πως «πλησίαζε» νευρικός κλονισμός ανέβηκε από 19% το 1957 σε 26% το 1996· με τα χρόνια, οι άνθρωποι στηρίζονταν περισσότερο στους οικείους τους και σε επαγγελματίες ψυχικής υγείας.[2] Με άλλα λόγια, πρόκειται για μια πολύ ανθρώπινη εμπειρία, που απλώς δεν έχει ένα ιατρικό όνομα.
Το ότι δεν είναι διάγνωση δεν σημαίνει ότι η εμπειρία σου είναι μικρή ή φανταστική. Σημαίνει ότι η λέξη περιγράφει πώς νιώθεις, όχι τι ακριβώς συμβαίνει από κάτω. Γι' αυτό ο πρώτος στόχος είναι να καταλάβουμε μαζί τι κρύβεται πίσω από την εξάντληση: μια περίοδο έντονης πίεσης που χρειάζεται φροντίδα, ή κάτι που επιμένει, όπως ένα πρόβλημα άγχους ή κατάθλιψης. Την αξιολόγηση αυτή την κάνει ένας ειδικός ψυχικής υγείας, και όπου χρειάζεται ο γιατρός σου.
Νευρικός κλονισμός: συμπτώματα σε σώμα, σκέψη και καθημερινότητα
Επειδή δεν πρόκειται για διάγνωση, δεν υπάρχει μια επίσημη λίστα συμπτωμάτων. Υπάρχουν όμως σημάδια που περιγράφουν συχνά οι άνθρωποι σε αυτή την κατάσταση και που συμπίπτουν με τα γνωστά σημάδια του έντονου στρες.[1][5] Ο πίνακας είναι ενδεικτικός και δεν αντικαθιστά την εκτίμηση από ειδικό.
| Πεδίο | Τι περιγράφουν συχνά οι άνθρωποι | Τι αξίζει να προσέξεις |
|---|---|---|
| Σώμα | Ταχυπαλμία, τρέμουλο, ζάλη, ναυτία ή στομάχι «σφιγμένο», δύσπνοια, κρύα ή ιδρωμένα χέρια, μυϊκή ένταση, πονοκέφαλος | Αν τα σωματικά συμπτώματα είναι καινούργια, έντονα ή συνοδεύονται από πόνο στο στήθος, χρειάζεται πρώτα ιατρική εκτίμηση |
| Σκέψη και συναίσθημα | Αίσθηση ότι όλα σε κατακλύζουν, κλάμα χωρίς προφανή αφορμή, ευερεθιστότητα, δυσκολία συγκέντρωσης και αποφάσεων, ανησυχία που δεν σταματά, απελπισία | Σκέψεις αυτοτραυματισμού ή αυτοκτονίας είναι επείγον: 1018 ή 112 |
| Καθημερινότητα | Απουσίες από τη δουλειά, αναβολές, απόσυρση από φίλους, πολύ λίγος ή πολύ πολύς ύπνος, ακανόνιστο φαγητό, δυσκολία να βγεις από το σπίτι | Αν η λειτουργικότητα πέφτει για εβδομάδες, είναι σημάδι να ζητήσεις υποστήριξη |
Το NHS περιγράφει τα σημάδια του στρες με τον ίδιο τρόπο: στο σώμα πονοκεφάλους, ζάλη, μυϊκή ένταση και γρήγορο καρδιακό παλμό, στη σκέψη την αίσθηση ότι όλα σε κατακλύζουν και τη συνεχή ανησυχία, και στη συμπεριφορά την ευερεθιστότητα, τις αλλαγές στον ύπνο και την αποφυγή ανθρώπων ή μερών.[5] Αν το σώμα σου δείχνει τα σημάδια του άγχους με τρέμουλο, δες και τον οδηγό για το τρέμουλο από άγχος· αν η δυσκολία ξεκινά κάθε πρωί με το ξύπνημα, ο οδηγός «ξυπνάω με άγχος» εξηγεί γιατί συμβαίνει.
Τι πυροδοτεί έναν νευρικό κλονισμό
Σπάνια υπάρχει μία μόνο αιτία. Συνήθως είναι η συσσώρευση: πολλά μικρά και μεγάλα βάρη που μαζεύονται, χωρίς αρκετό χρόνο για ξεκούραση και επαναφόρτιση. Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας ορίζει το στρες ως κατάσταση ανησυχίας ή ψυχικής έντασης που προκαλείται από μια δύσκολη κατάσταση, και σημειώνει ότι, όταν είναι υπερβολικό, επηρεάζει τόσο την ψυχική όσο και τη σωματική υγεία, με πονοκεφάλους, στομαχικές ενοχλήσεις, προβλήματα ύπνου και δυσκολία συγκέντρωσης.[3]
Συσσωρευμένο στρες
Οικονομική πίεση, φροντίδα ενός αγαπημένου προσώπου, συγκρούσεις στην οικογένεια ή στη σχέση, ένα πρόβλημα υγείας που επιμένει. Η Cleveland Clinic αναφέρει όλα αυτά ανάμεσα στις συχνές αφορμές, μαζί με τον χαμένο ύπνο και τη δυσκολία να χαλαρώσεις.[1]
Απώλεια και μεγάλες αλλαγές
Ένας θάνατος, ένας χωρισμός ή διαζύγιο, μια μετακόμιση ή μια απώλεια εργασίας μπορεί να είναι η σταγόνα που ξεχειλίζει ένα ήδη γεμάτο ποτήρι.[1] Αν η απώλεια είναι στο κέντρο, η σελίδα για το πένθος μπορεί να βοηθήσει.
Επαγγελματική εξουθένωση
Ο ΠΟΥ περιγράφει το burnout ως σύνδρομο από χρόνιο εργασιακό στρες που δεν έχει διαχειριστεί επιτυχώς, με εξάντληση, απόσταση ή κυνισμό απέναντι στη δουλειά και μειωμένη αποτελεσματικότητα.[4] Δες τα σημάδια της επαγγελματικής εξουθένωσης.
Λίγος ύπνος, καθόλου παύσεις
Όταν ο ύπνος λιγοστεύει και η ημέρα δεν έχει κανένα κενό, η μπαταρία δεν φορτίζει ποτέ. Ο ΠΟΥ προτείνει σταθερή ώρα ύπνου, ήσυχο και σκοτεινό δωμάτιο και καθόλου οθόνες πριν κοιμηθείς.[3]
Η Cleveland Clinic σημειώνει ότι κάθε άνθρωπος έχει το δικό του «σημείο» όπου η πίεση γίνεται υπερβολική.[1] Αυτό είναι σημαντικό: δεν μετράει αν «οι άλλοι αντέχουν περισσότερα». Μετράει τι κουβαλάς εσύ, με τι αποθέματα, αυτή την περίοδο.
Με ποιες καταστάσεις μπορεί να μοιάζει ένας νευρικός κλονισμός
Επειδή ο όρος είναι γενικός, πίσω του μπορεί να βρίσκονται διαφορετικά πράγματα. Η Cleveland Clinic αναφέρει ότι συχνά συνδέεται με την κατάθλιψη, το άγχος και τη διαταραχή προσαρμογής, και ξεχωρίζει την ψυχωτική κρίση, όπου ο άνθρωπος χάνει την επαφή με την πραγματικότητα, ως κάτι διαφορετικό.[1] Η αξιολόγηση γίνεται από ειδικό· εδώ περιγράφουμε μόνο τις πιο συχνές επικαλύψεις, για να ξέρεις τι να συζητήσεις.
Κρίση άγχους και κρίσεις πανικού
Μια ξαφνική κορύφωση φόβου με ταχυπαλμία, δύσπνοια, ζάλη και αίσθηση πνιγμού μπορεί να είναι κρίση πανικού. Το NHS αναφέρει ότι οι περισσότερες κρίσεις πανικού διαρκούν από 5 έως 20 λεπτά.[6] Αν σου συμβαίνει για πρώτη φορά ή υπάρχει πόνος στο στήθος, ζήτα άμεσα ιατρική εκτίμηση. Δες τη σελίδα για τις κρίσεις πανικού και τον οδηγό για την κρίση άγχους.
Κατάθλιψη
Όταν η εξάντληση συνοδεύεται από συνεχή χαμηλή διάθεση, απώλεια ενδιαφέροντος, ενοχή, απελπισία ή πρωινό ξύπνημα πολύ νωρίς, ίσως πρόκειται για κατάθλιψη· το NHS περιλαμβάνει όλα αυτά στα συμπτώματά της.[7] Περισσότερα στη σελίδα για την κατάθλιψη.
Burnout και χρόνιο στρες
Αν η πηγή είναι κυρίως η δουλειά και το συναίσθημα είναι εξάντληση και κυνισμός, η σελίδα για το επαγγελματικό άγχος και burnout θα σε βοηθήσει να το δεις πιο καθαρά. Για το γενικότερο στρες της καθημερινότητας, δες τη σελίδα για το άγχος και το στρες.
Τι κάνεις τις επόμενες 24–48 ώρες: η αντιμετώπιση ξεκινά από μικρά βήματα
Όταν η μπαταρία έχει αδειάσει, ο στόχος δεν είναι να «τα βάλεις όλα σε τάξη» αμέσως. Ο στόχος είναι να σταματήσει η διαρροή ενέργειας και να ξεκινήσει μια μικρή φόρτιση. Οι παρακάτω τεχνικές είναι σκόπιμα μικρές. Αν σε κάποια στιγμή κάποια δεν βγει, δεν πειράζει· προσπάθησες, και αυτό μετράει.
Η ανάσα των πέντε λεπτών
- Κάθισε ή ξάπλωσε κάπου άνετα και άφησε τους ώμους να πέσουν.
- Εισπνοή από τη μύτη, απαλά, μετρώντας ως το 5 αν σε βοηθά.
- Εκπνοή από το στόμα, ξανά ως το 5, χωρίς να ζορίζεσαι.
- Συνέχισε για τουλάχιστον 5 λεπτά.
Πες μέσα σου: «Τώρα το μόνο που έχω να κάνω είναι να αναπνέω.»
Γιατί βοηθά: το NHS προτείνει αυτή την αναπνοή για το στρες, το άγχος και τον πανικό, και σημειώνει ότι το μεγαλύτερο όφελος έρχεται με την τακτική εξάσκηση.[8] Περισσότερες στις ασκήσεις αναπνοής για το άγχος.
Αν στην αρχή δεν φτάνεις ως το 5, δεν πειράζει· μέτρα όσο φτάνεις.
Γείωση 5-4-3-2-1
- Ονόμασε 5 πράγματα που βλέπεις γύρω σου.
- 4 πράγματα που μπορείς να αγγίξεις.
- 3 ήχους που ακούς.
- 2 μυρωδιές και 1 γεύση.
Πες μέσα σου: «Είμαι εδώ, σε αυτό το δωμάτιο, και αυτή η στιγμή περνά.»
Γιατί βοηθά: στρέφει την προσοχή από τις σκέψεις που τρέχουν σε ό,τι συμβαίνει γύρω σου τώρα, και δίνει στο μυαλό ένα απλό, συγκεκριμένο έργο.
Αν χάσεις το μέτρημα στη μέση, ξεκίνα από εκεί που θυμάσαι.
Ένα έργο, όχι όλη η λίστα
- Γράψε σε ένα χαρτί όλα όσα σε πιέζουν, για να βγουν από το κεφάλι.
- Κύκλωσε μόνο ένα, το πιο μικρό και εφικτό για σήμερα.
- Κάν' το, και άφησε τα υπόλοιπα για αύριο.
Πες μέσα σου: «Σήμερα αρκεί αυτό το ένα.»
Γιατί βοηθά: το NHS προτείνει να μην προσπαθείς να τα κάνεις όλα μαζί, αλλά να βάζεις μικρούς στόχους που μπορείς εύκολα να πετύχεις.[5]
Αν σήμερα το μόνο έργο ήταν να φας και να ξεκουραστείς, κι αυτό είναι αρκετό.
Πες το σε έναν άνθρωπο
- Διάλεξε ένα πρόσωπο που εμπιστεύεσαι.
- Στείλε ένα σύντομο μήνυμα ή κάνε ένα τηλεφώνημα.
- Ζήτα κάτι συγκεκριμένο: να σε ακούσει, να έρθει, να βοηθήσει σε μια δουλειά.
Ένα έτοιμο μήνυμα: «Δεν είμαι καλά αυτές τις μέρες και δεν χρειάζεται να λύσεις κάτι. Μπορείς να μου μιλήσεις λίγο απόψε;»
Γιατί βοηθά: τόσο ο ΠΟΥ όσο και το NHS προτείνουν να μοιράζεσαι όσα σε ανησυχούν με ανθρώπους που εμπιστεύεσαι.[3][5]
Αν δεν απαντήσει αμέσως, δεν σημαίνει ότι δεν νοιάζεται· δοκίμασε και ένα δεύτερο πρόσωπο.
Τα βασικά, πριν από οτιδήποτε άλλο: φάε κάτι μικρό σε τακτά διαστήματα, πιες νερό, κράτα μια σταθερή ώρα ύπνου και κλείσε τις οθόνες λίγο πριν κοιμηθείς. Ο ΠΟΥ προτείνει επίσης καθημερινή ρουτίνα, κίνηση, όπως ένα περπάτημα, και λιγότερο χρόνο στις ειδήσεις, αν αυτές ανεβάζουν το στρες σου.[3] Το NHS σημειώνει ότι το αλκοόλ, το κάπνισμα και ο τζόγος δεν είναι τρόποι διαχείρισης, γιατί μπορεί να χειροτερέψουν την ψυχική υγεία.[5]
Αν θέλεις να μάθεις πώς να στηρίξεις κάποιον άλλον που περνά κάτι παρόμοιο, δες τον οδηγό για τις πρώτες βοήθειες ψυχικής υγείας. Αν τα συμπτώματα έρχονται ως απότομο κύμα τρόμου, ο οδηγός πώς να διαχειριστείς μια κρίση πανικού δίνει βήματα για τη στιγμή.
Πότε ο νευρικός κλονισμός είναι επείγον
Τις περισσότερες φορές, ο «νευρικός κλονισμός» είναι μια περίοδος έντονης εξάντλησης που χρειάζεται φροντίδα και στήριξη, όχι νοσοκομείο. Υπάρχουν όμως καταστάσεις που δεν περιμένουν. Η Cleveland Clinic είναι σαφής ότι οι σκέψεις αυτοτραυματισμού είναι επείγον.[1] Το NHS τονίζει ότι μια επείγουσα κατάσταση ψυχικής υγείας πρέπει να αντιμετωπίζεται τόσο σοβαρά όσο και μια σωματική.[5]
Ζήτα βοήθεια τώρα, όχι αργότερα
Κάλεσε 112 ή ΕΚΑΒ 166, ή μίλησε στη Γραμμή 1018, όταν, για σένα ή για έναν δικό σου άνθρωπο, υπάρχουν: σκέψεις αυτοτραυματισμού ή θανάτου· αυτοτραυματισμός που έχει ήδη γίνει· σύγχυση, φωνές ή εικόνες που οι άλλοι δεν αντιλαμβάνονται, ή η αίσθηση ότι χάνεται η επαφή με την πραγματικότητα· αδυναμία για μέρες να φάει ή να πιει κανείς· πόνος στο στήθος με δύσπνοια. Μην μένεις χωρίς κάποιον δίπλα σου μέχρι να έρθει βοήθεια.
Η επιστροφή στην καθημερινότητα μετά από νευρικό κλονισμό
Μετά τις πρώτες δύσκολες ημέρες, πολλοί άνθρωποι θέλουν να «γυρίσουν» αμέσως στο προηγούμενο επίπεδο. Μια μπαταρία όμως δεν φορτίζει από το μηδέν στο εκατό με μια ώρα ξεκούρασης. Η επιστροφή γίνεται σταδιακά και, συχνά, με μερικές αλλαγές που προστατεύουν ώστε να μην αδειάσει ξανά με τον ίδιο τρόπο.
Βήμα βήμα, όχι όλα μαζί
Ξεκίνα από τα απαραίτητα και πρόσθεσε σιγά σιγά. Αν δουλεύεις, συζήτησε με τον γιατρό σου ή, αν είναι εφικτό, με τον εργοδότη σου αν χρειάζεσαι λίγες ημέρες ή πιο ελαφρύ πρόγραμμα. Βάλε στο πρόγραμμα παύσεις όπως βάζεις ραντεβού, γιατί αυτά είναι τα σημεία όπου η μπαταρία φορτίζει.
Τι άδειασε τη μπαταρία;
Όταν η πρώτη ένταση περάσει, αξίζει να δεις τι σε έφερε εκεί: ποιες υποχρεώσεις, ποια όρια που δεν μπήκαν, ποιες σκέψεις του τύπου «πρέπει να τα προλάβω όλα». Αυτή η δουλειά γίνεται πιο εύκολα με στήριξη, και είναι ακριβώς αυτό που κάνουμε στη θεραπεία.
Θα έχεις μέρες δυνατές και μέρες ευάλωτες
Μια κακή μέρα στη διαδρομή δεν σημαίνει ότι «γύρισες πίσω». Είναι πληροφορία για το τι χρειάζεσαι, όχι ήττα. Αν η ανησυχία ή η χαμηλή διάθεση επιμένουν για εβδομάδες, μίλα με έναν ειδικό ψυχικής υγείας ή με τον γιατρό σου· το NHS προτείνει να μιλήσεις με γιατρό όταν δυσκολεύεσαι να ανταπεξέλθεις ή όταν η αυτοβοήθεια δεν αρκεί.[5]
Πώς βοηθάμε μετά από έναν νευρικό κλονισμό στο Art of Mind
Η Cleveland Clinic σημειώνει ότι η αντιμετώπιση μιας τέτοιας κρίσης στηρίζεται συνήθως στην ψυχοθεραπεία, ενώ όπου χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή, την αποφασίζει ο γιατρός.[1] Στο Art of Mind ξεκινάμε από το ιστορικό σου και μια αρχική αξιολόγηση, για να καταλάβουμε τι βρίσκεται πίσω από την εξάντληση, και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας. Αξιοποιούμε, όπου βοηθά, και τεχνικές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης, όπως η δομή της ημέρας με μικρούς στόχους και ο εντοπισμός των σκέψεων που κρατούν ψηλά την πίεση.
Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση
Μια βραχεία, ολιστική προσέγγιση που δουλεύει με τη σκέψη, το συναίσθημα, το σώμα και τις σχέσεις. Η βαθιά χαλάρωση της κλινικής ύπνωσης, ως εργαλείο μέσα στη μέθοδο, βοηθά πολλούς ανθρώπους να ξαναβρούν ηρεμία στο σώμα και να δουλέψουν με τις ρίζες της εξάντλησης. Η μέθοδος
Συνθετική Συμβουλευτική
Εξατομικευμένη, δομημένη υποστήριξη με πρακτικά εργαλεία: προτεραιότητες, όρια, οργάνωση της επιστροφής στη δουλειά και στις υποχρεώσεις, αναγνώριση των πρώτων σημαδιών υπερφόρτωσης. Η μέθοδος
Online ή στην Πάτρα
Οι συνεδρίες γίνονται online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού ή δια ζώσης στην Πάτρα, Κορίνθου 288, όταν το να βγεις από το σπίτι είναι ακόμη δύσκολο ή όταν προτιμάς το γραφείο.
Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση βρήκε ότι η θεραπεία μέσω τηλεϊατρικής είναι συγκρίσιμη σε αποτελεσματικότητα με τη δια ζώσης για τις αγχώδεις διαταραχές, τις διαταραχές διάθεσης και το μετατραυματικό στρες.[9] Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο· επανεξετάζουμε μαζί σου τι βοηθά και τι χρειάζεται αλλαγή.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι ο νευρικός κλονισμός;
Είναι λαϊκός όρος, όχι ιατρική διάγνωση. Περιγράφει την κατάσταση όπου το στρες σε έχει κατακλύσει σωματικά, ψυχικά και συναισθηματικά, και δυσκολεύεσαι να λειτουργήσεις στην καθημερινότητα.[1]
Ποια είναι τα συμπτώματα του νευρικού κλονισμού;
Συχνά περιγράφονται εξάντληση, κλάμα, ευερεθιστότητα, δυσκολία συγκέντρωσης, αϋπνία, ταχυπαλμία, τρέμουλο, απόσυρση από ανθρώπους και δυσκολία να ανταποκριθείς στις υποχρεώσεις.[1][5]
Πόσο κρατάει ένας νευρικός κλονισμός;
Δεν υπάρχει σταθερή διάρκεια, γιατί δεν πρόκειται για μία συγκεκριμένη κατάσταση. Εξαρτάται από το τι βρίσκεται από κάτω και από τη στήριξη που έχεις. Αν τα σημάδια επιμένουν για εβδομάδες, μίλα με έναν ειδικό ψυχικής υγείας ή με τον γιατρό σου.[5]
Είναι το ίδιο με την κρίση πανικού;
Όχι απαραίτητα. Η κρίση πανικού είναι ένα απότομο κύμα φόβου που συνήθως διαρκεί από 5 έως 20 λεπτά.[6] Ο «νευρικός κλονισμός» περιγράφει συνήθως μια μεγαλύτερη περίοδο εξάντλησης, που μπορεί να περιλαμβάνει και κρίσεις πανικού.
Χρειάζομαι φάρμακα;
Αυτό το αποφασίζει μόνο ο γιατρός σου. Πολλοί άνθρωποι ανακουφίζονται με ψυχοθεραπεία, ξεκούραση και αλλαγές στην καθημερινότητα· η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Πώς κλείνω μια πρώτη συνεδρία;
Online, μέσα από το σύστημα κρατήσεων: επιλέγεις διαθέσιμη ημέρα και ώρα και πληρώνεις online. Κάθε συνεδρία διαρκεί 45 λεπτά και κοστίζει 45 €· δες όλες τις τιμές.
Χρειάζεσαι άμεση βοήθεια;
Αν εσύ ή κάποιος δικός σου βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, κάλεσε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης) ή ΕΚΑΒ 166. Αν έχεις σκέψεις αυτοκτονίας: 1018, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (ΚΛΙΜΑΚΑ), 24 ώρες, 7 ημέρες, με αστική χρέωση. Για ψυχολογική στήριξη: 10306, Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 24ωρη, δωρεάν και ανώνυμα. Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.
Η μπαταρία σου μπορεί να φορτίσει ξανά
Δεν χάλασες· άδειασες, επειδή έδινες για πολύ καιρό περισσότερα απ' όσα έπαιρνες. Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας, online ή στην Πάτρα.
Κλείσε την πρώτη συνεδρίαΠηγές
- Cleveland Clinic. Nervous Breakdown. Cleveland Clinic, 2022. my.clevelandclinic.org
- Swindle R Jr, Heller K, Pescosolido B, Kikuzawa S. Responses to nervous breakdowns in America over a 40-year period. Mental health policy implications. American Psychologist, 2000;55(7):740-749. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- World Health Organization. Stress (Questions and answers). WHO. who.int
- World Health Organization. Burn-out an "occupational phenomenon": International Classification of Diseases. WHO, 2019. who.int
- NHS. Stress. National Health Service (UK), 2026. nhs.uk
- NHS. Panic disorder. National Health Service (UK), 2023. nhs.uk
- NHS. Depression in adults — Symptoms. National Health Service (UK), 2023. nhs.uk
- NHS. Breathing exercises for stress. National Health Service (UK), 2026. nhs.uk
- Shaker AA, Austin SF, Storebø OJ, et al. Psychiatric Treatment Conducted via Telemedicine Versus In-Person Modality in Posttraumatic Stress Disorder, Mood Disorders, and Anxiety Disorders: Systematic Review and Meta-Analysis. JMIR Mental Health, 2023;10:e44790. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
