Το ασανσέρ που αποφεύγεις και ανεβαίνεις έξι ορόφους με τα πόδια. Η μαγνητική τομογραφία που αναβάλλεις εδώ και μήνες. Το εμβόλιο ή η αιμοληψία που σε φέρνουν ζάλη πριν καν μπες στο ιατρείο. Ο φόβος μήπως κάποιος γύρω σου κάνει εμετό, που σε κρατά μακριά από ταξίδια και γεμάτα λεωφορεία. Πολλοί άνθρωποι ζουν χρόνια με έναν τέτοιο φόβο, οργανώνοντας τη ζωή τους γύρω από αυτόν, και συχνά ντρέπονται να το πουν, γιατί «ξέρουν ότι είναι παράλογο».
Σε αυτόν τον οδηγό εξηγούμε τι είναι οι ειδικές φοβίες, ποιες κατηγορίες περιγράφει η ψυχιατρική ταξινόμηση, και εστιάζουμε σε τρεις από τις πιο συχνές αφορμές για αναζήτηση βοήθειας: την κλειστοφοβία (ασανσέρ, αεροπλάνα, μαγνητική τομογραφία), την εμετοφοβία και τη φοβία για βελόνες και αίμα. Το NHS περιγράφει τις φοβίες ως αγχώδη κατάσταση που συνήθως προκαλείται από ένα συγκεκριμένο αντικείμενο ή μια κατάσταση, και τονίζει ότι η θεραπεία μπορεί να βοηθήσει.[1]
Βασικά Σημεία
- Η ειδική φοβία είναι έντονος φόβος για κάτι συγκεκριμένο, που οδηγεί σε αποφυγή και κρατά τουλάχιστον 6 μήνες· δεν είναι κάθε φόβος φοβία.
- Η ταξινόμηση DSM περιγράφει πέντε υποτύπους: ζώα, φυσικό περιβάλλον, αίμα-ένεση-τραυματισμός, καταστάσεις (π.χ. κλειστοί χώροι, πτήση) και «άλλες» (π.χ. εμετός, πνιγμός).
- Η φοβία για αίμα και βελόνες έχει μια ιδιαιτερότητα: πτώση πίεσης και σφυγμών που μπορεί να καταλήξει σε λιποθυμία.
- Οι προσεγγίσεις που βασίζονται στην έκθεση έχουν την ισχυρότερη τεκμηρίωση για τις ειδικές φοβίες.
- Στο Art of Mind, ειδικά για τις φοβίες, συνδυάζουμε NLP (Fast Phobia) και κλινική ύπνωση, μέσα σε εξατομικευμένο πλάνο, online ή στην Πάτρα.
Ειδικές φοβίες: πότε ο φόβος γίνεται φοβία
Ο φόβος είναι χρήσιμος: μας προστατεύει από πραγματικούς κινδύνους. Μια μικρή αμηχανία στο ασανσέρ ή ένα σφίξιμο πριν από την ένεση είναι απολύτως συνηθισμένα και δεν σημαίνουν ότι έχεις φοβία. Η ειδική φοβία ξεχωρίζει από τρία πράγματα: την ένταση του φόβου σε σχέση με τον πραγματικό κίνδυνο, την αποφυγή και τη διάρκεια. Η ανασκόπηση των Eaton και συνεργατών στο Lancet Psychiatry σημειώνει ότι η διάγνωση απαιτεί φόβο συνδεδεμένο με ένα συγκεκριμένο αντικείμενο ή κατάσταση, αποφυγή, επιμονή του φόβου στον χρόνο και κλινικά σημαντική επιβάρυνση.[4] Με το DSM-5, ο φόβος ή η αποφυγή πρέπει να διαρκεί τουλάχιστον 6 μήνες, και οι ενήλικες δεν χρειάζεται πλέον να αναγνωρίζουν οι ίδιοι ότι ο φόβος τους είναι υπερβολικός.[3]
Τα συμπτώματα, όπως τα περιγράφει το NHS, μοιάζουν πολύ με μια κρίση άγχους: έντονη ανησυχία, ζάλη, αίσθημα παλμών, σφίξιμο στο στήθος, ναυτία, τρέμουλο και ένας έντονος φόβος ότι θα λιποθυμήσεις, θα χάσεις τον έλεγχο ή θα πεθάνεις.[1] Σε ορισμένους ανθρώπους η αντίδραση φτάνει σε πλήρη κρίση πανικού.
Πόσο συχνές είναι οι ειδικές φοβίες
Στις Παγκόσμιες Έρευνες Ψυχικής Υγείας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, με 124.902 συμμετέχοντες σε 22 χώρες, η ειδική φοβία σε κάποια στιγμή της ζωής βρέθηκε στο 7,4% και στο τελευταίο έτος στο 5,5%, με υψηλότερα ποσοστά στις γυναίκες. Η διάμεση ηλικία έναρξης ήταν τα 8 έτη, και μόλις το 23,1% όσων είχαν φοβία τον τελευταίο χρόνο ανέφερε οποιαδήποτε θεραπεία.[3] Οι Eaton και συνεργάτες αναφέρουν ότι σε μελέτες ανά τον κόσμο ο επιπολασμός σε όλη τη ζωή κυμαίνεται από 3% έως 15%, ότι οι φοβίες μπορεί να επιμένουν για χρόνια ή και δεκαετίες στο 10–30% των περιπτώσεων, και ότι προηγούνται συχνά άλλων δυσκολιών, όπως άγχος, κατάθλιψη ή χρήση ουσιών.[4] Με άλλα λόγια, μια φοβία δεν είναι «απλώς ένα κουσούρι» που θα περάσει μόνο του, και αξίζει να τη δουλέψει κανείς.
Οι κατηγορίες των ειδικών φοβιών
Η ψυχιατρική ταξινόμηση DSM διακρίνει πέντε υποτύπους ειδικής φοβίας.[3] Οι περισσότεροι άνθρωποι με ειδική φοβία έχουν περισσότερους από έναν υποτύπους, και η επιβάρυνση τείνει να αυξάνεται όσο αυξάνονται οι φόβοι.[3]
| Υπότυπος (DSM) | Παραδείγματα | Τι αξίζει να ξέρεις |
|---|---|---|
| Ζώα | Σκύλοι, έντομα, φίδια, αράχνες | Μαζί με τα ύψη, από τους συχνότερους φόβους παγκοσμίως[4] |
| Φυσικό περιβάλλον | Ύψη, καταιγίδες, νερό | Ο φόβος των υψών φαίνεται πιο συχνός και πιο επίμονος από τους άλλους υποτύπους[4] |
| Αίμα, ένεση, τραυματισμός | Βελόνες, αιμοληψίες, εμβόλια, θέα αίματος, ιατρικές πράξεις | Συχνά με πτώση πίεσης και σφυγμών και τάση λιποθυμίας[6] |
| Καταστάσεις | Κλειστοί χώροι, ασανσέρ, πτήση, τούνελ, οδήγηση | Εδώ ανήκει η κλειστοφοβία και ο φόβος της πτήσης |
| Άλλες | Εμετός, πνιγμός, δυνατοί ήχοι | Εδώ ανήκει η εμετοφοβία[3] |
Δύο καταστάσεις που μοιάζουν, αλλά δεν είναι ειδικές φοβίες, είναι η αγοραφοβία και το κοινωνικό άγχος· το NHS τις περιγράφει ως φοβίες που συνήθως επηρεάζουν περισσότερο τη ζωή.[1] Για τη συνολική εικόνα όλων των μορφών, δες τη σελίδα μας για τις φοβίες.
Δύο φοβίες που συναντάμε συχνά στην καθημερινή ζωή είναι ο φόβος οδήγησης και ο φόβος αεροπλάνου.
Για τον φόβο των υψών ειδικά, δες τον αναλυτικό οδηγό μας για την υψοφοβία (ακροφοβία).
Κλειστοφοβία: τι είναι, συμπτώματα και πού εμφανίζεται
Κατά το NHS, η κλειστοφοβία είναι ο παράλογος φόβος των κλειστών χώρων. Οι άνθρωποι που την έχουν συχνά κάνουν μεγάλο κόπο για να αποφύγουν τέτοιους χώρους, αλλά η αποφυγή μπορεί να ενισχύει τον φόβο. Κάποιοι νιώθουν ήπιο άγχος, ενώ άλλοι έντονο άγχος ή κρίση πανικού. Το NHS εκτιμά ότι περίπου το 10% του πληθυσμού του Ηνωμένου Βασιλείου επηρεάζεται από κλειστοφοβία σε κάποια στιγμή της ζωής του.[2]
Ασανσέρ και τούνελ
Το κλείσιμο της πόρτας, η σκέψη «κι αν κολλήσει;», η αίσθηση ότι δεν υπάρχει διέξοδος. Πολλοί περιγράφουν ότι ακόμη και η σκέψη της κατάστασης αρκεί για να ανέβει το άγχος.[2]
Αεροπλάνο
Ο περιορισμένος χώρος, οι κλειστές πόρτες και η αδυναμία να «βγεις» για ώρες. Ο φόβος της πτήσης συχνά μπλέκεται με την κλειστοφοβία· μια δυσάρεστη εμπειρία, όπως έντονες αναταράξεις, μπορεί να την πυροδοτήσει.[2]
Αυτοκίνητο, μετρό, μικρά δωμάτια
Δημόσιες τουαλέτες, δωμάτια που κλειδώνουν, ξενοδοχεία με παράθυρα που δεν ανοίγουν, γεμάτα μέσα μεταφοράς: το NHS τα αναφέρει ανάμεσα στις συνήθεις αφορμές.[2]
Μαγνητική τομογραφία
Για πολλούς ανθρώπους η πρώτη φορά που η κλειστοφοβία γίνεται πρακτικό πρόβλημα, γιατί μια απαραίτητη ιατρική εξέταση αναβάλλεται ή διακόπτεται. Περισσότερα αμέσως παρακάτω.
Εκτός από το έντονο άγχος, η κλειστοφοβία μπορεί να φέρει εφίδρωση, τρέμουλο, δύσπνοια ή αίσθημα πνιγμού, ταχυκαρδία, πόνο ή σφίξιμο στο στήθος, ναυτία και ζάλη· στις πιο έντονες μορφές, φόβο απώλειας ελέγχου, λιποθυμίας ή θανάτου.[2] Αν τα σωματικά συμπτώματα σου ανησυχούν, ο οδηγός για το πώς να διαχειριστείς μια κρίση πανικού δίνει πρακτικά βήματα για τη στιγμή.
Από πού ξεκινά η κλειστοφοβία
Το NHS αναφέρει ότι συχνά συνδέεται με μια τρομακτική εμπειρία στην παιδική ηλικία, όπως το να μείνει κανείς κλεισμένος σε μικρό χώρο, ή με το να μεγαλώσει δίπλα σε γονιό που φοβόταν τους κλειστούς χώρους. Μπορεί όμως να ξεκινήσει και στην ενήλικη ζωή, μετά από ένα δυσάρεστο περιστατικό, όπως μια ακινητοποίηση του συρμού μέσα σε τούνελ.[2] Δεν χρειάζεται να «θυμάσαι» την αιτία για να βελτιωθείς· η δουλειά εστιάζει στο πώς λειτουργεί ο φόβος σήμερα.
Κλειστοφοβία και μαγνητική τομογραφία
Η μαγνητική τομογραφία (MRI) είναι από τις πιο απαιτητικές καταστάσεις για όποιον έχει κλειστοφοβία: στενός θάλαμος, θόρυβος, ακινησία για αρκετά λεπτά. Σε ανάλυση στοιχείων ενός πολυκεντρικού δικτύου απεικόνισης στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 0,76% των εξετάσεων έμεινε ημιτελές λόγω κλειστοφοβίας. Η πιθανότητα ήταν μεγαλύτερη στις γυναίκες, στις ηλικίες 45–64 ετών και όταν ο εξεταζόμενος έμπαινε με το κεφάλι πρώτα ή έκανε εξέταση κεφαλής.[8] Το ποσοστό είναι μικρό, αλλά πίσω του υπάρχουν πολλοί περισσότεροι άνθρωποι που ολοκληρώνουν την εξέταση με μεγάλη δυσφορία ή την αναβάλλουν.
Το NHS προτείνει, αν έχεις κλειστοφοβία και χρειάζεσαι μαγνητική, να ενημερώσεις το προσωπικό πριν από την ημέρα του ραντεβού και να συζητήσεις εγκαίρως με τον γιατρό σου αν χρειάζεται κάποιο ηρεμιστικό. Σε ορισμένα κέντρα υπάρχουν ανοιχτοί ή όρθιοι τομογράφοι.[2] Η απόφαση για φάρμακο είναι πάντα του γιατρού. Παράλληλα, η ψυχοθεραπευτική δουλειά πάνω στη φοβία μπορεί να σε προετοιμάσει: να ξέρεις τι θα συμβεί, να έχεις μια δοκιμασμένη τεχνική αναπνοής (δες τις ασκήσεις αναπνοής για το άγχος) και, κυρίως, να μειωθεί η αυτόματη αντίδραση συναγερμού.
Εμετοφοβία: ο φόβος του εμετού
Η εμετοφοβία είναι ο ειδικός φόβος του εμετού: να κάνεις εμετό εσύ, να τον δεις ή να τον ακούσεις από άλλους. Στην ταξινόμηση DSM ανήκει στην κατηγορία «άλλες» φοβίες.[3] Ανασκόπηση του Πανεπιστημίου του Reading, που εξέτασε 38 μελέτες, την περιγράφει ως πολύπλευρη κατάσταση με σωματικά, ψυχολογικά και συμπεριφορικά συμπτώματα, με την αποφυγή να είναι το σύμπτωμα που αναφέρεται συχνότερα. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι παραμένει λιγότερο κατανοητή από άλλες φοβίες και ότι επηρεάζει πολλούς τομείς της ζωής.[7]
Στην πράξη, πολλοί άνθρωποι με εμετοφοβία περιγράφουν ότι αποφεύγουν φαγητά «ρίσκου», εστιατόρια, ταξίδια, πάρτι με αλκοόλ, νοσοκομεία ή ανθρώπους που είναι άρρωστοι· ότι ελέγχουν συνεχώς το στομάχι τους και ερμηνεύουν κάθε ναυτία ως προμήνυμα. Η ναυτία από το άγχος τροφοδοτεί έτσι τον ίδιο τον φόβο. Το μοτίβο αυτό έχει συγγένεια με το άγχος υγείας και, αν η αποφυγή αφορά πολλά φαγητά, αξίζει να εκτιμηθεί προσεκτικά η διατροφή σου από ειδικό. Επειδή είναι μια φοβία που συχνά κρύβεται από ντροπή, είναι σημαντικό να ξέρεις ότι έχει όνομα και ότι δουλεύεται.
Φοβία για βελόνες και αίμα: γιατί λιποθυμάμε
Η φοβία αίματος-ένεσης-τραυματισμού έχει μια ιδιαιτερότητα που τη διαφοροποιεί από τις άλλες φοβίες. Ενώ στις περισσότερες ο φόβος ανεβάζει τους παλμούς, εδώ η αντίδραση συχνά περιλαμβάνει πτώση της αρτηριακής πίεσης και έντονη επιβράδυνση της καρδιάς, που μπορεί να καταλήξει σε λιποθυμία.[6] Γι' αυτό πολλοί άνθρωποι δεν φοβούνται μόνο τη βελόνα, αλλά και την ίδια τη λιποθυμία και την αμηχανία που τη συνοδεύει. Το αποτέλεσμα είναι αναβολή εξετάσεων αίματος, εμβολίων ή οδοντιατρικών πράξεων, κάτι που μπορεί να επηρεάσει την υγεία.
Τι είναι η «εφαρμοσμένη ένταση» (applied tension)
Για αυτόν τον υπότυπο έχει αναπτυχθεί μια ειδική τεχνική, η εφαρμοσμένη ένταση (applied tension), που περιγράφηκε από τους Öst και Sterner το 1987.[9] Πρόκειται για μια τεχνική μυϊκής έντασης που στοχεύει να αντισταθμίσει την πτώση της πίεσης και συνδυάζεται με σταδιακή έκθεση σε αυτό που φοβάται κανείς.[6] Κριτική ανασκόπηση του 2009 την αναφέρει ως τη συνιστώμενη θεραπεία για τη φοβία αίματος-ένεσης-τραυματισμού, σημειώνει όμως με ειλικρίνεια ότι τα δεδομένα είναι λίγα, προέρχονται κυρίως από μία ερευνητική ομάδα και ότι δεν έχει αποδειχθεί καθαρά πόσο προσθέτει η ένταση πέρα από την έκθεση.[6] Στην πράξη, ένα χρήσιμο βήμα είναι να ενημερώνεις το προσωπικό ότι έχεις τάση λιποθυμίας· συχνά η αιμοληψία μπορεί να γίνει ξαπλωμένοι.
Τρυποφοβία: όταν σε αναστατώνουν οι μικρές τρύπες
Ένα σφουγγάρι, η φούσκα στον καφέ, οι σπόροι ενός λωτού ή μια κηρήθρα: για τους περισσότερους ανθρώπους είναι απλές εικόνες, για κάποιους όμως φέρνουν ένα έντονο αίσθημα αποστροφής, ανατριχίλα ή φαγούρα στο δέρμα, και την ανάγκη να γυρίσουν αμέσως το βλέμμα αλλού. Αν σου συμβαίνει, δεν είσαι υπερβολικό άτομο ούτε «περίεργη περίπτωση»· είναι μια αντίδραση που περιγράφουν πολλοί άνθρωποι. Αυτή η αντίδραση έχει πάρει το όνομα τρυποφοβία, από την ελληνική λέξη «τρύπα», και περιγράφει την αποστροφή σε συστάδες από μικρές τρύπες ή στρογγυλά σχήματα που επαναλαμβάνονται το ένα δίπλα στο άλλο.[11]
Είναι πραγματική φοβία;
Η τρυποφοβία δεν αναγνωρίζεται ως ξεχωριστή διάγνωση σε διαγνωστικά συστήματα όπως το DSM,[12] και αυτό δεν σημαίνει ότι η δυσφορία δεν είναι αληθινή. Σε μια μελέτη, οι άνθρωποι με τρυποφοβία περιέγραψαν κυρίως αηδία και όχι τόσο φόβο, συχνά μαζί με αισθήσεις στο δέρμα, όπως φαγούρα ή μυρμήγκιασμα. Οι ερευνητές υποθέτουν ότι πρόκειται για μια υπερβολική και γενικευμένη εκδοχή μιας κατά τα άλλα χρήσιμης αντίδρασης αποφυγής, που μας κρατούσε μακριά από ενδείξεις παρασίτων και λοιμώξεων στο δέρμα.[11] Η ανασκόπηση των Martínez-Aguayo και συνεργατών περιγράφει, πάντως, και περιπτώσεις όπου η αντίδραση περιλαμβάνει έντονο φόβο και σωματικά συμπτώματα άγχους.[12]
Στο διαδίκτυο κυκλοφορούν πολλά «τεστ τρυποφοβίας» με εικόνες που προκαλούν σκόπιμα αποστροφή. Δεν είναι διαγνωστικά εργαλεία, και η απότομη, ανεξέλεγκτη έκθεση σε τέτοιες εικόνες μπορεί απλώς να σε αναστατώσει. Αν σε δυσκολεύει, δεν χρειάζεται να τις αναζητάς για να «δεις πόσο έχεις».
Πότε αξίζει να ζητήσεις βοήθεια
Για πολλούς ανθρώπους η τρυποφοβία είναι μια ενόχληση που περνά μόλις γυρίσουν σελίδα. Αν όμως έχεις αρχίσει να αποφεύγεις φαγητά, μέρη, αντικείμενα ή ιστοσελίδες, ή αν η σκέψη και μόνο μιας τέτοιας εικόνας σού χαλά τη μέρα, τότε δουλεύεται όπως και οι άλλες ειδικές φοβίες, με τη σταδιακή, ελεγχόμενη προσέγγιση που περιγράφουμε στην επόμενη ενότητα, «Πώς αντιμετωπίζονται οι ειδικές φοβίες», και που εξηγούμε και στη σελίδα για τις φοβίες. Στο Art of Mind, ειδικά για τις ειδικές φοβίες, συνδυάζουμε τεχνικές του Νευρογλωσσικού Προγραμματισμού με την κλινική ύπνωση· θα βρεις περισσότερα στον οδηγό για το NLP στις φοβίες και το Fast Phobia Cure. Ο ρυθμός ορίζεται πάντα μαζί σου, και η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Πώς αντιμετωπίζονται οι ειδικές φοβίες
Η μετα-ανάλυση των Wolitzky-Taylor και συνεργατών, με 33 τυχαιοποιημένες μελέτες, βρήκε ότι οι θεραπείες που βασίζονται στην έκθεση είχαν μεγάλα αποτελέσματα σε σύγκριση με την απουσία θεραπείας και ξεπέρασαν τόσο τις εικονικές (placebo) παρεμβάσεις όσο και άλλες ενεργές ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις. Ενδιαφέρον είναι ότι οι θεραπείες με περισσότερες συνεδρίες είχαν οριακά καλύτερα αποτελέσματα, και ότι ο τύπος της φοβίας δεν άλλαζε ουσιαστικά την εικόνα.[5] Η ανασκόπηση των Eaton και συνεργατών χαρακτηρίζει την έκθεση θεραπεία επιλογής, σημειώνοντας ότι μακροπρόθεσμα μπορεί να είναι λιγότερο αποτελεσματική απ' ό,τι πιστευόταν.[4]
Η έκθεση σημαίνει να πλησιάσει κανείς σταδιακά και με έλεγχο αυτό που φοβάται, ώστε το νευρικό σύστημα να «μάθει» ότι μπορεί να μείνει εκεί χωρίς καταστροφή. Δεν γίνεται απότομα ούτε με το ζόρι· χτίζεται μια κλίμακα από το λιγότερο στο περισσότερο δύσκολο. Το NHS αναφέρει ανάμεσα στις θεραπείες για τις φοβίες τις ψυχοθεραπείες μέσω συζήτησης, όπως η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, την υπνοθεραπεία και, όπου κρίνει ο γιατρός, φάρμακα.[1] Για την κλειστοφοβία ειδικότερα, περιγράφει την έκθεση ως μορφή γνωσιακής-συμπεριφορικής θεραπείας που σε φέρνει σταδιακά στην κατάσταση που φοβάσαι.[2]
Τι μπορείς να κάνεις από σήμερα
- Μίλησε για τη φοβία σε έναν άνθρωπο που εμπιστεύεσαι και δοκίμασε ασκήσεις αναπνοής για να ηρεμεί το σώμα, όπως προτείνει το NHS.[1]
- Πρόσεξε την αναζήτηση στο διαδίκτυο: εικόνες και βίντεο μπορεί να σε φορτίσουν πριν προετοιμαστείς.[1]
- Παρατήρησέ τις «μικρές» αποφυγές: η σκάλα αντί για το ασανσέρ, η θέση δίπλα στην πόρτα. Είναι κατανοητές, αλλά μακροπρόθεσμα κρατούν τον φόβο ζωντανό.[2]
- Αν η φοβία σου εμποδίζει να κάνεις απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις, μίλησε με τον γιατρό σου και ζήτησε βοήθεια νωρίς.
Όταν ο φόβος δεν αφορά ένα συγκεκριμένο ερέθισμα αλλά πολλές καταστάσεις όπου η διαφυγή μοιάζει δύσκολη, μπορεί να πρόκειται για αγοραφοβία.
Πώς βοηθάμε με την κλειστοφοβία και τις ειδικές φοβίες στο Art of Mind
Η πρώτη συνεδρία είναι κλινική: παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση της φοβίας, του πότε ξεκίνησε, τι αποφεύγεις και πώς επηρεάζει την καθημερινότητά σου, και σχεδιάζουμε μαζί ένα πλάνο συνεργασίας. Ελέγχουμε επίσης αν πρόκειται για μια σαφώς οριοθετημένη φοβία ή αν συνδέεται με ευρύτερο άγχος, κρίσεις πανικού ή χαμηλή διάθεση, γιατί αυτό αλλάζει τη δουλειά. Αξιοποιούμε, όπου βοηθά, και τεχνικές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης, όπως η ιεράρχηση των δύσκολων καταστάσεων και η σταδιακή, ελεγχόμενη προσέγγισή τους.
NLP & Κλινική Ύπνωση για ειδικές φοβίες
Ειδικά για τις ειδικές φοβίες συνδυάζουμε τεχνικές του Νευρογλωσσικού Προγραμματισμού (NLP), όπως το NLP Fast Phobia, με την κλινική ύπνωση. Η ύπνωση προσφέρει μια κατάσταση βαθιάς, ελεγχόμενης χαλάρωσης· οι τεχνικές NLP δουλεύουν με τον τρόπο που ανακαλείς την εικόνα που σε τρομάζει. Ο αριθμός των συνεδριών εξαρτάται από τη φοβία και συζητιέται στο πλάνο.
Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Συνθετική Συμβουλευτική
Όταν η φοβία είναι κομμάτι ενός ευρύτερου άγχους, η Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία δουλεύει με σκέψη, συναίσθημα και σώμα, και η Συνθετική Συμβουλευτική δίνει δομημένα, εφαρμόσιμα εργαλεία για την καθημερινότητα.
Online ή στην Πάτρα
Οι συνεδρίες γίνονται online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού ή δια ζώσης στον χώρο μας στην Πάτρα, Κορίνθου 288. Δες πώς λειτουργεί η online θεραπεία για φοβίες.
Η έρευνα για την ύπνωση στο άγχος γενικά δείχνει ότι βοηθά περισσότερο όταν συνδυάζεται με άλλες ψυχολογικές παρεμβάσεις παρά όταν χρησιμοποιείται μόνη της.[10] Γι' αυτό τη χρησιμοποιούμε πάντα μέσα σε ένα ολοκληρωμένο πλάνο. Τα αποτελέσματα διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο, και επανεξετάζουμε μαζί σου την πορεία σε τακτά διαστήματα. Για περισσότερα δες τη σελίδα για τη θεραπεία για φοβίες και τους μύθους και αλήθειες για την κλινική ύπνωση.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η κλειστοφοβία;
Είναι ο έντονος, δυσανάλογος φόβος των κλειστών χώρων, όπως ασανσέρ, τούνελ, αεροπλάνα ή μαγνητικός τομογράφος, που συνήθως οδηγεί σε αποφυγή και μπορεί να φτάσει σε κρίση πανικού.[2]
Πώς ξέρω αν έχω φοβία ή απλώς φοβάμαι;
Ο φόβος γίνεται φοβία όταν είναι πολύ έντονος σε σχέση με τον πραγματικό κίνδυνο, σε κάνει να αποφεύγεις καταστάσεις, κρατά τουλάχιστον 6 μήνες και επηρεάζει την καθημερινότητά σου.[3] Τη διάγνωση τη θέτει μόνο ειδικός μετά από αξιολόγηση.
Μπορώ να κάνω μαγνητική τομογραφία αν έχω κλειστοφοβία;
Συνήθως ναι, με προετοιμασία. Ενημέρωσε από πριν το κέντρο και συζήτησε με τον γιατρό σου τις επιλογές, όπως ένα ηρεμιστικό ή έναν ανοιχτό τομογράφο.[2] Η δουλειά πάνω στη φοβία πριν από την εξέταση μπορεί επίσης να βοηθήσει.
Γιατί λιποθυμώ όταν βλέπω αίμα ή βελόνες;
Στη φοβία αίματος-ένεσης-τραυματισμού η αντίδραση συχνά περιλαμβάνει πτώση της πίεσης και των σφυγμών, που μπορεί να οδηγήσει σε λιποθυμία.[6] Υπάρχουν ειδικές τεχνικές για αυτό, όπως η εφαρμοσμένη ένταση.
Συνδυάζετε NLP και ύπνωση για τις φοβίες;
Ναι, ειδικά για τις ειδικές φοβίες συνδυάζουμε τεχνικές NLP, όπως το Fast Phobia, με την κλινική ύπνωση, μέσα σε εξατομικευμένο πλάνο. Δεν υποσχόμαστε συγκεκριμένο αριθμό συνεδριών· τον συζητάμε μαζί σου μετά την αρχική αξιολόγηση.
Γίνεται η θεραπεία για φοβίες online;
Ναι. Πολλές τεχνικές για τις φοβίες δουλεύονται και με βιντεοκλήση, από έναν ήσυχο, ιδιωτικό χώρο. Μπορείς επίσης να έρθεις στον χώρο μας στην Πάτρα, Κορίνθου 288.
Πώς κλείνω μια πρώτη συνεδρία;
Online, μέσα από το σύστημα κρατήσεων: επιλέγεις διαθέσιμη ημέρα και ώρα και πληρώνεις online. Κάθε συνεδρία κοστίζει 45 € για 45 λεπτά· δες όλες τις τιμές.
Χρειάζεσαι άμεση βοήθεια;
Αν εσύ ή κάποιος δικός σου βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, κάλεσε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης) ή ΕΚΑΒ 166. Πόνος στο στήθος, δύσπνοια ή λιποθυμία που δεν εξηγείται χρειάζονται ιατρική εκτίμηση. Αν έχεις σκέψεις αυτοκτονίας: 1018, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (ΚΛΙΜΑΚΑ), 24 ώρες, 7 ημέρες, με αστική χρέωση. Για ψυχολογική στήριξη: 10306, Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 24ωρη, δωρεάν και ανώνυμα. Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.
Η φοβία δεν χρειάζεται να ορίζει τις επιλογές σου
Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας. 45 λεπτά, online ή στην Πάτρα.
Κλείσε την πρώτη συνεδρίαΠηγές
- NHS. Phobias. National Health Service (UK), reviewed 2026. nhs.uk
- NHS. Claustrophobia. National Health Service (UK), reviewed 2023. nhs.uk
- Wardenaar KJ, Lim CCW, Al-Hamzawi AO, et al. The cross-national epidemiology of specific phobia in the World Mental Health Surveys. Psychological Medicine, 2017;47(10):1744-1760. pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Eaton WW, Bienvenu OJ, Miloyan B. Specific phobias. Lancet Psychiatry, 2018;5(8):678-686. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Wolitzky-Taylor KB, Horowitz JD, Powers MB, Telch MJ. Psychological approaches in the treatment of specific phobias: a meta-analysis. Clinical Psychology Review, 2008;28(6):1021-1037. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Ayala ES, Meuret AE, Ritz T. Treatments for blood-injury-injection phobia: a critical review of current evidence. Journal of Psychiatric Research, 2009;43(15):1235-1242. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Harbor MS, Jenkins PE, Harvey K. Exploring the symptomatology and assessment of emetophobia: A comprehensive scoping review. Journal of Anxiety Disorders, 2025;116:103076. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Hudson DM, Heales C, Meertens R. Review of claustrophobia incidence in MRI: A service evaluation of current rates across a multi-centre service. Radiography, 2022;28(3):780-787. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Öst LG, Sterner U. Applied tension. A specific behavioral method for treatment of blood phobia. Behaviour Research and Therapy, 1987;25(1):25-29. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Valentine KE, Milling LS, Clark LJ, Moriarty CL. The efficacy of hypnosis as a treatment for anxiety: a meta-analysis. International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 2019;67(3):336-363. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Kupfer TR, Le ATD. Disgusting clusters: trypophobia as an overgeneralised disease avoidance response. Cognition and Emotion, 2018;32(4):729-741. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Martínez-Aguayo JC, Lanfranco RC, Arancibia M, Sepúlveda E, Madrid E. Trypophobia: What Do We Know So Far? A Case Report and Comprehensive Review of the Literature. Frontiers in Psychiatry, 2018;9:15. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov