Θέλεις να πας σε μια συνέντευξη, να γράψεις στο μάθημα που σε ενδιαφέρει ή να μιλήσεις ανοιχτά σε έναν άνθρωπο που αγαπάς, και τη στιγμή που ετοιμάζεσαι, κάτι μέσα σου φωνάζει: «Θα τα κάνεις θάλασσα. Καλύτερα άσ' το.» Το στομάχι σφίγγεται και, για να ησυχάσει αυτή η φωνή, κάνεις πίσω· για λίγο ανακουφίζεσαι, αλλά η ζωή σου μικραίνει λίγο ακόμα. Δεν φταις εσύ που συμβαίνει αυτό· ο ανθρώπινος νους είναι φτιαγμένος να μας προστατεύει από ό,τι μοιάζει απειλητικό, ακόμη κι όταν η «απειλή» είναι απλώς μια δυσάρεστη σκέψη ή ένα συναίσθημα.
Η θεραπεία αποδοχής και δέσμευσης (Acceptance and Commitment Therapy, ACT) έχει μια εικόνα για αυτό: φαντάσου ότι οδηγείς ένα λεωφορείο προς τον προορισμό που έχει σημασία για σένα, και στις θέσεις κάθονται επιβάτες που φωνάζουν, απειλούν και σου ζητούν να στρίψεις αλλού. Είναι οι φόβοι, οι αμφιβολίες και οι παλιές σου ιστορίες. Η ACT δεν προσπαθεί κυρίως να τους κατεβάσει· σε βοηθά να τους ακούς χωρίς να τους δίνεις το τιμόνι. Παρακάτω εξηγούμε τις βασικές της ιδέες, τι δείχνει η έρευνα και πώς βοηθάμε στο Art of Mind όταν η αποφυγή αρχίζει να ορίζει τη ζωή σου.
Βασικά Σημεία
- Η ACT αναπτύχθηκε από τον Steven Hayes και τους συνεργάτες του και ανήκει στο λεγόμενο «τρίτο κύμα» των συμπεριφορικών και γνωσιακών θεραπειών.
- Στόχος της είναι η ψυχολογική ευελιξία: να μπορείς να μένεις ανοιχτά σε επαφή με τις δύσκολες σκέψεις και τα συναισθήματα και να κάνεις βήματα σε ό,τι έχει αξία για σένα.
- Δουλεύει με έξι διεργασίες: αποδοχή, αποσύντηξη από τις σκέψεις, επαφή με το παρόν, τον εαυτό ως παρατηρητή, τις αξίες και τη δεσμευμένη δράση.
- Μετα-αναλύσεις δείχνουν ότι η ACT είναι αποτελεσματικότερη από αναμονή ή συνήθη φροντίδα, χωρίς σημαντική διαφορά από τη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, με αρκετά όμως ανοιχτά ερευνητικά ερωτήματα.
- Στο Art of Mind δουλεύουμε με το άγχος, την αποφυγή και τα μοτίβα που σε κρατούν στο ίδιο σημείο μέσα από τη Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία και τη Συνθετική Συμβουλευτική, online ή στην Πάτρα.
Τι είναι η θεραπεία αποδοχής και δέσμευσης (ACT)
Η ACT περιγράφηκε από τον Steven Hayes και την ομάδα του, ως ένα μοντέλο ψυχικής δυσκολίας και θεραπείας που, ασυνήθιστα για μια ψυχοθεραπεία, συνδέεται με ένα ολόκληρο πρόγραμμα βασικής έρευνας για τη γλώσσα και τη σκέψη, τη Θεωρία Σχεσιακών Πλαισίων (Relational Frame Theory).[1] Με απλά λόγια, η θεωρία αυτή εξηγεί γιατί «μπλεκόμαστε» τόσο εύκολα με τις σκέψεις μας και γιατί η αποφυγή των δυσάρεστων εσωτερικών εμπειριών είναι τόσο συχνή και τόσο συχνά μας βλάπτει.[3]
Ο Hayes τοποθετεί την ACT σε ένα «τρίτο κύμα» θεραπειών: μετά τις κλασικές συμπεριφορικές θεραπείες και μετά τη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, οι νεότερες μορφές δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στο πλαίσιο και στη λειτουργία μιας σκέψης παρά στο περιεχόμενό της, χτίζοντας πάνω στα προηγούμενα κύματα.[3] Γι' αυτό η ACT περιγράφεται ως μέλος της ευρύτερης οικογένειας των συμπεριφορικών και γνωσιακών θεραπειών, χωρίς να είναι «εχθρική» προς την κλασική γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία.[2] Για να δεις πού στέκεται ανάμεσα στις υπόλοιπες σχολές, ρίξε μια ματιά στα βασικά είδη ψυχοθεραπείας.
Η κεντρική ιδέα: ψυχολογική ευελιξία
Ο στόχος της ACT ονομάζεται ψυχολογική ευελιξία. Οι ερευνητές την περιγράφουν ως ένα σύνολο ικανοτήτων: να αναγνωρίζεις τι ζητά κάθε κατάσταση και να προσαρμόζεσαι, να αλλάζεις τρόπο σκέψης ή συμπεριφοράς όταν αυτός σε βλάπτει, να κρατάς ισορροπία ανάμεσα στους σημαντικούς τομείς της ζωής σου και να έχεις επίγνωση, να μένεις ανοιχτά σε ό,τι ζεις και να δεσμεύεσαι σε πράξεις που συμφωνούν με τις βαθύτερες αξίες σου.[4] Το αντίθετο, που η ACT ονομάζει βιωματική αποφυγή, είναι η προσπάθεια να αλλάξεις τη μορφή, τη συχνότητα ή την ένταση των εσωτερικών σου εμπειριών, όπως των σκέψεων, των συναισθημάτων και των σωματικών αισθήσεων.[2]
Ψυχολογική ευελιξία και οι έξι βασικές διεργασίες της ACT
Η ACT χτίζει την ευελιξία μέσα από έξι διεργασίες: την αποδοχή, την αποσύντηξη, το «τώρα», τον εαυτό, τις αξίες και τη δεσμευμένη δράση.[2] Δεν είναι βήματα με σειρά, αλλά πλευρές του ίδιου τρόπου να στέκεσαι απέναντι σε όσα ζεις. Ο πίνακας τις μεταφράζει σε καθημερινή γλώσσα.
| Διεργασία | Τι σημαίνει | Ένα καθημερινό παράδειγμα |
|---|---|---|
| Αποδοχή | Μια συνειδητά ανοιχτή, δεκτική και ευέλικτη στάση απέναντι στις εσωτερικές εμπειρίες[2] | Αφήνεις το άγχος να είναι εκεί πριν από μια παρουσίαση, χωρίς να ακυρώσεις την παρουσίαση για να φύγει |
| Αποσύντηξη (defusion) | Να βλέπεις μια σκέψη ως σκέψη, όχι ως εντολή ή ως αλήθεια που πρέπει να υπακούσεις | «Είμαι αποτυχία» γίνεται «παρατηρώ ότι ο νους μου λέει πάλι την ιστορία της αποτυχίας» |
| Επαφή με το παρόν | Προσοχή σε ό,τι συμβαίνει τώρα, εστιασμένη, εκούσια και ευέλικτη[2] | Στο τραπέζι με την οικογένεια, επιστρέφεις στην κουβέντα αντί να «τρέχεις» στα αυριανά |
| Ο εαυτός ως πλαίσιο | Μια αίσθηση εαυτού που βασίζεται στο «εγώ, εδώ, τώρα» της συνειδητής εμπειρίας[2]: εσύ είσαι η ματιά που παρατηρεί, όχι οι σκέψεις που περνούν | Η θλίψη σήμερα είναι έντονη, αλλά δεν είναι όλο αυτό που είσαι |
| Αξίες | Επιλεγμένοι προσανατολισμοί ζωής, που εξελίσσονται και δεν «τελειώνουν» όπως ένας στόχος[2] | «Θέλω να είμαι ένας άνθρωπος που φροντίζει τις φιλίες του» |
| Δεσμευμένη δράση | Όλο και μεγαλύτερα μοτίβα αποτελεσματικής δράσης, συνδεδεμένα με τις αξίες σου[2] | Στέλνεις σήμερα ένα μήνυμα σε έναν φίλο, ακόμη κι αν η αμηχανία σού λέει να το αφήσεις |
Στο λεωφορείο, οι τέσσερις πρώτες διεργασίες σε βοηθούν να κάνεις χώρο στους επιβάτες, οι αξίες δείχνουν τον προορισμό και η δεσμευμένη δράση είναι τα χιλιόμετρα που διανύεις. Ευελιξία δεν σημαίνει ότι δεν θα δυσκολευτείς ποτέ, αλλά ότι επιστρέφεις πιο γρήγορα στη διαδρομή που διάλεξες.
Πώς μοιάζει μια συνεδρία ACT
Μια συνεδρία ACT δεν μοιάζει με διάλεξη για τον νου. Η ACT βασίζεται πολύ σε βιωματικές ασκήσεις, και οι μεταφορές και οι ιστορίες είναι από τα βασικά της εργαλεία, γιατί βοηθούν τον θεραπευόμενο να σχετιστεί πιο ευέλικτα με όσα ζει, αντί απλώς να μάθει κανόνες για αυτά.[2] Ενδεικτικά, σε μια πορεία ACT μπορεί να συναντήσεις:
- Χαρτογράφηση της αποφυγής: τι κάνεις για να μη νιώσεις κάτι δυσάρεστο και τι σου κοστίζει αυτό μακροπρόθεσμα.
- Ασκήσεις αποσύντηξης: μικρά παιχνίδια με τη γλώσσα, όπως να επαναλαμβάνεις μια σκέψη με άλλη φωνή ή να της βάζεις έναν τίτλο, ώστε να τη δεις από απόσταση.
- Ασκήσεις προσοχής στο παρόν: σύντομες ασκήσεις παρατήρησης της αναπνοής, του σώματος ή των ήχων γύρω σου.
- Δουλειά με τις αξίες: τι έχει πραγματικά σημασία για σένα στις σχέσεις, στη δουλειά, στην υγεία ή στη μάθηση.
- Μικρές δεσμεύσεις: συγκεκριμένες πράξεις για την επόμενη εβδομάδα, που σε φέρνουν πιο κοντά στις αξίες σου.
Τι λέει η έρευνα για τη θεραπεία αποδοχής και δέσμευσης
Η έρευνα για την ACT έχει μεγαλώσει πολύ, και αξίζει να τη διαβάσουμε χωρίς υπερβολές.
- Συνολικά: μια μετα-ανάλυση 39 τυχαιοποιημένων μελετών με 1.821 ασθενείς με ψυχικές δυσκολίες ή σωματικά προβλήματα υγείας βρήκε ότι η ACT ήταν αποτελεσματικότερη από την αναμονή, το ψυχολογικό εικονικό φάρμακο και τη συνήθη φροντίδα, ενώ δεν διέφερε σημαντικά από τη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία.[5]
- Χρόνιος πόνος: μια ανασκόπηση 11 μελετών βρήκε ότι η ACT υπερείχε των ομάδων ελέγχου στη λειτουργικότητα, στο άγχος και στην κατάθλιψη, με μικρά έως μέτρια αποτελέσματα, όχι όμως στην ένταση του πόνου.[7] Οι βρετανικές οδηγίες NICE για τον χρόνιο πρωτογενή πόνο προτείνουν να εξετάζεται η ACT ή η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία για τον πόνο, για άτομα από 16 ετών και πάνω, από επαγγελματίες υγείας με κατάλληλη εκπαίδευση.[8] Αν ζεις με μια χρόνια πάθηση, δες και τη σελίδα για τη στήριξη στη χρόνια ασθένεια.
- Κατάθλιψη: σε μια τυχαιοποιημένη μελέτη σε συνθήκες καθημερινής κλινικής πράξης, με 82 ασθενείς με μείζονα κατάθλιψη, η ύφεση ήταν 75% με την ACT και 80% με τη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, χωρίς σημαντική διαφορά.[9] Για την κατάθλιψη γενικά, δες τη σελίδα για την κατάθλιψη.
Με ειλικρίνεια
Μια πιο αυστηρή ανασκόπηση 60 μελετών βρήκε μικρό μέσο αποτέλεσμα και καμία σημαντική διαφορά από τις γνωσιακές ή συμπεριφορικές θεραπείες, και έκρινε ότι η ACT δεν ήταν ακόμη καλά τεκμηριωμένη για καμία συγκεκριμένη διαταραχή: πιθανώς αποτελεσματική για τον χρόνιο πόνο και τις εμβοές, πιθανώς χρήσιμη για την κατάθλιψη, το μικτό άγχος, την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή και το εργασιακό στρες, και ακόμη πειραματική για άλλες δυσκολίες.[6] Ο ίδιος ο Hayes είχε σημειώσει ότι δεν υπάρχουν αρκετές καλά ελεγμένες μελέτες για να πούμε ότι η ACT είναι γενικά αποτελεσματικότερη από άλλες ενεργές θεραπείες.[1] Η εικόνα είναι ενθαρρυντική, αλλά όχι η απόδειξη μιας «ανώτερης» μεθόδου.
ACT, γνωσιακή-συμπεριφορική, Βιοθυμική και Συνθετική Συμβουλευτική: σύγκριση
Οι θεραπευτές συχνά ακολουθούν μία βασική προσέγγιση ή ενσωματώνουν στοιχεία από περισσότερες, ανάλογα με την εκπαίδευσή τους, τη δυσκολία και τις ανάγκες του ανθρώπου.[11] Ο πίνακας απλοποιεί, για να φανούν οι βασικές διαφορές έμφασης.
| Προσέγγιση | Τι κάνει με μια δύσκολη σκέψη | Κύρια εστίαση | Τυπικά εργαλεία |
|---|---|---|---|
| ACT | Αλλάζει τη σχέση σου με τη σκέψη: τη βλέπεις ως σκέψη και της κάνεις χώρο | Ψυχολογική ευελιξία, αξίες, λιγότερη αποφυγή[2] | Μεταφορές, βιωματικές ασκήσεις, δουλειά με αξίες, δεσμευμένη δράση |
| Κλασική γνωσιακή-συμπεριφορική | Την αναγνωρίζει, την αμφισβητεί και ψάχνει πιο ρεαλιστικές εναλλακτικές[11] | Σκέψεις, συμπεριφορές, φαύλοι κύκλοι του σήμερα | Καταγραφή σκέψεων, έκθεση, εργασίες ανάμεσα στις συνεδρίες |
| Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση | Την κοιτάζει μαζί με το συναίσθημα και το σώμα που τη συνοδεύουν, για να φτάσει στις ρίζες της δυσκολίας | Ο άνθρωπος ως σύστημα με σωματική, συναισθηματική, νοητική και σχεσιακή διάσταση | Εστίαση στο συναίσθημα, βαθιά χαλάρωση με την κλινική ύπνωση ως εργαλείο μέσα στη μέθοδο |
| Συνθετική Συμβουλευτική | Τη δουλεύει με το εργαλείο που ταιριάζει κάθε φορά στην κατάσταση | Οι προκλήσεις της καθημερινότητας, των σχέσεων και των αποφάσεων | Εξατομικευμένα, εφαρμόσιμα εργαλεία από διαφορετικές προσεγγίσεις |
Η ACT δεν ζητά πρώτα να αλλάξει το περιεχόμενο μιας σκέψης· ενδιαφέρεται για το τι σε κάνει να κάνεις αυτή η σκέψη, και τα στοιχεία δείχνουν ότι φαίνεται να λειτουργεί μέσα από διαφορετικές διεργασίες από την κλασική γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία.[1] Νεότερες μορφές της ίδιας οικογένειας, όπως η διαλεκτική συμπεριφορική θεραπεία και η θεραπεία σχημάτων, έχουν άλλες εστιάσεις.
Σε ποιους μπορεί να ταιριάζει η ACT
Επειδή η ACT εστιάζει σε έναν τρόπο σχέσης με την εσωτερική εμπειρία και όχι σε μία διάγνωση, μελετάται από το άγχος και την κατάθλιψη μέχρι τα σωματικά προβλήματα υγείας.[5] Πολλοί άνθρωποι αναγνωρίζουν τον εαυτό τους στην ιδέα της ευελιξίας όταν:
- αποφεύγουν καταστάσεις, ανθρώπους ή ευκαιρίες για να μη νιώσουν άγχος και στρες, και η ζωή τους μικραίνει·
- παλεύουν καθημερινά με τις σκέψεις τους, χωρίς να καταφέρνουν να τις «σβήσουν»·
- ζουν με χρόνιο πόνο ή μια χρόνια πάθηση και θέλουν να ζήσουν πληρέστερα παρά τους περιορισμούς·
- έχουν χάσει την επαφή με ό,τι έχει σημασία για αυτούς και νιώθουν ότι απλώς «βγάζουν τη μέρα»·
- θέλουν να χτίσουν ψυχική ανθεκτικότητα και να διαχειρίζονται πιο ήπια τα δύσκολα συναισθήματα.
Αν τα σωματικά σου συμπτώματα σε ανησυχούν, πρώτα μίλα με τον γιατρό σου· ο οδηγός για τα σωματικά συμπτώματα του άγχους εξηγεί πότε χρειάζεται ιατρική εκτίμηση.
Μικρές ασκήσεις εμπνευσμένες από την ACT
Οι παρακάτω ασκήσεις είναι γενικές ιδέες αυτοβοήθειας, εμπνευσμένες από τις διεργασίες της ACT, όχι θεραπεία από μόνες τους. Δοκίμασέ τες πρώτα σε μια ήρεμη στιγμή.
«Ευχαριστώ, μυαλό»
- Όταν εμφανιστεί μια γνώριμη σκέψη που σε πιέζει, όπως «δεν θα τα καταφέρεις», σταμάτα για μια ανάσα.
- Μην τη διαφωνήσεις και μην τη διώξεις.
- Πες της, μέσα σου ή χαμηλόφωνα, με ήπιο τόνο: «Ευχαριστώ, μυαλό. Το άκουσα.»
- Γύρνα την προσοχή σου σε αυτό που έκανες.
Γιατί βοηθά: αναγνωρίζεις ότι ο νους προσπαθεί να σε προστατεύσει, χωρίς να του δίνεις το τιμόνι.
Αν η σκέψη επιστρέψει δέκα φορές, δεν πειράζει· κάθε φορά που την προσέχεις μετράει.
«Έχω τη σκέψη ότι…»
- Γράψε σε ένα χαρτί μια σκέψη που σε βαραίνει, π.χ. «Θα τα κάνω πάλι θάλασσα».
- Ξαναγράψ' την ως: «Έχω τη σκέψη ότι θα τα κάνω πάλι θάλασσα».
- Και ξανά: «Παρατηρώ ότι έχω τη σκέψη ότι θα τα κάνω πάλι θάλασσα».
- Πρόσεξε αν αλλάζει, έστω λίγο, η απόσταση ανάμεσα σε σένα και τη σκέψη.
Γιατί βοηθά: η σκέψη παραμένει, αλλά τη βλέπεις ως κάτι που περνά από μέσα σου, όχι ως γεγονός.
Αν δεν νιώσεις καμία διαφορά, είναι φυσιολογικό· η ικανότητα αυτή χτίζεται με επανάληψη.
Ο προορισμός του λεωφορείου
- Διάλεξε έναν τομέα της ζωής σου: σχέσεις, δουλειά, υγεία, μάθηση ή ελεύθερο χρόνο.
- Γράψε σε μία πρόταση τι είδους άνθρωπος θέλεις να είσαι σε αυτόν.
- Διάλεξε μία μικρή πράξη για αυτή την εβδομάδα που να σε φέρνει πιο κοντά σε αυτό.
- Γράψε ποιοι «επιβάτες» μπορεί να διαμαρτυρηθούν και πώς θα τους πεις: «Σε ακούω, αλλά συνεχίζω.»
Γιατί βοηθά: όταν ξέρεις πού πηγαίνεις, οι φωνές των επιβατών χάνουν λίγη από τη δύναμή τους να σε βγάζουν από τη διαδρομή.
Αν δεν τα καταφέρεις αυτή την εβδομάδα, δεν πειράζει· ο προορισμός σε περιμένει, και ξαναπροσπαθείς.
Αν μια άσκηση σε αναστατώνει, σταμάτα και μίλησε με έναν ειδικό ψυχικής υγείας. Για ήπιες τεχνικές προσοχής στο παρόν, δες τον οδηγό για τον διαλογισμό ενσυνειδητότητας για το άγχος.
Πώς βοηθάμε στο Art of Mind: όταν η αποφυγή μικραίνει τη ζωή
Στο Art of Mind δουλεύουμε συχνά με την αποφυγή, το άγχος και τα μοτίβα που επαναλαμβάνονται, με τις δικές μας μεθόδους, σε έναν χώρο χωρίς φόβο κρίσης και κριτικής. Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί ένα πλάνο συνεργασίας, με στόχους που έχουν νόημα για σένα. Αξιοποιούμε, όπου βοηθά, και τεχνικές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης, όπως την αναγνώριση των σκέψεων που τροφοδοτούν το άγχος και τη σταδιακή επιστροφή σε όσα έχεις αρχίσει να αποφεύγεις. Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, και τον ρυθμό τον ορίζουμε μαζί.
Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση
Μια βραχεία, ολιστική προσέγγιση που βλέπει τον άνθρωπο ως σύνολο σώματος, συναισθήματος, σκέψης και σχέσεων, και δουλεύει με τις ρίζες του φόβου, όχι μόνο με τα συμπτώματά του· η κλινική ύπνωση χρησιμοποιείται ως εργαλείο μέσα στη μέθοδο, όπου ταιριάζει. Η μέθοδος
Συνθετική Συμβουλευτική
Εξατομικευμένη, δομημένη στήριξη με συγκεκριμένα εργαλεία για την καθημερινότητα, τις σχέσεις και τις αποφάσεις, για να ξαναβρείς τι έχει σημασία για σένα και να κάνεις μικρά, σταθερά βήματα προς αυτό. Η μέθοδος
Online ή στην Πάτρα
Οι συνεδρίες γίνονται online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού, από έναν χώρο όπου μπορείς να μιλήσεις ελεύθερα, ή δια ζώσης στο γραφείο μας στην Πάτρα, Κορίνθου 288.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι η ACT είδος γνωσιακής-συμπεριφορικής θεραπείας (CBT);
Ανήκει στην ευρύτερη οικογένεια των συμπεριφορικών και γνωσιακών θεραπειών και συχνά περιγράφεται ως μέρος του «τρίτου κύματός» τους.[2][3] Διαφέρει όμως από την κλασική γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, γιατί εστιάζει στη σχέση σου με τις σκέψεις και όχι κυρίως στην αλλαγή του περιεχομένου τους.
Πόσο διαρκεί η θεραπεία αποδοχής και δέσμευσης;
Δεν υπάρχει ένας σταθερός αριθμός συνεδριών· εξαρτάται από τη δυσκολία, το πλαίσιο και τον άνθρωπο. Η ACT έχει μελετηθεί και σε προγράμματα μέσω διαδικτύου.[10]
Είναι η ACT το ίδιο με το mindfulness;
Όχι ακριβώς. Η επαφή με το παρόν και η αποδοχή, που θυμίζουν το mindfulness, είναι δύο από τις έξι διεργασίες της ACT· η θεραπεία όμως περιλαμβάνει επίσης τις αξίες και τη δεσμευμένη δράση, δηλαδή τη συγκεκριμένη κίνηση προς όσα έχουν σημασία για σένα.[2]
Βοηθά η ACT στο άγχος;
Μια μετα-ανάλυση κατέληξε ότι η ACT μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματική με τις καθιερωμένες ψυχολογικές παρεμβάσεις για τις αγχώδεις διαταραχές,[5] ενώ μια πιο αυστηρή ανασκόπηση τη χαρακτήρισε πιθανώς χρήσιμη για το μικτό άγχος, όχι ακόμη καλά τεκμηριωμένη.[6] Για τις επιλογές στο άγχος δες τη σελίδα για το άγχος και το στρες.
Γίνεται online η ACT;
Ναι. Μια ανασκόπηση 25 μελετών για την ACT μέσω διαδικτύου βρήκε μικρά οφέλη στο άγχος, στην κατάθλιψη και στην ποιότητα ζωής, που διατηρήθηκαν στην παρακολούθηση, με μεγαλύτερο όφελος στην κατάθλιψη όταν υπήρχε καθοδήγηση από θεραπευτή.[10] Γενικά, η ψυχοθεραπεία μέσω βίντεο δεν υστερεί από τη δια ζώσης.[12] Δες το άρθρο για την αποτελεσματικότητα της online ψυχοθεραπείας.
Πώς κλείνω μια πρώτη συνεδρία;
Online, μέσα από το σύστημα κρατήσεων: επιλέγεις διαθέσιμη ημέρα και ώρα και πληρώνεις online. Κάθε συνεδρία διαρκεί 45 λεπτά και κοστίζει 45 €· δες όλες τις τιμές.
Χρειάζεσαι άμεση βοήθεια;
Αν εσύ ή κάποιος δικός σου βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, κάλεσε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης) ή ΕΚΑΒ 166. Αν έχεις σκέψεις αυτοκτονίας: 1018, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (ΚΛΙΜΑΚΑ), 24 ώρες, 7 ημέρες, με αστική χρέωση. Για ψυχολογική στήριξη: 10306, Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 24ωρη, δωρεάν και ανώνυμα. Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.
Οι επιβάτες μπορούν να μείνουν· το τιμόνι είναι δικό σου
Δεν χρειάζεται να σωπάσουν όλες οι φωνές για να κινηθείς προς όσα έχουν σημασία για σένα. Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας, online από όπου κι αν βρίσκεσαι ή στην Πάτρα.
Κλείσε την πρώτη συνεδρίαΠηγές
- Hayes SC, Luoma JB, Bond FW, Masuda A, Lillis J. Acceptance and commitment therapy: model, processes and outcomes. Behaviour Research and Therapy, 2006;44(1):1-25. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Hayes SC, Levin ME, Plumb-Vilardaga J, Villatte JL, Pistorello J. Acceptance and commitment therapy and contextual behavioral science: examining the progress of a distinctive model of behavioral and cognitive therapy. Behavior Therapy, 2013;44(2):180-198. pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Hayes SC. Acceptance and Commitment Therapy, Relational Frame Theory, and the Third Wave of Behavioral and Cognitive Therapies. Behavior Therapy, 2016;47(6):869-885 (republished article). pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Kashdan TB, Rottenberg J. Psychological flexibility as a fundamental aspect of health. Clinical Psychology Review, 2010;30(7):865-878. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A-Tjak JG, Davis ML, Morina N, Powers MB, Smits JA, Emmelkamp PM. A meta-analysis of the efficacy of acceptance and commitment therapy for clinically relevant mental and physical health problems. Psychotherapy and Psychosomatics, 2015;84(1):30-36. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Öst LG. The efficacy of Acceptance and Commitment Therapy: an updated systematic review and meta-analysis. Behaviour Research and Therapy, 2014;61:105-121. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Hughes LS, Clark J, Colclough JA, Dale E, McMillan D. Acceptance and Commitment Therapy (ACT) for Chronic Pain: A Systematic Review and Meta-Analyses. Clinical Journal of Pain, 2017;33(6):552-568. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- National Institute for Health and Care Excellence. Chronic pain (primary and secondary) in over 16s: assessment of all chronic pain and management of chronic primary pain (NG193). NICE, 2021. nice.org.uk
- A-Tjak JGL, Morina N, Topper M, Emmelkamp PMG. A Randomized Controlled Trial in Routine Clinical Practice Comparing Acceptance and Commitment Therapy with Cognitive Behavioral Therapy for the Treatment of Major Depressive Disorder. Psychotherapy and Psychosomatics, 2018;87(3):154-163. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Thompson EM, Destree L, Albertella L, Fontenelle LF. Internet-Based Acceptance and Commitment Therapy: A Transdiagnostic Systematic Review and Meta-Analysis for Mental Health Outcomes. Behavior Therapy, 2021;52(2):492-507. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- National Institute of Mental Health. Psychotherapies. NIMH, last reviewed February 2024. nimh.nih.gov
- Fernandez E, Woldgabreal Y, Day A, Pham T, Gleich B, Aboujaoude E. Live psychotherapy by video versus in-person: A meta-analysis of efficacy and its relationship to types and targets of treatment. Clinical Psychology & Psychotherapy, 2021;28(6):1535-1549. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
