Είναι Κυριακή βράδυ και διορθώνετε για τέταρτη φορά μια παρουσίαση που ήταν έτοιμη από την Παρασκευή. Αλλάζετε μια λέξη, μετά την ξαναβάζετε. Ξέρετε ότι κανείς δεν θα προσέξει τη διαφορά, κι όμως δεν μπορείτε να την αφήσετε. Όταν τελικά την παραδώσετε και σας πουν «εξαιρετική δουλειά», δεν θα νιώσετε χαρά· θα νιώσετε για λίγο ανακούφιση και αμέσως μετά θα θυμηθείτε τη μία διαφάνεια που «θα μπορούσε να είναι καλύτερη». Αυτό έχει ένα όνομα: τελειομανία. Και πριν από οτιδήποτε άλλο: δεν φταίτε εσείς. Κάπου μάθατε ότι η αξία σας κρίνεται από το πόσο άψογα κάνετε τα πράγματα, και ο οργανισμός σας προσπαθεί απλώς να σας προστατέψει από την απόρριψη.
Μια εικόνα που βοηθά: η τελειομανία μοιάζει με ένα χρυσό κλουβί. Είναι όμορφο, γυαλιστερό, οι άλλοι το θαυμάζουν, και μέσα του νιώθετε μια παράξενη σιγουριά: όσο όλα είναι τέλεια, κανείς δεν μπορεί να σας κρίνει. Ένα κλουβί όμως, όσο χρυσό κι αν είναι, παραμένει κλουβί. Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε πώς ξεχωρίζει η υγιής αριστεία από την τελειομανία, από πού έρχεται, τι κοστίζει, ποια εργαλεία βοηθούν και πώς δουλεύουμε μαζί σας. Ο στόχος δεν είναι να σπάσουμε το κλουβί· είναι να κρατάτε εσείς το κλειδί.
Βασικά Σημεία
- Η έρευνα ξεχωρίζει δύο πλευρές: τις υψηλές προσωπικές επιδιώξεις, που συχνά συνδέονται με θετικά χαρακτηριστικά, και τις ανησυχίες τελειομανίας (φόβος λάθους, αγωνία για την κρίση των άλλων), που συνδέονται με δυσκολίες.
- Η τελειομανία γίνεται πρόβλημα όταν η αξία που δίνετε στον εαυτό σας εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από την επίτευξη απαιτητικών στόχων, παρά το κόστος.
- Μεγάλη μετα-ανάλυση βρήκε ότι τα επίπεδα τελειομανίας σε φοιτητές ΗΠΑ, Καναδά και Βρετανίας αυξήθηκαν από το 1989 έως το 2016.
- Οι ανησυχίες τελειομανίας συνδέονται με κατάθλιψη, άγχος και burnout· δεν είναι «απλώς ένα καλό ελάττωμα».
- Η γνωσιακή-συμπεριφορική δουλειά με την τελειομανία έχει ενθαρρυντικά ερευνητικά δεδομένα, και η αυτοσυμπόνια φαίνεται να μαλακώνει τη σχέση τελειομανίας και κατάθλιψης.
Υγιής αριστεία ή τελειομανία; Η διαφορά που μετράει
Δεν είναι κάθε υψηλός στόχος πρόβλημα. Μια επισκόπηση της έρευνας περιγράφει δύο διαστάσεις της τελειομανίας: τις τελειομανείς επιδιώξεις, δηλαδή τα υψηλά προσωπικά πρότυπα, και τις τελειομανείς ανησυχίες, δηλαδή τον φόβο των λαθών και την αγωνία για την αρνητική κρίση των άλλων. Οι επιδιώξεις συνδέονται συχνά με θετικά χαρακτηριστικά, εφόσον ο άνθρωπος δεν ανησυχεί υπερβολικά για τα λάθη και για το τι θα πουν οι άλλοι.[1]
Η κλινική ματιά πάει ένα βήμα πιο πέρα. Μια γνωσιακή-συμπεριφορική ανάλυση ορίζει την κλινικά σημαντική τελειομανία ως την υπερβολική εξάρτηση της αυτοεκτίμησης από την επίμονη επιδίωξη απαιτητικών προτύπων, σε τουλάχιστον έναν σημαντικό τομέα της ζωής, παρά τις αρνητικές συνέπειες. Οι ίδιοι συγγραφείς περιγράφουν και τον μηχανισμό που την κρατά ζωντανή: όταν ο άνθρωπος δεν πιάνει τον στόχο, απαντά με αυτοκριτική· όταν τον πιάνει, κρίνει ότι ο στόχος ήταν τελικά «πολύ εύκολος» και τον ανεβάζει.[2] Ο πήχης δηλαδή ανεβαίνει κάθε φορά που τον περνάτε.
| Υγιής αριστεία | Τελειομανία |
|---|---|
| «Θέλω να το κάνω καλά.» | «Αν δεν είναι τέλειο, είναι αποτυχία.» |
| Το λάθος είναι πληροφορία για την επόμενη φορά. | Το λάθος είναι απόδειξη ότι «δεν αξίζω». |
| Η επιτυχία φέρνει ικανοποίηση. | Η επιτυχία φέρνει σύντομη ανακούφιση και αμέσως νέο, ψηλότερο στόχο. |
| Ξεκουράζεστε χωρίς ενοχές. | Η ξεκούραση μοιάζει με «χαμένο χρόνο». |
| Η αξία σας δεν κρέμεται από ένα αποτέλεσμα. | Κάθε εργασία γίνεται τεστ για το ποιος ή ποια είστε. |
Η τελειομανία δεν είναι διάγνωση. Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουμε λίγο από τις δύο στήλες, ανάλογα με τον τομέα και την περίοδο. Αξίζει να τη δουλέψετε όταν η δεξιά στήλη αρχίζει να καθορίζει τη ζωή σας.
Ποιος έχτισε το κλουβί; Από πού έρχεται η τελειομανία
Κανένα κλουβί δεν εμφανίζεται από το πουθενά. Συνήθως χτίζεται σιγά σιγά, συχνά με τις καλύτερες προθέσεις των ανθρώπων γύρω μας. Πολλοί άνθρωποι περιγράφουν άμεσα μηνύματα: έπαινο μόνο για το άριστα, προσοχή στο ένα λάθος αντί για τα εννέα σωστά, αγάπη που έμοιαζε να εξαρτάται από την επίδοση. Άλλοι περιγράφουν έμμεσα μηνύματα: έναν γονιό που δεν ήταν ποτέ ικανοποιημένος με τη δική του δουλειά και που, χωρίς να το πει, τους έμαθε ότι αυτή είναι η «σωστή» στάση.
Σε αυτά προστίθενται τα μηνύματα της εποχής. Μια μετα-ανάλυση με 164 δείγματα και 41.641 φοιτητές στις ΗΠΑ, τον Καναδά και τη Βρετανία βρήκε ότι από το 1989 έως το 2016 αυξήθηκαν και οι τρεις μορφές τελειομανίας που μετρήθηκαν: οι απαιτήσεις από τον εαυτό, οι απαιτήσεις από τους άλλους και, με τη μεγαλύτερη άνοδο, η αίσθηση ότι οι άλλοι απαιτούν από εμάς να είμαστε τέλειοι. Οι συγγραφείς το συνδέουν με πολιτισμικές αλλαγές που δίνουν έμφαση στον ανταγωνισμό.[3] Η ατελείωτη ροή από «τέλειες» εικόνες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να κάνει τη δική σας, αληθινή καθημερινότητα να μοιάζει πάντα λίγο ανεπαρκής.
Τα κάγκελα του κλουβιού είναι συνήθως πεποιθήσεις: «η αξία μου εξαρτάται από τα επιτεύγματά μου», «το λάθος είναι ντροπή», «αν δουν τις ατέλειές μου, θα με αγαπούν λιγότερο». Το να καταλάβετε πώς χτίστηκε το κλουβί δεν γίνεται για να ρίξετε ευθύνες, αλλά για να δείτε ότι το κλουβί δεν είστε εσείς. Είναι κάτι που μάθατε, και ό,τι μαθαίνεται μπορεί να αλλάξει. Συχνά η τελειομανία πηγαίνει μαζί με τη χαμηλή αυτοεκτίμηση: η αριστεία γίνεται ο τρόπος να «κερδίσετε» μια αξία που δεν νιώθετε ότι έχετε από μόνοι ή μόνες σας.
Η ζωή μέσα στο κλουβί: πώς φαίνεται η τελειομανία στην καθημερινότητα
Η τελειομανία δεν μοιάζει πάντα με «τέλεια δουλειά». Πολύ συχνά μοιάζει με το αντίθετο. Αυτά είναι κάποια συνηθισμένα μοτίβα, που, χωρίς να το καταλαβαίνετε, γυαλίζουν τα κάγκελα:
- Αναβλητικότητα. Ο φόβος ότι το αποτέλεσμα δεν θα είναι αρκετά καλό είναι τόσο μεγάλος, που είναι πιο εύκολο να μην ξεκινήσετε καθόλου. Αν δεν προσπαθήσω, δεν μπορώ και να αποτύχω. Γράφουμε αναλυτικά γι' αυτό στον οδηγό για την αναβλητικότητα.
- Υπερβολική προετοιμασία. Ατελείωτη έρευνα, σχέδια και λεπτομέρειες, και δυσκολία να περάσετε στη δράση. Συχνά συνοδεύεται από υπερανάλυση σκέψεων.
- Σκέψη «όλα ή τίποτα». Ή δέκα στα δέκα ή αποτυχία. Κάθε μικρό στραβοπάτημα μοιάζει με πτώση από γκρεμό, και η πρόοδος δεν φαίνεται.
- Έλεγχος και δυσκολία ανάθεσης. Κανείς δεν θα το κάνει «όσο σωστά» όσο εσείς, οπότε ελέγχετε κάθε λεπτομέρεια ή τα αναλαμβάνετε όλα μόνοι ή μόνες σας, μέχρι την εξάντληση.
- Αναζήτηση επιβεβαίωσης. «Είναι καλό; Σίγουρα;» Η καθησύχαση ησυχάζει τον εσωτερικό κριτή για λίγο, και μετά χρειάζεται ξανά.
Το κόστος της τελειομανίας: άγχος, burnout και σχέσεις
Απ' έξω το κλουβί φαίνεται υπέροχο. Από μέσα, η ζωή μπορεί να είναι εξαντλητική. Μια μετα-ανάλυση 284 μελετών, με 2.047 μεγέθη επίδρασης, εξέτασε τη σχέση της τελειομανίας με την κατάθλιψη, τις αγχώδεις διαταραχές, την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, τις διατροφικές διαταραχές και τη γενική δυσφορία. Βρήκε ότι και οι δύο διαστάσεις της τελειομανίας συνδέονται με διάφορες μορφές ψυχικής δυσκολίας, γι' αυτό οι ερευνητές τη βλέπουν ως παράγοντα που διατρέχει πολλές διαφορετικές δυσκολίες.[4]
Χρόνιο άγχος
Μια διαρκής αίσθηση ότι δίνετε εξετάσεις κάθε μέρα. Συχνά το σώμα το δείχνει με ένταση, πονοκεφάλους ή κακό ύπνο. Δείτε τη σελίδα για το άγχος και το στρες.
Burnout
Μετα-ανάλυση 43 μελετών βρήκε ότι οι ανησυχίες τελειομανίας είχαν μέτρια έως ισχυρή θετική σχέση με το burnout, ενώ οι υψηλές επιδιώξεις από μόνες τους είχαν μικρή αρνητική ή καμία σημαντική σχέση.[5] Περισσότερα για το επαγγελματικό άγχος και το burnout.
Σχέσεις
Είναι δύσκολο να συνδεθείτε αυθεντικά όταν φοράτε συνεχώς τη μάσκα του «όλα καλά». Και τα πρότυπα που βάζετε στον εαυτό σας μπορεί να τα απαιτείτε, χωρίς να το θέλετε, και από τους άλλους.
Αν μαζί με την πίεση έρχεται και πεσμένη διάθεση που κρατά εβδομάδες, αξίζει να διαβάσετε και τη σελίδα για την κατάθλιψη.
Πώς να σταματήσω να είμαι τελειομανής: εργαλεία για να κρατάτε το κλειδί
Δεν θα γκρεμίσουμε το κλουβί με ένα σφυρί· η βίαιη «απόδραση» συνήθως τρομάζει περισσότερο απ' όσο βοηθά. Θα φτιάξουμε, σιγά σιγά, το κλειδί. Το κλειδί αυτό έχει δύο μέρη: μια πιο ευγενική σχέση με τον εαυτό σας και μικρά, συγκεκριμένα πειράματα στη δράση. Μια μελέτη σε εφήβους και ενήλικες βρήκε ότι η αυτοσυμπόνια μείωνε τη δύναμη της σχέσης ανάμεσα στη δυσπροσαρμοστική τελειομανία και στα συμπτώματα κατάθλιψης· οι συγγραφείς σημειώνουν ότι χρειάζονται και μελέτες παρεμβάσεων για να το επιβεβαιώσουν.[7] Διαλέξτε ένα εργαλείο για αρχή. Δοκιμάστε το όταν είστε σχετικά ήρεμοι, όχι στη μέση μιας προθεσμίας.
Από τον κριτή στον συμπονετικό προπονητή
- Πάρτε ένα χαρτί και χωρίστε το σε δύο στήλες.
- Αριστερά γράψτε ακριβώς τι λέει ο εσωτερικός κριτής: «Πάλι τα έκανες θάλασσα.»
- Δεξιά γράψτε τι θα έλεγε ένας καλός προπονητής ή ένας φίλος που σας αγαπά.
- Διαβάστε δυνατά τη δεξιά στήλη.
Φράση: «Αυτό δεν πήγε όπως το ήθελα. Τι μαθαίνω από αυτό, και τι θα κάνω λίγο διαφορετικά την επόμενη φορά;»
Γιατί βοηθά: η αυτοκριτική μετά το «λάθος» είναι από τους μηχανισμούς που συντηρούν την τελειομανία.[2] Αν η δεξιά στήλη σας φαίνεται ψεύτικη στην αρχή, δεν πειράζει. Γράφετε μια καινούργια φωνή· χρειάζεται εξάσκηση.
Σκέψη σε ποσοστά, όχι σε άσπρο-μαύρο
- Όταν ακούσετε μέσα σας «αποτυχία», σταματήστε.
- Βαθμολογήστε το αποτέλεσμα από το 0 έως το 100.
- Γράψτε τι πήγε καλά στο κομμάτι που «πήρε» βαθμό.
Φράση: «Δεν ήταν τέλειο. Ήταν κάπου στο 80%, και το 80% είναι δουλειά που αξίζει.»
Γιατί βοηθά: στην πράξη, το ενδιάμεσο νούμερο κάνει ορατή την πρόοδο που η σκέψη «όλα ή τίποτα» σβήνει. Αν σας βγαίνει πάντα χαμηλός βαθμός, δεν πειράζει· ρωτήστε τι βαθμό θα έβαζε ένας ουδέτερος παρατηρητής.
Στόχος το «αρκετά καλό»
- Πριν ξεκινήσετε, γράψτε σε μία πρόταση πώς μοιάζει το «αρκετά καλό» γι' αυτή την εργασία.
- Κάντε μια μικρή λίστα με όσα κερδίζετε αν σταματήσετε εκεί: ύπνο, χρόνο με τους δικούς σας, ηρεμία.
- Πριν προσθέσετε επιπλέον ώρες, ρωτήστε: τι μου κοστίζουν και ποιος θα δει τη διαφορά;
- Παραδώστε όταν φτάσετε στο «αρκετά καλό».
Φράση: «Αρκετά καλό σημαίνει τελειωμένο. Το τελειωμένο είναι καλύτερο από το τέλειο που δεν παραδίδεται ποτέ.»
Γιατί βοηθά: όταν το κόστος των επιπλέον ωρών γίνεται συγκεκριμένο, η απόφαση γίνεται πιο συνειδητή. Αν την πρώτη φορά δεν αντέξετε και ξαναπιάσετε τη δουλειά, δεν πειράζει. Το προσπαθήσατε, και μετράει.
Το προγραμματισμένο πείραμα του λάθους
- Διαλέξτε ένα πολύ μικρό «λάθος», που δεν επιβαρύνει κανέναν: ένα μήνυμα σε φίλο με ένα τυπογραφικό, ένα μάθημα όπου δεν θα είστε οι καλύτεροι.
- Γράψτε από πριν τι φοβάστε ότι θα γίνει.
- Κάντε το και παρατηρήστε τι έγινε πραγματικά.
- Συγκρίνετε την πρόβλεψη με το αποτέλεσμα.
Φράση: «Ας δούμε τι θα γίνει στ' αλήθεια, όχι τι λέει ο φόβος μου.»
Γιατί βοηθά: ο φόβος κάνει προβλέψεις, και το πείραμα τις ελέγχει στην πράξη αντί να τις συζητά στο μυαλό. Αν το άγχος ανέβει πολύ, ξεκινήστε από κάτι ακόμη μικρότερο· δεν είναι αποτυχία, είναι σωστή κλίμακα.
Στόχοι διαδικασίας, όχι αποτελέσματος
Διατυπώστε τους στόχους σας με βάση την προσπάθεια: «σήμερα γράφω για μία ώρα» αντί για «σήμερα γράφω την τέλεια σελίδα». Ο στόχος διαδικασίας είναι στο χέρι σας, και το τέλος της ημέρας γίνεται έλεγχος του τι κάνατε, όχι δίκη. Αν η τελειομανία σας τρώει τον χρόνο, ο οδηγός για τη διαχείριση χρόνου έχει πρακτικά εργαλεία για τις προτεραιότητες.
Η ενοχή μετά το «αρκετά καλό». Αφού παραδώσετε κάτι «αρκετά καλό», μπορεί να έρθει ένα κύμα άγχους ή ενοχής. Είναι συνηθισμένο: μια παλιά συνήθεια διαμαρτύρεται. Αναγνωρίστε το, πάρτε μερικές αργές ανάσες και πείτε στον εαυτό σας: «Είναι μια παλιά συνήθεια. Διάλεξα την ηρεμία αντί για την εξάντληση. Αυτό το συναίσθημα θα περάσει.»
Όταν οι άλλοι περιμένουν τα παλιά στάνταρ
Ένα δύσκολο κομμάτι: όταν αρχίζετε να χαλαρώνετε τον πήχη, κάποιοι γύρω σας μπορεί να το προσέξουν. Ο προϊστάμενος που συνήθισε τις υπερωρίες σας, ο σύντροφος που ήξερε ότι εσείς θα «τα κανονίσετε όλα». Εδώ βοηθά μια ήρεμη, σύντομη εξήγηση, χωρίς απολογίες:
«Καταλαβαίνω ότι το περιμένεις από μένα. Αυτή την περίοδο εστιάζω στο να παραδίδω τα πράγματα έγκαιρα και καλά, αντί να χάνομαι στις λεπτομέρειες. Αν κάτι λείπει, πες μου συγκεκριμένα τι.»
Η μελέτη για την αύξηση της τελειομανίας έδειξε ότι η μεγαλύτερη άνοδος αφορούσε την αίσθηση ότι οι άλλοι απαιτούν από εμάς να είμαστε τέλειοι.[3] Συχνά οι πραγματικές απαιτήσεις των άλλων είναι μικρότερες απ' όσο φανταζόμαστε. Το να ρωτήσετε «τι ακριβώς χρειάζεσαι;» είναι από μόνο του ένα μικρό πείραμα. Αν η δυσκολία σας είναι κυρίως να λέτε «όχι» και να βάζετε όρια, διαβάστε για το people pleasing. Και αν νιώθετε συχνά ότι «δεν αξίζετε» τη θέση σας παρά τις επιτυχίες, ίσως σας αφορά το σύνδρομο του απατεώνα.
Θα υπάρξουν μέρες που θα γυαλίσετε ξανά τα κάγκελα. Δεν πειράζει. Δεν είναι αποτυχία· είναι μέρος της εκμάθησης.
Τι δείχνει η έρευνα για την αντιμετώπιση της τελειομανίας
Μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση 15 τυχαιοποιημένων μελετών, με 912 συμμετέχοντες, εξέτασε τη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία για την τελειομανία, σε μορφή αυτοβοήθειας ή πρόσωπο με πρόσωπο. Βρήκε μέτρια έως μεγάλα αποτελέσματα στη μείωση της τελειομανίας, ιδίως στην ανησυχία για τα λάθη, καθώς και μέτρια μείωση συμπτωμάτων κατάθλιψης και διατροφικών διαταραχών και μικρή έως μέτρια μείωση του άγχους. Οι συγγραφείς σημειώνουν ως περιορισμούς τον μικρό αριθμό μελετών και την έλλειψη σύγκρισης με άλλες θεραπείες.[6]
Με απλά λόγια: η τελειομανία δεν είναι «χαρακτήρας που δεν αλλάζει». Μπορεί να μαλακώσει, και μαζί της συχνά ελαφραίνει και το άγχος που κουβαλά. Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Πώς βοηθάμε με την τελειομανία στο Art of Mind
Στο Art of Mind δουλεύουμε με την τελειομανία σε ατομικές συνεδρίες, online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού ή δια ζώσης στην Πάτρα. Η πρώτη συνεδρία είναι κλινική: παίρνουμε το ιστορικό σας, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί ένα πλάνο συνεργασίας. Μαζί εξερευνούμε πότε χτίστηκε το κλουβί, ποιες πεποιθήσεις το κρατούν και πού σας κοστίζει περισσότερο σήμερα.
Αξιοποιούμε, όπου βοηθά, και τεχνικές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης, όπως τα συμπεριφορικά πειράματα, τη δουλειά με τη σκέψη «όλα ή τίποτα» και την αντικατάσταση του αυστηρού εσωτερικού κριτή με μια πιο συμπονετική φωνή. Αν θέλετε να δουλέψετε κυρίως με ρεαλιστικούς στόχους και προτεραιότητες, μπορούμε να το κάνουμε και μέσα από το NLP Coaching για στόχους.
Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση
Μια βραχεία, ολιστική προσέγγιση που δουλεύει με τη σκέψη, το συναίσθημα και το σώμα. Η κλινική ύπνωση, ως εργαλείο μέσα στη μέθοδο, βοηθά να έρθουμε σε επαφή με τις ρίζες της ανάγκης για τελειότητα, όχι μόνο με τις συνήθειες στην επιφάνεια. Η μέθοδος
Συνθετική Συμβουλευτική
Εξατομικευμένη, δομημένη υποστήριξη με εφαρμόσιμα εργαλεία: πώς ορίζετε το «αρκετά καλό», πώς μιλάτε στη δουλειά για τα νέα σας όρια, πώς αντέχετε την ενοχή όταν σταματάτε. Η μέθοδος
Online ή στην Πάτρα
Οι συνεδρίες γίνονται online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού, από τον δικό σας χώρο, ή δια ζώσης στην Πάτρα, Κορίνθου 288.
Τα αποτελέσματα διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο· επανεξετάζουμε τακτικά μαζί σας την πορεία.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι η τελειομανία κακό πράγμα;
Όχι πάντα. Τα υψηλά προσωπικά πρότυπα συχνά συνδέονται με θετικά χαρακτηριστικά. Δυσκολίες φέρνει κυρίως η πλευρά των ανησυχιών: ο φόβος των λαθών και η αγωνία για την κρίση των άλλων.[1]
Τελειομανία ή τελειοθηρία: υπάρχει διαφορά;
Στην καθημερινή γλώσσα οι δύο λέξεις χρησιμοποιούνται συχνά με την ίδια σημασία, για την επίμονη ανάγκη να είναι όλα άψογα. Περισσότερο από τη λέξη μετράει το αν αυτή η ανάγκη σας στηρίζει ή σας εξαντλεί.
Είναι η τελειομανία ψυχική διαταραχή;
Όχι, δεν είναι διάγνωση. Η έρευνα όμως τη βλέπει ως παράγοντα που συνδέεται με πολλές δυσκολίες, όπως η κατάθλιψη, το άγχος και οι διατροφικές διαταραχές.[4]
Γιατί αναβάλλω, αφού θέλω να τα κάνω τέλεια;
Γιατί ο φόβος ότι το αποτέλεσμα δεν θα είναι αρκετά καλό κάνει το ξεκίνημα βαρύ. Η αναβολή φέρνει προσωρινή ανακούφιση και μετά περισσότερη πίεση. Δείτε τον οδηγό για την αναβλητικότητα.
Βοηθά η ψυχοθεραπεία στην τελειομανία;
Σε μετα-ανάλυση 15 τυχαιοποιημένων μελετών, η γνωσιακή-συμπεριφορική δουλειά με την τελειομανία τη μείωσε, μαζί με συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους· οι μελέτες είναι ακόμη σχετικά λίγες.[6] Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Πώς κλείνω μια πρώτη συνεδρία;
Online, μέσα από το σύστημα κρατήσεων: επιλέγετε διαθέσιμη ημέρα και ώρα και πληρώνετε online. Η πρώτη συνεδρία κοστίζει 45 € για 45 λεπτά· δείτε όλες τις τιμές.
Χρειάζεστε άμεση βοήθεια;
Αν εσείς ή κάποιος δικός σας βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, καλέστε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης) ή ΕΚΑΒ 166. Αν έχετε σκέψεις αυτοκτονίας: 1018, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (ΚΛΙΜΑΚΑ), 24 ώρες, 7 ημέρες, με αστική χρέωση. Για ψυχολογική στήριξη: 10306, Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 24ωρη, δωρεάν και ανώνυμα. Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.
Το κλειδί μπορεί να είναι στο δικό σας χέρι
Δεν χρειάζεται να γκρεμίσετε το χρυσό κλουβί ούτε να απαρνηθείτε την αγάπη σας για τη δουλειά που γίνεται καλά. Χρειάζεται να κρατάτε εσείς το κλειδί: να διαλέγετε πότε θα δουλέψετε σκληρά και πότε θα ανοίξετε την πόρτα για να ξεκουραστείτε, να παίξετε, να κάνετε λάθη. Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας. 45 λεπτά, online από όπου κι αν βρίσκεστε ή στην Πάτρα.
Κλείστε την πρώτη συνεδρίαΠηγές
- Stoeber J, Otto K. Positive conceptions of perfectionism: approaches, evidence, challenges. Personality and Social Psychology Review, 2006;10(4):295-319. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Shafran R, Cooper Z, Fairburn CG. Clinical perfectionism: a cognitive-behavioural analysis. Behaviour Research and Therapy, 2002;40(7):773-791. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Curran T, Hill AP. Perfectionism is increasing over time: A meta-analysis of birth cohort differences from 1989 to 2016. Psychological Bulletin, 2019;145(4):410-429. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Limburg K, Watson HJ, Hagger MS, Egan SJ. The Relationship Between Perfectionism and Psychopathology: A Meta-Analysis. Journal of Clinical Psychology, 2017;73(10):1301-1326. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Hill AP, Curran T. Multidimensional Perfectionism and Burnout: A Meta-Analysis. Personality and Social Psychology Review, 2016;20(3):269-288. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Galloway R, Watson H, Greene D, Shafran R, Egan SJ. The efficacy of randomised controlled trials of cognitive behaviour therapy for perfectionism: a systematic review and meta-analysis. Cognitive Behaviour Therapy, 2022;51(2):170-184. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Ferrari M, Yap K, Scott N, Einstein DA, Ciarrochi J. Self-compassion moderates the perfectionism and depression link in both adolescence and adulthood. PLoS One, 2018;13(2):e0192022. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
