Το παιδί που κλαίει και κρατιέται από το πόδι σας στην πόρτα του παιδικού σταθμού. Ο έφηβος που δεν θέλει να μείνει σε φίλο. Ο ενήλικας που δεν ησυχάζει μέχρι να απαντήσει ο σύντροφος στο μήνυμα, ή που δυσκολεύεται να μείνει μόνος του στο σπίτι. Όλα αυτά μπορεί να έχουν κοινή ρίζα: το άγχος αποχωρισμού, τον φόβο ότι η απόσταση από έναν αγαπημένο άνθρωπο θα φέρει κάτι κακό.
Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε πότε το άγχος αποχωρισμού είναι ένα φυσιολογικό στάδιο της ανάπτυξης των μικρών παιδιών και πότε γίνεται διαταραχή, πώς εμφανίζεται στους ενήλικες, τι βοηθά πρακτικά την πρώτη μέρα στον παιδικό σταθμό ή στο σχολείο, τι ρόλο παίζει το άγχος του ίδιου του γονιού και πότε αξίζει να ζητήσετε στήριξη. Απευθύνεται σε γονείς και σε ενήλικες που αναγνωρίζουν κάτι από αυτά στον εαυτό τους.
Βασικά Σημεία
- Στα βρέφη και στα νήπια το άγχος αποχωρισμού είναι αναμενόμενο αναπτυξιακό στάδιο και συνήθως υποχωρεί μόνο του, χωρίς θεραπεία.
- Γίνεται διαταραχή όταν είναι υπερβολικό για την ηλικία, επιμένει για εβδομάδες ή μήνες και εμποδίζει τη ζωή του παιδιού ή του ενήλικα.
- Η διαταραχή άγχους αποχωρισμού δεν αφορά μόνο παιδιά· στους ενήλικες ο φόβος στρέφεται συνήθως στον σύντροφο ή στα παιδιά.
- Σύντομοι, σταθεροί αποχαιρετισμοί, συγκεκριμένες υποσχέσεις επιστροφής και σταδιακή εξάσκηση βοηθούν περισσότερο από το «κρυφό φευγιό».
- Το άγχος του γονιού και το άγχος του παιδιού συχνά τροφοδοτούν το ένα το άλλο· η στήριξη του γονιού είναι μέρος της λύσης.
Τι είναι το άγχος αποχωρισμού
Το άγχος αποχωρισμού είναι η ανησυχία ή η δυσφορία που νιώθει κάποιος όταν απομακρύνεται, ή φοβάται ότι θα απομακρυνθεί, από τα πρόσωπα με τα οποία είναι πιο δεμένος. Στα μικρά παιδιά αυτό το πρόσωπο είναι συνήθως ο γονιός που τα φροντίζει περισσότερο. Το MedlinePlus περιγράφει το άγχος αποχωρισμού στα παιδιά ως ένα αναπτυξιακό στάδιο, στο οποίο το παιδί αγχώνεται όταν χωρίζεται από τον βασικό του φροντιστή.[1]
Με άλλα λόγια, στην αρχή της ζωής το άγχος αποχωρισμού δεν είναι πρόβλημα αλλά σημάδι ότι το παιδί έχει δεθεί και αρχίζει να καταλαβαίνει ότι ο γονιός μπορεί να φύγει. Πρόβλημα γίνεται όταν ο φόβος είναι πολύ πιο έντονος από ό,τι περιμένουμε για την ηλικία, κρατά πολύ και αρχίζει να καθορίζει το τι μπορεί να κάνει κανείς: να πάει στο σχολείο, να κοιμηθεί, να δουλέψει, να ταξιδέψει, να μείνει μόνος.
Ένα συναίσθημα με μεγάλο εύρος
Όπως κάθε μορφή άγχους, και αυτή κινείται σε ένα φάσμα. Οι περισσότεροι άνθρωποι, παιδιά και ενήλικες, νιώθουν κάποια στιγμή σφίξιμο στον αποχωρισμό: στην πρώτη μέρα στον σταθμό, σε μια μετακόμιση, όταν ο σύντροφος φεύγει για ταξίδι. Αυτό δεν είναι «διαταραχή». Για τη γενικότερη εικόνα του άγχους στην καθημερινότητα, δείτε τη σελίδα για το άγχος και το στρες.
Άγχος αποχωρισμού στα μικρά παιδιά: πότε είναι αναμενόμενο
Οι επίσημες πηγές δίνουν λίγο διαφορετικά ηλικιακά όρια, κάτι που δείχνει ότι κάθε παιδί έχει τον δικό του ρυθμό. Σύμφωνα με το MedlinePlus, από 8 έως 14 μηνών τα παιδιά συχνά τρομάζουν όταν συναντούν νέους ανθρώπους ή βρίσκονται σε νέα μέρη, και το άγχος αποχωρισμού συνήθως τελειώνει γύρω στα 2 χρόνια.[1] Το NHS αναφέρει ότι είναι συχνό στα μικρά παιδιά από 6 μηνών έως 3 ετών και ότι μπορεί να κρατήσει περισσότερο ή να επανέλθει σε περιόδους στρες.[2] Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής σημειώνει ότι τα περισσότερα βρέφη εμφανίζουν πιο έντονο άγχος αποχωρισμού γύρω στους 9 μήνες και ότι πολλά νήπια δυσκολεύονται ξανά γύρω στους 15 με 18 μήνες.[3]
Το MedlinePlus σημειώνει ακόμη ότι για το φυσιολογικό άγχος αποχωρισμού δεν χρειάζεται θεραπεία.[1] Αυτό που χρειάζεται είναι χρόνος, σταθερότητα και ένας γονιός που αντέχει το κλάμα του αποχαιρετισμού χωρίς να το ερμηνεύει ως αποτυχία.
Ο πίνακας που ακολουθεί δεν είναι διαγνωστικό εργαλείο. Σας βοηθά να παρατηρήσετε το μοτίβο:
| Διάσταση | Αναμενόμενο άγχος αποχωρισμού | Πιθανή διαταραχή άγχους αποχωρισμού |
|---|---|---|
| Ηλικία | Βρεφική και νηπιακή ηλικία, με κορύφωση πριν από τα 2–3 χρόνια | Επιμένει ή εμφανίζεται έντονα αργότερα, και σε εφήβους ή ενήλικες |
| Ένταση | Κλάμα στον αποχαιρετισμό που ηρεμεί σχετικά γρήγορα | Υπερβολική δυσφορία, πολύ πέρα από ό,τι περιμένουμε για την ηλικία |
| Διάρκεια | Περνά με τον καιρό και με την εξοικείωση | Τουλάχιστον 4 εβδομάδες στα παιδιά, συνήθως 6 μήνες ή περισσότερο στους ενήλικες |
| Σκέψεις | «Θέλω τη μαμά», «θέλω τον μπαμπά» | Επίμονη ανησυχία ότι κάτι κακό θα συμβεί στο αγαπημένο πρόσωπο |
| Καθημερινότητα | Το παιδί τελικά παίζει, τρώει, κοιμάται | Άρνηση για σχολείο, ύπνο χωριστά, έξοδο ή δουλειά· σωματικά ενοχλήματα |
Τα όρια διάρκειας του πίνακα αντιστοιχούν στα κριτήρια που περιγράφουν η Cleveland Clinic και το Merck Manual για τη διαταραχή.[4][5]
Για τα ξεσπάσματα και τα όρια στην ίδια ηλικία, δείτε τον οδηγό για το παιδί 2–3 ετών.
Διαταραχή άγχους αποχωρισμού: όταν το άγχος δεν περνά
Το Merck Manual ορίζει τη διαταραχή άγχους αποχωρισμού ως επίμονο, έντονο φόβο αποχωρισμού από ένα βασικό πρόσωπο δεσμού, που δεν αντιστοιχεί στο αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού, και σημειώνει ότι για τη διάγνωση τα συμπτώματα πρέπει να διαρκούν τουλάχιστον 4 εβδομάδες και να προκαλούν σημαντική δυσφορία ή δυσλειτουργία.[4]
Σημάδια που αξίζει να προσέξετε
Το MedlinePlus και η Cleveland Clinic αναφέρουν, μεταξύ άλλων:[1][5]
- υπερβολική δυσφορία όταν πλησιάζει ή συμβαίνει ο αποχωρισμός·
- επίμονη ανησυχία ότι το αγαπημένο πρόσωπο θα πάθει κάτι, για παράδειγμα ένα ατύχημα ή μια αρρώστια·
- απροθυμία ή άρνηση να πάει στο σχολείο ή αλλού, από φόβο αποχωρισμού·
- δυσκολία να κοιμηθεί χωρίς τον γονιό κοντά, εφιάλτες με θέμα τον αποχωρισμό·
- σωματικά ενοχλήματα, όπως πονοκέφαλο, πόνο στην κοιλιά ή ναυτία, όταν πλησιάζει ο αποχωρισμός.
Για τα σωματικά ενοχλήματα, ένας έλεγχος από τον παιδίατρο είναι ένα φυσικό πρώτο βήμα φροντίδας, ώστε να ξέρετε με ηρεμία τι συμβαίνει στο σώμα του παιδιού. Η άρνηση για το σχολείο έχει και δικές της αιτίες· δείτε τη σελίδα για το σχολικό άγχος. Αν το παιδί σας παρουσιάζει έντονα σωματικά συμπτώματα άγχους ή ξαφνικά επεισόδια φόβου, θα βρείτε χρήσιμο τον οδηγό μας για τις κρίσεις πανικού και το άγχος στα παιδιά.
Τι προτείνουν οι ιατρικές πηγές
Το MedlinePlus συμβουλεύει να μιλήσετε με τον γιατρό του παιδιού αν το άγχος αποχωρισμού είναι σοβαρό μετά την ηλικία των 2 ετών.[1] Το Merck Manual περιγράφει ως βασική προσέγγιση τη γνωσιακή-συμπεριφορική δουλειά με τακτικούς, συστηματικούς αποχωρισμούς, μαζί με καθοδήγηση των γονιών ώστε να ανταποκρίνονται ήρεμα και πρακτικά στις διαμαρτυρίες του παιδιού, και σημειώνει ότι τα παιδιά μπορεί να «ξαναπέσουν» μετά από διακοπές και αργίες.[4] Ο γονιός, δηλαδή, δεν είναι θεατής: είναι από τα πιο σημαντικά πρόσωπα της αλλαγής.
Άγχος αποχωρισμού σε ενήλικες
Για πολλά χρόνια η διάγνωση θεωρούνταν «παιδική». Το DSM-5 αφαίρεσε το ηλικιακό όριο, και πλέον η διαταραχή άγχους αποχωρισμού αναγνωρίζεται σε κάθε ηλικία· πριν από αυτή την αλλαγή, ενήλικες με τέτοια συμπτώματα κατατάσσονταν συχνά σε άλλες κατηγορίες, όπως η διαταραχή πανικού, η αγοραφοβία ή η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή.[8]
Πώς μοιάζει στην καθημερινότητα
Σύμφωνα με την Cleveland Clinic, στους ενήλικες το άγχος στρέφεται συνήθως στο παιδί ή στον σύντροφο. Ένας ενήλικας μπορεί, για παράδειγμα, να ακυρώνει τη δουλειά του για να μείνει με τον αγαπημένο του άνθρωπο ή να στέλνει συνεχώς μηνύματα για να βεβαιωθεί ότι είναι καλά, και να αγωνιά μέχρι να έρθει η απάντηση.[5] Σε μελέτη ασθενών κλινικής άγχους, το άγχος για ταξίδια, οι διαταραχές ύπνου και η ανησυχία όταν φεύγουν από το σπίτι ήταν περιοχές όπου το άγχος αποχωρισμού επικαλυπτόταν με τη διαταραχή πανικού και την αγοραφοβία.[9]
Πολλοί άνθρωποι περιγράφουν ότι δεν μπορούν να ησυχάσουν όταν ο σύντροφος αργεί, ότι φαντάζονται ατυχήματα, ότι δυσκολεύονται να κοιμηθούν μόνοι ή να ταξιδέψουν χωρίς το πρόσωπο που τους κάνει να νιώθουν προστατευμένοι. Όταν αυτό το μοτίβο κυριαρχεί στη σχέση, συχνά συνδέεται και με τη συναισθηματική εξάρτηση στις σχέσεις.
Τι δείχνει η έρευνα
Σε μεγάλη έρευνα στον γενικό πληθυσμό των ΗΠΑ, ο εκτιμώμενος επιπολασμός σε όλη τη ζωή ήταν 4,1% για το παιδικό και 6,6% για το ενήλικο άγχος αποχωρισμού. Περίπου το 77,5% των ενήλικων περιπτώσεων είχε ξεκινήσει στην ενήλικη ζωή, και οι περισσότεροι ενήλικες με τη διαταραχή δεν είχαν λάβει θεραπεία.[6] Σε έρευνα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας σε 18 χώρες με 38.993 ενήλικες, ο μέσος επιπολασμός σε όλη τη ζωή ήταν 4,8%, και το 43,1% των περιπτώσεων ξεκίνησε μετά τα 18.[7] Τα στοιχεία αυτά δεν αφορούν ειδικά την Ελλάδα· δείχνουν όμως ότι το άγχος αποχωρισμού στους ενήλικες δεν είναι σπάνιο ούτε «παιδιάστικο».
Αν αναγνωρίζετε ένα γενικότερο, επίμονο άγχος, η σελίδα για την αγχώδη διαταραχή και το τεστ άγχους μπορούν να σας βοηθήσουν να το δείτε πιο καθαρά. Ένα τεστ δεν κάνει διάγνωση· τη διάγνωση, όπου χρειάζεται, τη θέτει ειδικός μετά από αξιολόγηση.
Πρώτη μέρα στον παιδικό σταθμό ή στο σχολείο: πρακτικά βήματα για γονείς
Η πρώτη μέρα σε ένα νέο περιβάλλον είναι δοκιμασία και για το παιδί και για εσάς. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής και το NHS προτείνουν μερικά απλά βήματα που κάνουν τη μετάβαση πιο ομαλή.[2][3]
Εξασκηθείτε πριν από την πρώτη μέρα
Ξεκινήστε με μικρούς αποχωρισμούς, αφήνοντας το παιδί για λίγα λεπτά σε κάποιον γνωστό του. Δοκιμάστε από πριν το «τελετουργικό» του αποχαιρετισμού, ώστε το παιδί να ξέρει τι θα ακολουθήσει.[2][3]
Σύντομος, σταθερός αποχαιρετισμός
Δώστε στο παιδί την πλήρη προσοχή σας, αγκαλιά, ένα φιλί, και φύγετε. Ο παρατεταμένος αποχαιρετισμός μακραίνει το άγχος. Η ίδια ρουτίνα, την ίδια ώρα, χτίζει εμπιστοσύνη.[3]
Συγκεκριμένη υπόσχεση επιστροφής
Πείτε πότε θα γυρίσετε με τρόπο που καταλαβαίνει το παιδί, για παράδειγμα «μετά τον ύπνο και πριν από το απογευματινό φρούτο», και κρατήστε την υπόσχεση.[3]
Χαμόγελο και ένα οικείο αντικείμενο
Ένας ήρεμος, χαρούμενος αποχαιρετισμός μεταδίδει ασφάλεια. Ένα αγαπημένο παιχνίδι ή κάτι που μυρίζει «σπίτι» βοηθά το παιδί να νιώθει τη σύνδεση.[2]
Γιατί όχι το «κρυφό φευγιό»
Είναι δελεαστικό να φύγετε όταν το παιδί δεν κοιτάζει, για να γλιτώσετε το κλάμα. Οι οδηγίες της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής δίνουν βάρος σε έναν σύντομο, ξεκάθαρο αποχαιρετισμό, ακόμη κι αν το παιδί διαμαρτύρεται, και σε μια υπόσχεση επιστροφής που τηρείται.[3] Το παιδί μαθαίνει έτσι ότι ο γονιός φεύγει, αλλά πάντα γυρίζει. Αν σας βοηθά να ησυχάσετε, μπορείτε να ρωτήσετε αργότερα τους εκπαιδευτικούς πώς πέρασε το υπόλοιπο πρωινό.
Αν το παιδί σας είναι μεγαλύτερο και πηγαίνει σε νέο σχολείο, ισχύει η ίδια λογική: προετοιμασία, προβλεψιμότητα, μια σύντομη κουβέντα για το τι το ανησυχεί και ένας ενήλικας στο σχολείο που γνωρίζει την κατάσταση.
Το άγχος του γονιού στον αποχωρισμό
Ο αποχωρισμός είναι αμφίδρομος. Πολλοί γονείς περιγράφουν ότι ο κόμπος στο στομάχι τους στην πόρτα του σταθμού είναι εξίσου μεγάλος με του παιδιού. Ενοχές για την επιστροφή στη δουλειά, φόβος ότι «κανείς δεν θα το προσέχει όπως εγώ», δυσκολία να εμπιστευτείτε άλλους. Αυτά είναι κατανοητά συναισθήματα, και δεν σας κάνουν «κακό» γονιό.
Τα παιδιά όμως διαβάζουν τα πρόσωπά μας. Γι' αυτό το NHS προτείνει να χαιρετάτε με σιγουριά και χαμόγελο, ώστε να μη μεταφέρετε το δικό σας άγχος.[2] Η έρευνα στους ενήλικες δείχνει επίσης ότι γονείς παιδιών με διαταραχή άγχους αποχωρισμού μπορεί να έχουν και οι ίδιοι την ενήλικη μορφή της, και ότι τότε έχει σημασία να βοηθηθούν και τα δύο μέλη της σχέσης, ώστε να μην ενισχύει ο ένας το άγχος του άλλου.[8]
Μικρά βήματα για εσάς
- Ονομάστε μέσα σας τι νιώθετε: «φοβάμαι», «νιώθω ενοχές». Το συναίσθημα που αναγνωρίζεται χάνει λίγη από τη δύναμή του.
- Προετοιμαστείτε για τη στιγμή του αποχαιρετισμού όπως προετοιμάζετε το παιδί: τι θα πείτε, πόσο θα μείνετε.
- Μετά τον αποχωρισμό, κάντε κάτι που σας ηρεμεί αντί να επιστρέψετε «για να δείτε αν είναι καλά».
- Μιλήστε με άλλους γονείς ή με κάποιον που εμπιστεύεστε. Δείτε και τον οδηγό μας για την υποστήριξη γονέων.
Όταν το άγχος σας είναι έντονο ή σας ακολουθεί σε όλη τη μέρα, η συμβουλευτική γονέων σας βοηθά να το διαχειριστείτε, ώστε να μπορείτε να στηρίξετε το παιδί με περισσότερη ηρεμία.
Πότε να ζητήσετε βοήθεια για το άγχος αποχωρισμού
Δεν χρειάζεται να περιμένετε να «γίνει κάτι σοβαρό». Αξίζει να ζητήσετε στήριξη όταν:
- το άγχος του παιδιού είναι πολύ έντονο, κρατά περισσότερο από λίγες εβδομάδες ή επανέρχεται συχνά·[2]
- το άγχος αποχωρισμού είναι σοβαρό και μετά την ηλικία των 2 ετών·[1]
- το παιδί αρνείται συστηματικά το σχολείο, τον ύπνο χωριστά ή τις δραστηριότητες με φίλους·
- ο έφηβος αποφεύγει εκδρομές, διανυκτερεύσεις ή εξόδους από φόβο ότι θα συμβεί κάτι στην οικογένεια·
- εσείς ως ενήλικας ακυρώνετε δουλειά, ταξίδια ή εξόδους επειδή δεν αντέχετε την απόσταση από τον σύντροφο ή τα παιδιά σας.
Για τα μικρά παιδιά, ο παιδίατρος είναι συνήθως το πρώτο πρόσωπο που ενημερώνετε. Για εφήβους, δείτε τη σελίδα για την ψυχολογική υποστήριξη εφήβων. Για τους γονείς μικρότερων παιδιών, η στήριξη στο Art of Mind είναι η συμβουλευτική γονέων: δουλεύουμε μαζί σας, ώστε να στηρίξετε εσείς το παιδί. Αν είστε γονιός ανήλικου εφήβου, το πρώτο βήμα είναι να επικοινωνήσετε μαζί μας.
Πώς βοηθάμε με το άγχος αποχωρισμού στο Art of Mind
Στο Art of Mind δουλεύουμε με το άγχος αποχωρισμού από τρεις πλευρές. Για ενήλικες που ζουν με αυτό, κάνουμε ατομική δουλειά: εξερευνούμε από πού ξεκινά ο φόβος, πώς συνδέεται με παλαιότερες εμπειρίες και πώς μπορείτε να ηρεμείτε χωρίς συνεχείς ελέγχους. Για γονείς μικρών παιδιών, η συμβουλευτική γονέων σας δίνει εργαλεία για τους αποχαιρετισμούς, τη ρουτίνα και το δικό σας άγχος. Για εφήβους, η συμβουλευτική εφήβων προσφέρει έναν δικό τους χώρο· για ανήλικους, επικοινωνήστε πρώτα μαζί μας.
Η πρώτη συνεδρία είναι κλινική: παίρνουμε το ιστορικό, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί ένα πλάνο συνεργασίας. Αξιοποιούμε, όπου βοηθά, και τεχνικές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης, όπως η σταδιακή εξάσκηση στον αποχωρισμό και η αμφισβήτηση των καταστροφικών σκέψεων «κάτι κακό θα συμβεί».
Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση
Μια βραχεία, ολιστική προσέγγιση που δουλεύει με τη σκέψη, το συναίσθημα και το σώμα. Η βαθιά χαλάρωση της κλινικής ύπνωσης, ως εργαλείο μέσα στη μέθοδο, βοηθά να φτάσουμε στις ρίζες του φόβου απώλειας, όχι μόνο στο σύμπτωμα. Η μέθοδος
Συνθετική Συμβουλευτική
Εξατομικευμένη, δομημένη υποστήριξη με εφαρμόσιμα εργαλεία: για τον ενήλικα που θέλει να αντέχει την απόσταση, για τον γονιό που ετοιμάζει την πρώτη μέρα στον σταθμό ή στο σχολείο. Η μέθοδος
Online ή στην Πάτρα
Οι συνεδρίες γίνονται online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού, κάτι που διευκολύνει πολύ τους γονείς με μικρά παιδιά, ή δια ζώσης στην Πάτρα, Κορίνθου 288.
Τα αποτελέσματα διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο· επανεξετάζουμε τακτικά μαζί σας την πορεία.
Συχνές ερωτήσεις
Σε ποια ηλικία είναι φυσιολογικό το άγχος αποχωρισμού;
Στη βρεφική και νηπιακή ηλικία. Το MedlinePlus αναφέρει ότι εμφανίζεται συχνά από 8 έως 14 μηνών και συνήθως τελειώνει γύρω στα 2 χρόνια, ενώ το NHS το περιγράφει ως συχνό από 6 μηνών έως 3 ετών.[1][2] Μπορεί να επανέλθει σε περιόδους αλλαγών ή στρες.
Υπάρχει άγχος αποχωρισμού στους ενήλικες;
Ναι. Το DSM-5 αναγνωρίζει τη διαταραχή άγχους αποχωρισμού σε κάθε ηλικία.[8] Στους ενήλικες ο φόβος στρέφεται συνήθως στον σύντροφο ή στα παιδιά, με συνεχή ανάγκη επικοινωνίας και δυσκολία να μείνει κανείς μόνος.[5]
Να φύγω κρυφά για να μην κλάψει το παιδί;
Συνήθως βοηθά περισσότερο ένας σύντομος, σταθερός αποχαιρετισμός με συγκεκριμένη υπόσχεση επιστροφής, που τηρείται.[3] Έτσι το παιδί μαθαίνει ότι ο γονιός φεύγει αλλά πάντα γυρίζει.
Πότε πρέπει να ανησυχήσω;
Όταν το άγχος είναι πολύ έντονο για την ηλικία, κρατά εβδομάδες, εμποδίζει το σχολείο, τον ύπνο ή τις φιλίες, ή συνοδεύεται από συχνά σωματικά ενοχλήματα.[1][4] Για σωματικά συμπτώματα, ξεκινήστε με τον παιδίατρο· για στήριξη στον ρόλο σας, δείτε τη συμβουλευτική γονέων.
Με βοηθάτε αν το άγχος αποχωρισμού το έχω εγώ, ως ενήλικας;
Ναι. Σε ατομικές συνεδρίες δουλεύουμε με τον φόβο απώλειας, τις καταστροφικές σκέψεις και τα μοτίβα δεσμού, με τη Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση, τη Συνθετική Συμβουλευτική και, όπου βοηθά, τεχνικές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης.
Πώς κλείνω μια πρώτη συνεδρία;
Online, μέσα από το σύστημα κρατήσεων: επιλέγετε διαθέσιμη ημέρα και ώρα και πληρώνετε online. Η πρώτη συνεδρία κοστίζει 45 € για 45 λεπτά· δείτε όλες τις τιμές. Για ανήλικους, επικοινωνήστε πρώτα μαζί μας.
Χρειάζεστε άμεση βοήθεια;
Αν εσείς ή κάποιος δικός σας βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, καλέστε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης). Για ιατρική βοήθεια: ΕΚΑΒ 166. Αν έχετε σκέψεις αυτοκτονίας: 1018, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (ΚΛΙΜΑΚΑ), 24 ώρες, 7 ημέρες, με αστική χρέωση. Για ψυχολογική στήριξη: 10306, Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 24ωρη, δωρεάν και ανώνυμα. Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.
Από τον φόβο της απόστασης στην εμπιστοσύνη
Ως ενήλικας ή ως γονιός, στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας. 45 λεπτά, online ή στην Πάτρα.
Κλείστε την πρώτη συνεδρίαΠηγές
- MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Separation anxiety in children. Medical Encyclopedia, αναθεώρηση 2026. medlineplus.gov
- NHS. Separation anxiety. Τελευταία αναθεώρηση 2026. nhs.uk
- Swanson WS; American Academy of Pediatrics. How to Ease Your Child's Separation Anxiety. HealthyChildren.org, 2026. healthychildren.org
- Elia J. Separation Anxiety Disorder. Merck Manual Professional Edition, 2025. merckmanuals.com
- Cleveland Clinic. Separation Anxiety Disorder: What It Is, Symptoms & Treatment. 2024. my.clevelandclinic.org
- Shear K, Jin R, Ruscio AM, Walters EE, Kessler RC. Prevalence and correlates of estimated DSM-IV child and adult separation anxiety disorder in the National Comorbidity Survey Replication. American Journal of Psychiatry, 2006;163(6):1074-1083. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Silove D, Alonso J, Bromet E, et al. Pediatric-Onset and Adult-Onset Separation Anxiety Disorder Across Countries in the World Mental Health Survey. American Journal of Psychiatry, 2015;172(7):647-656. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Silove D, Rees S. Separation anxiety disorder across the lifespan: DSM-5 lifts age restriction on diagnosis. Asian Journal of Psychiatry, 2014;11:98-101. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Silove D, Marnane C. Overlap of symptom domains of separation anxiety disorder in adulthood with panic disorder-agoraphobia. Journal of Anxiety Disorders, 2013;27(1):92-97. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
