Ένα αγαπημένο πρόσωπο σου αγκαλιάζει και δεν νιώθεις τίποτα. Ακούς ένα καλό νέο και λες «ωραία», αλλά μέσα σου δεν κινείται τίποτα. Ακόμη και κάτι λυπηρό περνά δίπλα σου σαν να συμβαίνει σε κάποιον άλλον. Δεν νιώθεις θλίψη με τον τρόπο που περίμενες· είσαι κάπως «απόντες». Και συχνά ακολουθεί μια δεύτερη, πιο σιωπηλή σκέψη: «τι μου συμβαίνει; γιατί δεν νιώθω τίποτα;».
Αυτό έχει ένα όνομα: συναισθηματικό μούδιασμα. Πολλοί άνθρωποι το περιγράφουν σαν να ζουν μέσα σε μια ομίχλη: όλα είναι εκεί, οι άνθρωποι, οι υποχρεώσεις, οι στιγμές, αλλά φαίνονται μακρινά και άχρωμα. Πρώτα απ' όλα, δεν φταις εσύ και δεν πρόκειται για ψυχρότητα ούτε για κάτι «χαλασμένο» μέσα σου· τις περισσότερες φορές ο οργανισμός σου έκανε ό,τι χρειαζόταν για να προστατευτεί.
Βασικά Σημεία
- Το συναισθηματικό μούδιασμα είναι η αίσθηση ότι τα συναισθήματα, και τα ευχάριστα και τα δυσάρεστα, έχουν «χαμηλώσει» ή λείπουν· είναι περιγραφή μιας εμπειρίας, όχι διάγνωση.
- Συχνά λειτουργεί προστατευτικά, όταν ο πόνος ή το στρες γίνονται υπερβολικά. Εμφανίζεται σε κατάθλιψη, μετά από τραύμα, σε χρόνιο στρες και burnout, στο πρώτο σοκ του πένθους.
- Μπορεί να εμφανιστεί και με τα αντικαταθλιπτικά. Μην τα διακόψεις χωρίς τον γιατρό σου· μίλησε με τον γιατρό που τα έγραψε.
- Μικρά, ήπια βήματα (γείωση στις αισθήσεις, μια μικρή δράση την ημέρα, παρατήρηση του σώματος, επαφή με ανθρώπους) βοηθούν σταδιακά την επανασύνδεση.
- Αν κρατά περισσότερο από δύο εβδομάδες, επηρεάζει τη ζωή σου ή συνοδεύεται από απελπισία ή σκέψεις αυτοτραυματισμού, ζήτησε βοήθεια.
Τι είναι το συναισθηματικό μούδιασμα
Το συναισθηματικό μούδιασμα, ή συναισθηματική αποσύνδεση ή «συναισθηματική αναισθησία» όπως τη λένε κάποιοι, δεν είναι μια συγκεκριμένη διαταραχή. Περιγράφει μια εμπειρία: τα συναισθήματα δεν έχουν φύγει, αλλά δεν φτάνουν μέχρι εσένα με την ένταση που είχαν.
Πολλοί άνθρωποι το περιγράφουν με φράσεις όπως:
- «Είναι σαν να βλέπω τη ζωή μου πίσω από ένα τζάμι.»
- «Γελάω όταν πρέπει, αλλά δεν το νιώθω.»
- «Δεν μπορώ να κλάψω, ακόμη κι όταν θα ήθελα.»
Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό είναι ότι συνήθως χαμηλώνουν και τα ευχάριστα και τα δυσάρεστα συναισθήματα. Γι' αυτό το μούδιασμα δεν είναι ανακούφιση, όσο κι αν μοιάζει έτσι στην αρχή: μαζί με τον πόνο, «κόβεται» και ό,τι δίνει χρώμα στη ζωή.
Το συναισθηματικό μούδιασμα δεν είναι το σωματικό μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα χέρια που μπορεί να προκαλέσει το άγχος· για εκείνο δες το άρθρο για το μούδιασμα από άγχος.
Αν η δυσκολία να καταλάβεις και να πεις τι νιώθεις δεν είναι μια περίοδος αλλά κάτι που σε συνοδεύει πάντα, δες τον οδηγό μας για την αλεξιθυμία.
Γιατί συμβαίνει: η προστατευτική λειτουργία του μουδιάσματος
Όταν ο πόνος, ο φόβος ή η πίεση ξεπερνούν αυτό που μπορούμε να επεξεργαστούμε, ο ψυχισμός έχει έναν τρόπο να «χαμηλώσει την ένταση». Το NHS, μιλώντας για τη διάσταση (την αίσθηση αποσύνδεσης από τον εαυτό και τον κόσμο), την περιγράφει ως έναν φυσιολογικό αμυντικό μηχανισμό που βοηθά τον άνθρωπο να αντέξει σε μια τραυματική περίοδο.[3] Με άλλα λόγια: ο οργανισμός σου έκανε ό,τι χρειαζόταν για να προστατευτεί. Το πρόβλημα είναι ότι μερικές φορές αυτή η προστασία μένει «ανοιχτή» πολύ μετά από τη στιγμή που τη χρειαζόσουν.
Οι πιθανές αιτίες είναι πολλές και συχνά συνυπάρχουν, γι' αυτό ο πίνακας δεν είναι εργαλείο αυτοδιάγνωσης.
| Κατάσταση | Πώς μπορεί να φαίνεται το μούδιασμα | Τι βοηθά |
|---|---|---|
| Κατάθλιψη και ανηδονία | Τίποτα δεν έχει γεύση· έλλειψη κινήτρου και ενδιαφέροντος, κούραση, απόσυρση. Το NHS αναφέρει το «να μην αντλείς καμία απόλαυση από τη ζωή» στα συμπτώματα.[4] | Αξιολόγηση, ψυχοθεραπεία, μικρά βήματα δράσης· δες την κατάθλιψη. |
| Τραύμα και μετατραυματικό στρες | Αποσύνδεση από τον εαυτό και τους άλλους, δυσκολία να νιώσεις χαρά ή ικανοποίηση, αποφυγή όσων θυμίζουν το γεγονός.[1][2] | Ψυχοθεραπεία με σταθερό ρυθμό· δες το τραύμα και το μετατραυματικό στρες. |
| Χρόνιο στρες και burnout | Εξάντληση, κυνισμός, «απόσταση» από τη δουλειά. Ο ΠΟΥ περιγράφει στο burnout την αυξημένη ψυχική απόσταση από την εργασία.[6] | Ξεκούραση, όρια και στήριξη· δες το επαγγελματικό άγχος και το burnout. |
| Πένθος, στην αρχή | Σοκ, αίσθηση ότι «δεν το έχεις συνειδητοποιήσει». Το NHS γράφει ότι το σοκ και το μούδιασμα είναι συνήθως η πρώτη αντίδραση στην απώλεια.[5] | Χρόνος, άνθρωποι δίπλα σου· δες το πένθος και την απώλεια. |
| Αποπροσωποποίηση και αποπραγματοποίηση | Αίσθηση ότι παρατηρείς τον εαυτό σου από απόσταση ή ότι ο κόσμος δεν είναι αληθινός· άνθρωποι και πράγματα μοιάζουν «άψυχα» ή θολά.[3] | Ιατρικός έλεγχος και ψυχοθεραπεία· δες την αποπροσωποποίηση και την αποπραγματοποίηση. |
| Αλεξιθυμία | Δυσκολία να αναγνωρίσεις και να περιγράψεις τι νιώθεις, με προσοχή στραμμένη κυρίως προς τα έξω.[7] | Σταδιακή εξάσκηση στο να δίνεις όνομα στα συναισθήματα και να τα εντοπίζεις στο σώμα. |
| Αντικαταθλιπτικά | Συναισθήματα πιο «επίπεδα», λιγότερη χαρά αλλά και λιγότερο κλάμα.[8] | Συζήτηση με τον γιατρό που έγραψε την αγωγή· ποτέ διακοπή χωρίς τον γιατρό σου.[9] |
| Αλκοόλ και ουσίες | Το αλκοόλ μπορεί να «σβήνει» για λίγο τα δύσκολα συναισθήματα, αλλά μαζί σβήνει και τα υπόλοιπα, και ο κύκλος συχνά βαραίνει. | Ειλικρινής ματιά στη χρήση και στήριξη· δες τη σελίδα για τον αλκοολισμό. |
Τραύμα: όταν το μούδιασμα είναι μέρος της εικόνας
Το NHS αναφέρει στα συμπτώματα του μετατραυματικού στρες το να μη βιώνει κανείς καθόλου συναισθήματα και σημειώνει ότι τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν αμέσως ή μήνες, ακόμη και χρόνια, αργότερα.[1] Για να μιλήσουμε για διαταραχή μετατραυματικού στρες, σύμφωνα με το NIMH, τα συμπτώματα πρέπει να κρατούν περισσότερο από έναν μήνα και να επηρεάζουν τη ζωή, για παράδειγμα τις σχέσεις ή τη δουλειά.[2]
Αντικαταθλιπτικά και «συναισθηματική αμβλύτητα»
Σε μια διαδικτυακή έρευνα με 669 ανθρώπους που έπαιρναν αντικαταθλιπτικά για κατάθλιψη, το 46% ανέφερε συναισθηματική αμβλύτητα. Οι ερευνητές σημειώνουν κάτι σημαντικό: η αμβλύτητα σχετιζόταν έντονα με τη σοβαρότητα της κατάθλιψης, άρα δεν είναι μόνο παρενέργεια του φαρμάκου αλλά και σύμπτωμα της ίδιας της κατάθλιψης.[8] Αν λοιπόν νιώθεις «επίπεδα» από τότε που ξεκίνησες ή άλλαξες μια αγωγή, μην τη διακόψεις χωρίς τον γιατρό σου. Το NHS είναι σαφές: μη σταματάς ένα αντικαταθλιπτικό απότομα ή χωρίς να μιλήσεις πρώτα με τον γιατρό σου, ο οποίος θα σχεδιάσει μαζί σου μια σταδιακή μείωση αν χρειαστεί.[9] Μίλησε ανοιχτά με τον γιατρό ή τον ψυχίατρο που την έγραψε· είναι πληροφορία που χρειάζεται.
Συναισθηματικό μούδιασμα ή κατάθλιψη;
Τα δύο συχνά συναντιούνται, αλλά δεν ταυτίζονται. Η ανηδονία είναι η μειωμένη ικανότητα να νιώθεις ευχαρίστηση και ενδιαφέρον για πράγματα που πριν σε ευχαριστούσαν· το NHS την περιγράφει ως το να μην έχεις κίνητρο ή ενδιαφέρον για πράγματα και να μην αντλείς καμία απόλαυση από τη ζωή.[4] Είναι από τα κεντρικά συμπτώματα της κατάθλιψης, και το συναισθηματικό μούδιασμα μπορεί να είναι ο τρόπος με τον οποίο τη βιώνεις. Στο άρθρο για τα συμπτώματα της κατάθλιψης θα βρεις τη συνολική εικόνα.
Πιο πιθανό να είναι κατάθλιψη
Το μούδιασμα συνοδεύεται από χαμηλή διάθεση ή κενό, κούραση, αλλαγές στον ύπνο και στην όρεξη, ενοχές, δυσκολία συγκέντρωσης, και όλα αυτά κρατούν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας, σχεδόν κάθε μέρα, για περισσότερο από δύο εβδομάδες.[4]
Πιθανό να έχει κι άλλη πηγή
Το μούδιασμα ξεκίνησε μετά από ένα τραυματικό γεγονός ή μια απώλεια, σε μια περίοδο εξάντλησης στη δουλειά, με μια νέα αγωγή ή με περισσότερο αλκοόλ. Συχνά οι πηγές μπλέκονται μεταξύ τους.
Αν θέλεις μια πρώτη, πιο συστηματική εικόνα, μπορείς να κάνεις online το τεστ κατάθλιψης PHQ-9. Είναι εργαλείο αυτοαξιολόγησης, όχι διάγνωση· η διάγνωση γίνεται από ειδικό, μετά από κλινική εκτίμηση. Αν το κύριο που νιώθεις είναι ότι δεν έχεις όρεξη για τίποτα, ίσως σου φανεί χρήσιμος και ο οδηγός «δεν έχω διάθεση για τίποτα».
Αν αυτό που νιώθεις μοιάζει περισσότερο με κενό, μια έλλειψη νοήματος, παρά με απουσία συναισθημάτων, δες τον οδηγό μας «Νιώθω κενό μέσα μου».
Πώς βιώνεται το συναισθηματικό μούδιασμα στην καθημερινότητα
Το μούδιασμα σπάνια μένει «μέσα», και πολλοί άνθρωποι περιγράφουν τα εξής:
Στις σχέσεις και στη δουλειά
Ο σύντροφος ή η σύντροφος λέει «σε νιώθω μακριά» και δεν ξέρεις τι να απαντήσεις. Η τρυφερότητα δυσκολεύει, όχι γιατί δεν αγαπάς, αλλά γιατί η αγάπη δεν «φτάνει» μέχρι το σώμα. Στη δουλειά μπορεί να λειτουργείς σε «αυτόματο πιλότο», όμως οι επιτυχίες περνούν χωρίς χαρά και οι αποτυχίες χωρίς λύπη. Η αίσθηση είναι ότι εκτελείς, δεν ζεις.
Η ενοχή επειδή δεν νιώθεις
Ίσως το πιο βαρύ κομμάτι: «τι άνθρωπος είμαι που δεν έκλαψα;». Αυτή η ενοχή είναι πολύ συχνή, ιδίως μετά από μια απώλεια. Δεν φταις εσύ. Δεν πρόκειται για αδιαφορία· νιώθεις κούραση από όσα κουβάλησες. Το μούδιασμα δεν δείχνει πόσο νοιάζεσαι· δείχνει πόσο βάρος σήκωσες. Για το πώς στεκόμαστε απέναντι σε ό,τι νιώθουμε όταν αρχίσει να επιστρέφει, δες τη διαχείριση δύσκολων συναισθημάτων.
Εργαλεία για όταν δεν νιώθεις τίποτα
Το συναισθηματικό μούδιασμα δεν «σπάει» με πίεση. Όσο περισσότερο προσπαθείς να αναγκάσεις τον εαυτό σου να νιώσει, τόσο πιο πυκνή γίνεται η ομίχλη. Αυτό που βοηθά είναι μικρά, ήπια βήματα, που ανοίγουν σιγά σιγά τον δρόμο προς το σώμα και τους ανθρώπους. Εξασκήσου σε σχετικά ήρεμες στιγμές.
Γείωση στις αισθήσεις: 5-4-3-2-1
- Ονόμασε 5 πράγματα που βλέπεις.
- 4 πράγματα που μπορείς να αγγίξεις, και άγγιξέ τα.
- 3 ήχους που ακούς.
- 2 μυρωδιές.
- 1 γεύση, έστω μια γουλιά νερό.
Φράση: «Είμαι εδώ. Αυτό είναι το τραπέζι, αυτό είναι το νερό μου.»
Γιατί βοηθά: φέρνει την προσοχή στο παρόν μέσα από τις αισθήσεις, χωρίς να χρειάζεται να «νιώσεις» κάτι συγκεκριμένο. Οι αισθήσεις είναι συχνά η πιο εύκολη πόρτα.
Αν δεν αλλάξει τίποτα την πρώτη φορά, δεν πειράζει, γιατί και η προσπάθεια μετράει.
Ένα μικρό βήμα την ημέρα
- Διάλεξε μια μικρή δραστηριότητα που κάποτε σου άρεσε: ένα τραγούδι, μια βόλτα στο τετράγωνο, ένα τηλεφώνημα.
- Κάνε την για 5 λεπτά, χωρίς να περιμένεις να έχεις όρεξη.
- Σημείωσε μετά, από το 0 έως το 10, αν άλλαξε έστω κάτι ελάχιστο.
Φράση: «Δεν χρειάζεται να το θέλω. Χρειάζεται μόνο να το ξεκινήσω.»
Γιατί βοηθά: στην κατάθλιψη, η δράση έρχεται πριν από το κίνητρο. Σε αυτή τη λογική στηρίζεται η συμπεριφορική ενεργοποίηση, που σε μετα-ανάλυση 26 τυχαιοποιημένων μελετών με 1.524 συμμετέχοντες βρέθηκε αποτελεσματική για την κατάθλιψη, αν και η ποιότητα πολλών μελετών ήταν χαμηλή.[10]
Αν μετά από 5 λεπτά θέλεις να σταματήσεις, σταμάτησε, αφού το βήμα έχει ήδη γίνει.
«Πού το νιώθω στο σώμα;»
- Κάθισε άνετα και κλείσε τα μάτια, αν σε βολεύει.
- Πέρασε την προσοχή σου αργά από τα πόδια ως το κεφάλι.
- Σημείωσε ό,τι βρίσκεις, χωρίς να το κρίνεις: ζέστη, βάρος, σφίξιμο, τίποτα.
- Αν βρεις κάτι, δώσε του μια λέξη: «σφίξιμο στο στήθος», «βάρος στους ώμους».
Φράση: «Δεν ξέρω τι νιώθω. Ξέρω όμως ότι κάτι σφίγγει εδώ.»
Γιατί βοηθά: όταν οι λέξεις για τα συναισθήματα λείπουν, το σώμα συχνά δίνει τα πρώτα σημάδια. Η δυσκολία να αναγνωρίσουμε και να περιγράψουμε τα συναισθήματα είναι κάτι που μπορεί να εξασκηθεί σιγά σιγά, σαν μια καινούργια γλώσσα.
Αν το «τίποτα» είναι η απάντηση σήμερα, είναι κι αυτό απάντηση. Αν σε φέρνει έντονη δυσφορία, σταμάτησε και άνοιξε τα μάτια.
Ήπια επανασύνδεση με ανθρώπους
- Διάλεξε έναν άνθρωπο που σε κάνει να νιώθεις άνετα.
- Στείλε του ένα μικρό μήνυμα ή προτείνεις μια σύντομη συνάντηση, χωρίς μεγάλες κουβέντες.
- Αν θέλεις, πες του με μία φράση τι περνάς.
Φράση: «Τον τελευταίο καιρό νιώθω ένα μούδιασμα. Δεν χρειάζεται να το διορθώσεις· ήθελα απλώς να το ξέρεις.»
Γιατί βοηθά: το μούδιασμα τραβά προς την απόσυρση, και η απόσυρση το βαθαίνει. Μια μικρή, χωρίς απαιτήσεις επαφή σπάει αυτόν τον κύκλο λίγο λίγο.
Αν η συνάντηση δεν «έπιασε», δεν πειράζει, γιατί η πόρτα άνοιξε λίγο, κι αυτό αρκεί για αρχή.
Σημείωση: αν το μούδιασμα ξεκίνησε μετά από τραυματικό γεγονός, η προσοχή στο σώμα μπορεί να φέρει απότομα δύσκολες αναμνήσεις. Αν συμβεί, άνοιξε τα μάτια, γύρισε στη γείωση 5-4-3-2-1 και σκέψου να δουλέψεις αυτά τα βήματα μαζί με έναν ειδικό ψυχικής υγείας.
Πότε να ζητήσεις βοήθεια για το συναισθηματικό μούδιασμα
Ένα σύντομο διάστημα μουδιάσματος μετά από μια δύσκολη περίοδο είναι συχνό και πολλές φορές υποχωρεί. Ζήτησε όμως βοήθεια από γιατρό ή ειδικό ψυχικής υγείας αν:
- το μούδιασμα κρατά περισσότερο από δύο εβδομάδες, το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας, μαζί με άλλα συμπτώματα κατάθλιψης·[4]
- επηρεάζει τη δουλειά, τις σχέσεις ή τη φροντίδα του εαυτού σου·
- συνοδεύεται από απελπισία ή από σκέψεις ότι θέλεις να βλάψεις τον εαυτό σου ή να μην υπάρχεις· τότε μίλησε αμέσως με κάποιον και κάλεσε το 1018 ή, αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος, το 112·
- ξεκίνησε μετά από ένα τραυματικό γεγονός, ή συνοδεύεται από αναδρομές, εφιάλτες ή έντονη αποφυγή·
- νιώθεις συχνά ότι ο κόσμος δεν είναι αληθινός ή ότι παρατηρείς τον εαυτό σου απ' έξω· το NHS συστήνει ιατρική εξέταση για να αποκλειστούν άλλα αίτια·[3]
- ξεκίνησε με μια νέα αγωγή ή με αλλαγή δόσης· τότε μίλησε πρώτα με τον γιατρό που την έγραψε·
- χρησιμοποιείς όλο και περισσότερο αλκοόλ ή άλλες ουσίες για να «μη νιώθεις».
Δεν χρειάζεται να φτάσεις «στον πάτο» για να ζητήσεις στήριξη. Το να ζητάς βοήθεια είναι πράξη δύναμης, όχι αδυναμίας.
Πώς βοηθάμε στο Art of Mind με το συναισθηματικό μούδιασμα
Στο Art of Mind δεν ζητάμε από κανέναν να «νιώσει» με το ζόρι. Δουλεύουμε με σεβασμό στην προστασία που έστησε ο οργανισμός σου και τη χαλαρώνουμε σταδιακά, με τον δικό σου ρυθμό. Η πρώτη συνεδρία είναι κλινική: παίρνουμε το ιστορικό, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί ένα πλάνο συνεργασίας.
Αξιοποιούμε, όπου βοηθά, και τεχνικές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης, όπως τη σταδιακή ενεργοποίηση με μικρά, μετρήσιμα βήματα και την αναγνώριση σκέψεων όπως «δεν θα νιώσω ποτέ ξανά τίποτα». Όταν υπάρχει φαρμακευτική αγωγή, δουλεύουμε σε συνεργασία με τον γιατρό ή τον ψυχίατρό σου.
Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση
Μια ολιστική προσέγγιση που δουλεύει με το σώμα, το συναίσθημα, τη σκέψη και τις σχέσεις. Βοηθά να ξαναβρείς σιγά σιγά την επαφή με όσα νιώθεις, ξεκινώντας από το σώμα. Είναι και το βασικό μας πλαίσιο όταν το μούδιασμα συνδέεται με τραύμα· η βαθιά χαλάρωση της κλινικής ύπνωσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί, όπου ταιριάζει, ως εργαλείο μέσα στη μέθοδο. Η Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία
Συνθετική Συμβουλευτική
Δομημένη, εξατομικευμένη στήριξη με εφαρμόσιμα εργαλεία: πώς να ξαναχτίσεις μια καθημερινότητα με μικρές πηγές νοήματος, πώς να μιλήσεις στους κοντινούς σου για όσα περνάς, πώς να βάλεις όρια στην εξάντληση. Η Συνθετική Συμβουλευτική
Online ή στην Πάτρα
Οι συνεδρίες γίνονται online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού, από τον δικό σου χώρο, ή δια ζώσης στην Πάτρα, Κορίνθου 288.
Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο· επανεξετάζουμε τακτικά μαζί σου τι βοηθά και τι χρειάζεται να αλλάξει.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι κατάθλιψη αν δεν νιώθω τίποτα;
Όχι απαραίτητα. Το συναισθηματικό μούδιασμα εμφανίζεται και μετά από τραύμα, σε χρόνιο στρες ή burnout, στο πρώτο στάδιο του πένθους ή με κάποιες αγωγές. Αν όμως κρατά πάνω από δύο εβδομάδες, μαζί με απώλεια ενδιαφέροντος, κούραση ή χαμηλή διάθεση, αξίζει μια αξιολόγηση.[4]
Μπορούν τα αντικαταθλιπτικά να προκαλέσουν μούδιασμα;
Μπορεί να συμβεί. Σε έρευνα με ανθρώπους που έπαιρναν αντικαταθλιπτικά για κατάθλιψη, σχεδόν οι μισοί ανέφεραν συναισθηματική αμβλύτητα, που όμως σχετιζόταν και με τη σοβαρότητα της ίδιας της κατάθλιψης.[8] Μην αλλάξεις ή διακόψεις την αγωγή χωρίς τον γιατρό σου· μίλησε με τον γιατρό που την έγραψε.[9]
Περνάει το συναισθηματικό μούδιασμα;
Συχνά υποχωρεί όταν φροντιστεί αυτό που το προκάλεσε: η κατάθλιψη, το τραύμα, η εξάντληση ή η απώλεια. Ο ρυθμός διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο και τα συναισθήματα επιστρέφουν συνήθως σταδιακά, όχι μονομιάς.
Πώς βοηθά η ψυχοθεραπεία;
Βοηθά να καταλάβεις από πού έρχεται το μούδιασμα και να ξαναβρείς σταδιακά την επαφή με το σώμα, τα συναισθήματα και τους ανθρώπους, με ρυθμό που αντέχεις.
Πώς κλείνω συνεδρία και πόσο κοστίζει;
Η κράτηση γίνεται online μέσα από το σύστημα κρατήσεων: επιλέγεις διαθέσιμη ημέρα και ώρα και πληρώνεις online. Κάθε συνεδρία κοστίζει 45 € για 45 λεπτά, online ή στην Πάτρα· δες όλες τις τιμές. Για ερωτήσεις: +30 2611 180005.
Χρειάζεσαι άμεση βοήθεια;
Αν εσύ ή κάποιος δικός σου βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, κάλεσε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης) ή ΕΚΑΒ 166. Αν έχεις σκέψεις αυτοκτονίας ή ανησυχείς για κάποιον: 1018, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (ΚΛΙΜΑΚΑ), 24 ώρες, 7 ημέρες, με αστική χρέωση. Για ψυχολογική στήριξη: 10306, Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 24ωρη, δωρεάν και ανώνυμα. Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.
Η ομίχλη δεν είναι μόνιμη
Το μούδιασμα ήρθε για να σε προστατέψει, όταν το βάρος ήταν πολύ. Δεν χρειάζεται να το διώξεις με το ζόρι· χρειάζεται να του δείξεις, βήμα βήμα, ότι μπορεί να χαλαρώσει. Αν θέλεις να κάνεις αυτόν τον δρόμο με κάποιον δίπλα σου, είμαστε εδώ: στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας.
Κλείσε την πρώτη συνεδρίαΠηγές
- NHS. Symptoms: Post-traumatic stress disorder (PTSD). NHS (UK), page last reviewed 8 April 2026. nhs.uk
- National Institute of Mental Health. Post-Traumatic Stress Disorder. NIMH, 2023. nimh.nih.gov
- NHS. Dissociative disorders. NHS (UK), page last reviewed 14 August 2023. nhs.uk
- NHS. Symptoms: Depression in adults. NHS (UK), page last reviewed 5 July 2023. nhs.uk
- NHS. Grief after bereavement or loss. NHS (UK), page last reviewed 14 July 2026. nhs.uk
- World Health Organization. Burn-out an "occupational phenomenon": International Classification of Diseases. WHO, 2019. who.int
- Lumley MA, Neely LC, Burger AJ. The assessment of alexithymia in medical settings: implications for understanding and treating health problems. Journal of Personality Assessment, 2007;89(3):230-246. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Goodwin GM, Price J, De Bodinat C, Laredo J. Emotional blunting with antidepressant treatments: A survey among depressed patients. Journal of Affective Disorders, 2017;221:31-35. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- NHS. Stopping or coming off antidepressants. NHS (UK), page last reviewed 12 June 2025. nhs.uk
- Ekers D, Webster L, Van Straten A, Cuijpers P, Richards D, Gilbody S. Behavioural activation for depression; an update of meta-analysis of effectiveness and sub group analysis. PLoS One, 2014;9(6):e100100. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
