Το πρωί ξυπνάς με έναν κόμπο στο στομάχι και ένα μυαλό που τρέχει ήδη στις υποχρεώσεις της ημέρας, κι όμως το σώμα σου δεν έχει καμία διάθεση να σηκωθεί από το κρεβάτι. Ανησυχείς για όλα και ταυτόχρονα τίποτα δεν σε ενδιαφέρει πραγματικά· νιώθεις μια νευρικότητα που δεν σε αφήνει να ησυχάσεις και μαζί μια βαριά κούραση που δεν φεύγει ούτε με τον ύπνο. Πολλοί άνθρωποι περιγράφουν αυτή την εμπειρία ως αγχώδη κατάθλιψη, και αν σου μοιάζει γνώριμη, δεν φταις εσύ και δεν είναι αδυναμία χαρακτήρα: το άγχος και η κατάθλιψη συνυπάρχουν πολύ συχνά, και ο συνδυασμός τους είναι κουραστικός ακριβώς επειδή σε τραβά από δύο μεριές μαζί.
Μια εικόνα που βοηθά είναι δύο καιρικά συστήματα που συναντιούνται: μια καταιγίδα, που είναι το άγχος, με τον αέρα, τις αστραπές και την ένταση που δεν σε αφήνει να καθίσεις, και μια πυκνή ομίχλη, που είναι η κατάθλιψη, η οποία κάνει τα πάντα βαριά, θολά και μακρινά. Όταν έρχονται μαζί, δεν ξέρεις αν πρέπει να τρέξεις να προφυλαχτείς ή να μη σαλέψεις από τη θέση σου, και συχνά κάνεις και τα δύο. Παρακάτω θα δεις τι σημαίνει ο όρος, τι αξίζει να ελέγξει πρώτα ο γιατρός σου, τι λέει η έρευνα και ποια μικρά βήματα μπορείς να κάνεις από σήμερα.
Βασικά Σημεία
- Η «αγχώδης κατάθλιψη» είναι καθημερινή έκφραση για το άγχος και την κατάθλιψη που εμφανίζονται μαζί· τα διαγνωστικά συστήματα τη μοιράζουν σε περισσότερες από μία κατηγορίες.
- Το άγχος και η κατάθλιψη συνυπάρχουν πολύ συχνά, γι' αυτό αξίζει να αξιολογούνται και οι δύο πλευρές από την αρχή.
- Πριν από οτιδήποτε άλλο, ο γιατρός μπορεί να αποκλείσει σωματικές αιτίες, όπως μια διαταραχή του θυρεοειδή, και η διάγνωση γίνεται από γιατρό ή ψυχίατρο.
- Οι ψυχολογικές θεραπείες που δουλεύουν ταυτόχρονα με το άγχος και την κατάθλιψη έχουν καλή ερευνητική στήριξη· τα φάρμακα, όπου χρειάζονται, είναι απόφαση του γιατρού.
- Μικρά, σταθερά βήματα, όπως ένα συγκεκριμένο «παράθυρο» για την ανησυχία και μία μικρή δράση την ημέρα, βοηθούν να καθαρίσει σιγά σιγά ο ουρανός.
Τι εννοούμε όταν λέμε «αγχώδης κατάθλιψη»
Στην καθημερινή γλώσσα, «αγχώδης κατάθλιψη» λέμε την εικόνα όπου η πεσμένη διάθεση, η απώλεια ενδιαφέροντος και η κούραση της κατάθλιψης συνυπάρχουν με την ανησυχία, την ένταση και τη νευρικότητα του άγχους. Μια ανασκόπηση των Gaspersz και συνεργατών περιγράφει ως αγχώδη κατάθλιψη την κατάθλιψη που συνοδεύεται από μια αγχώδη διαταραχή ή από έντονα συμπτώματα άγχους, και σημειώνει ότι στην έρευνα έχουν χρησιμοποιηθεί διαφορετικοί ορισμοί.[3] Δεν πρόκειται λοιπόν για μία ενιαία διάγνωση, αλλά για έναν χρήσιμο τρόπο να περιγράψουμε κάτι που πολλοί άνθρωποι ζουν.
Αν θέλεις πρώτα να καταλάβεις καλύτερα την καθεμία πλευρά χωριστά, θα βρεις αναλυτικούς οδηγούς για την κατάθλιψη και για τη γενικευμένη αγχώδη διαταραχή. Εδώ εστιάζουμε σε αυτό που συμβαίνει όταν οι δύο καιροί πέφτουν ο ένας πάνω στον άλλον.
Αγχώδης καταθλιπτική διαταραχή: οι επίσημες ονομασίες
Τα διαγνωστικά συστήματα δεν χρησιμοποιούν όλα την ίδια ονομασία, και αξίζει να ξέρεις τι σημαίνει η καθεμία όταν τη συναντάς.
ICD-10: μικτή αγχώδης και καταθλιπτική διαταραχή (F41.2)
Στο ICD-10 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ο κωδικός F41.2 χρησιμοποιείται όταν υπάρχουν συμπτώματα και άγχους και κατάθλιψης, χωρίς να κυριαρχεί καθαρά κανένα από τα δύο, και χωρίς κανένα να είναι τόσο έντονο ώστε να δικαιολογεί μια ξεχωριστή διάγνωση. Αν και τα δύο είναι αρκετά έντονα για δική τους διάγνωση, καταγράφονται και οι δύο διαγνώσεις και η κατηγορία αυτή δεν χρησιμοποιείται.[1]
ICD-11: μικτή καταθλιπτική και αγχώδης διαταραχή (6A73)
Στο νεότερο ICD-11, η μικτή καταθλιπτική και αγχώδης διαταραχή κατατάσσεται στις διαταραχές της διάθεσης και ορίζεται από συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης τις περισσότερες μέρες, για διάστημα δύο εβδομάδων, χωρίς καμία από τις δύο ομάδες συμπτωμάτων να φτάνει μόνη της το όριο για διάγνωση. Μια μελέτη στον γενικό πληθυσμό έδειξε ότι η ομάδα με συνδυασμένα συμπτώματα ήταν μεγαλύτερη από τις ομάδες με μόνο άγχος ή μόνο κατάθλιψη και συνδεόταν με σημαντική δυσκολία στην καθημερινή λειτουργικότητα, γεγονός που δείχνει ότι δεν πρόκειται για κάτι «ελαφρύ».[2]
DSM-5: κατάθλιψη «με αγχώδη δυσφορία»
Το αμερικανικό DSM-5 δεν έχει ξεχωριστή διάγνωση με αυτό το όνομα, αλλά έναν προσδιοριστή που προστίθεται στη διάγνωση της κατάθλιψης, «με αγχώδη δυσφορία», όταν η κατάθλιψη συνοδεύεται από σημαντικά συμπτώματα άγχους.[3] Ό,τι όνομα κι αν δοθεί, η διάγνωση γίνεται από γιατρό ή ψυχίατρο, ύστερα από αξιολόγηση.
Άγχος και κατάθλιψη μαζί: πόσο συχνό είναι
Αν νιώθεις ότι έχεις «και τα δύο», δεν είσαι εξαίρεση. Σε μια μεγάλη ολλανδική μελέτη με 1.783 ανθρώπους, από όσους είχαν καταθλιπτική διαταραχή, το 67% είχε την ίδια περίοδο και μια αγχώδη διαταραχή, ενώ από όσους είχαν αγχώδη διαταραχή, το 63% είχε την ίδια περίοδο και καταθλιπτική διαταραχή. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι αξίζει να αξιολογούνται πάντα και οι δύο, όποιος κι αν είναι ο λόγος για τον οποίο κάποιος ζητά βοήθεια.[4]
Η ίδια μελέτη έδειξε ότι, όταν συνυπήρχαν, το άγχος είχε εμφανιστεί πρώτο στο 57% των περιπτώσεων, ενώ η κατάθλιψη πρώτη στο 18%.[4] Πολλοί άνθρωποι, λοιπόν, ζουν πρώτα για καιρό με την καταιγίδα, και κάποια στιγμή, χωρίς να καταλάβουν πότε, πέφτει και η ομίχλη. Οι ανασκοπήσεις συνδέουν επίσης την αγχώδη κατάθλιψη με πιο δύσκολη πορεία από την κατάθλιψη χωρίς άγχος,[3] κάτι που δεν σημαίνει ότι η κατάσταση δεν βελτιώνεται, αλλά ότι αξίζει να ζητήσεις βοήθεια νωρίς και όχι όταν θα έχεις εξαντλήσει τις αντοχές σου.
Αγχώδης κατάθλιψη: συμπτώματα
Ο πίνακας δείχνει πώς μπορεί να φαίνεται η κάθε πλευρά και πού συναντιούνται. Είναι ενδεικτικός και δεν κάνει διάγνωση· αν θέλεις μια πρώτη εικόνα, μπορείς να δοκιμάσεις το τεστ άγχους και το τεστ κατάθλιψης, τα οποία όμως είναι εργαλεία ελέγχου και όχι διάγνωση. Για τα συμπτώματα της κατάθλιψης αναλυτικά, δες τον οδηγό για τα συμπτώματα της κατάθλιψης.
| Περιοχή | Η πλευρά του άγχους (καταιγίδα) | Η πλευρά της κατάθλιψης (ομίχλη) | Εκεί που συναντιούνται |
|---|---|---|---|
| Διάθεση | Νευρικότητα, ένταση, ευερεθιστότητα | Λύπη, κενό, απώλεια ενδιαφέροντος και ευχαρίστησης | Ένα «ανήσυχο κενό»: δεν έχεις όρεξη για τίποτα, αλλά δεν μπορείς και να ησυχάσεις |
| Σκέψεις | «Κι αν…;», σενάρια για το τι θα πάει στραβά | «Δεν αξίζω», «τίποτα δεν θα αλλάξει» | Ανησυχία για το μέλλον μαζί με απαισιοδοξία ότι δεν μπορείς να κάνεις κάτι γι' αυτό |
| Σώμα | Ταχυκαρδία, σφίξιμο, μυϊκή ένταση, στομάχι | Βαριά κούραση, αργή κίνηση, αλλαγές στην όρεξη | Εξάντληση και ένταση ταυτόχρονα |
| Ύπνος | Δυσκολία να κοιμηθείς επειδή το μυαλό τρέχει | Πρωινό ξύπνημα ή υπερβολικός ύπνος | Ύπνος που δεν ξεκουράζει |
| Συγκέντρωση | Το μυαλό πηδά από ανησυχία σε ανησυχία | Θολό μυαλό, δυσκολία στις αποφάσεις | Αναβολές που φέρνουν περισσότερη ανησυχία |
| Συμπεριφορά | Αποφυγή καταστάσεων που αγχώνουν | Απόσυρση από ανθρώπους και δραστηριότητες | Ένας κόσμος που μικραίνει |
Αν οι σκέψεις σου γυρίζουν γύρω από τον θάνατο ή το να βλάψεις τον εαυτό σου, κάλεσε 1018 ή 112. Περισσότερα θα βρεις στον οδηγό για τις σκέψεις αυτοκτονίας.
Γιατί το άγχος και η κατάθλιψη πάνε συχνά μαζί
Δεν υπάρχει μία αιτία, και κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα γιατί συνέβη στον καθένα. Η έρευνα δείχνει ότι η συνύπαρξη άγχους και κατάθλιψης συνδέεται συχνότερα με τραυματικές εμπειρίες στην παιδική ηλικία, με υψηλότερο νευρωτισμό, δηλαδή μια ιδιοσυγκρασία που αντιδρά πιο έντονα στο στρες, και με νωρίτερη έναρξη των δυσκολιών.[4] Αυτά είναι παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα, όχι καταδίκες.
Υπάρχουν και μηχανισμοί της καθημερινότητας που κρατούν τους δύο καιρούς δεμένους. Η υπερβολική ανησυχία συνδέεται με άγχος, πεσμένη διάθεση και δυσκολίες στον ύπνο,[9] και ο κακός ύπνος κάνει με τη σειρά του την επόμενη μέρα πιο βαριά· περισσότερα για αυτόν τον κύκλο θα βρεις στον οδηγό για την αϋπνία και το άγχος. Η αποφυγή, πάλι, φέρνει ανακούφιση από την καταιγίδα τη στιγμή εκείνη, αλλά αφαιρεί από τη ζωή σου τις δραστηριότητες και τους ανθρώπους που κάποτε σου έδιναν χαρά, και έτσι η ομίχλη πυκνώνει. Το ίδιο συμβαίνει με τη σκέψη που γυρίζει ξανά και ξανά στα ίδια, την οποία εξηγούμε στον οδηγό για την υπερανάλυση σκέψεων, και με τις αρνητικές σκέψεις που τη συνοδεύουν.
Πρώτα ο γιατρός: τι αξίζει να ελεγχθεί
Πριν αποδώσεις την κούραση, την ταχυκαρδία ή την πεσμένη διάθεση στο άγχος και την κατάθλιψη, αξίζει να δει ο γιατρός σου τη συνολική εικόνα. Το NIMH σημειώνει ότι ορισμένα φάρμακα και ορισμένες παθήσεις, όπως οι ιώσεις ή οι διαταραχές του θυρεοειδή, μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα ίδια με εκείνα της κατάθλιψης, και ότι ο γιατρός μπορεί να τα αποκλείσει με κλινική εξέταση, συζήτηση και εργαστηριακές εξετάσεις.[5] Αν σε απασχολεί η σχέση της κούρασης με τον σίδηρο, θα βρεις περισσότερα στον οδηγό για την έλλειψη σιδήρου και την κατάθλιψη.
Η διάγνωση γίνεται από γιατρό ή ψυχίατρο. Αν χρειάζεσαι φάρμακα, και ποια, το αποφασίζει ο γιατρός σου μαζί σου· κάθε απόφαση για έναρξη ή αλλαγή φαρμακευτικής αγωγής παίρνεται μόνο μαζί του. Δεν τα χρειάζονται όλοι, και πολλοί άνθρωποι ξεκινούν με ψυχοθεραπεία· δες και τον οδηγό για την ψυχοθεραπεία χωρίς φάρμακα.
Αγχώδης κατάθλιψη: θεραπεία και τι λέει η έρευνα
Η βρετανική κατευθυντήρια οδηγία NICE για την κατάθλιψη στους ενήλικες προτείνει, όταν η κατάθλιψη συνοδεύεται από συμπτώματα άγχους, να δίνεται συνήθως προτεραιότητα στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης, ενώ όταν υπάρχει μια αγχώδης διαταραχή με συνοδά καταθλιπτικά συμπτώματα, να εξετάζεται η αντιμετώπιση πρώτα της αγχώδους διαταραχής.[6] Στις επιλογές που περιγράφει για την κατάθλιψη περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η δομημένη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία και η συμπεριφορική ενεργοποίηση, ατομικά ή σε ομάδα.[6]
Ειδικά για τη συνύπαρξη, έχουν αναπτυχθεί οι λεγόμενες διαδιαγνωστικές (transdiagnostic) ψυχολογικές θεραπείες, που δουλεύουν με τους κοινούς μηχανισμούς άγχους και κατάθλιψης αντί να τα αντιμετωπίζουν χωριστά. Μια μετα-ανάλυση 50 μελετών βρήκε ότι είναι αποτελεσματικές τόσο για το άγχος όσο και για την κατάθλιψη και ότι υπερείχαν των ομάδων σύγκρισης, αν και η ποιότητα πολλών μελετών ήταν περιορισμένη.[7] Για την κατάθλιψη ειδικά, μια μετα-ανάλυση 26 τυχαιοποιημένων μελετών στήριξε την αποτελεσματικότητα της συμπεριφορικής ενεργοποίησης, δηλαδή της σταδιακής επιστροφής σε δραστηριότητες που έχουν νόημα.[8] Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, και κανείς δεν μπορεί να υποσχεθεί πόσο γρήγορα θα καθαρίσει ο ουρανός· τα ευρήματα δείχνουν όμως ότι υπάρχουν τρόποι που βοηθούν.
Τεχνικές για την αγχώδη κατάθλιψη στην καθημερινότητα
Οι τεχνικές αυτές δεν αντικαθιστούν τη θεραπεία, μπορούν όμως να σου δώσουν λίγο σταθερό έδαφος. Δοκίμασέ τες πρώτα σε πιο ήρεμες μέρες, ώστε να τις έχεις έτοιμες όταν ο καιρός χαλάσει.
Το παράθυρο της ανησυχίας
- Όρισε μία συγκεκριμένη ώρα και ένα συγκεκριμένο σημείο της ημέρας, για 15 έως 20 λεπτά, όχι κοντά στην ώρα του ύπνου.
- Όταν εμφανίζεται μια ανησυχία μέσα στη μέρα, σημείωσέ τη με μία λέξη και άφησέ τη για το «παράθυρο».
- Στην ώρα σου, πέρασε τις σημειώσεις: για ό,τι μπορείς να κάνεις κάτι, γράψε ένα πρώτο βήμα· τα υπόλοιπα άφησέ τα να περάσουν.
Φράση: «Σε ακούω. Θα σε σκεφτώ στις έξι, όχι τώρα.»
Γιατί βοηθά: σε μια μικρή τυχαιοποιημένη μελέτη, μια καθημερινή ανησυχία περιορισμένη σε συγκεκριμένο χρόνο και χώρο μείωσε την ανησυχία, το άγχος και την αϋπνία περισσότερο από την ομάδα σύγκρισης.[9] Αν κάποια μέρα δεν τα καταφέρεις, δεν πειράζει· αύριο ξαναπροσπαθείς.
Ο κανόνας των 5 λεπτών
- Διάλεξε μία μικρή δραστηριότητα που κάποτε σου έκανε καλό ή που απλώς χρειάζεται να γίνει: ένα σύντομο περπάτημα, ένα τηλεφώνημα, να πλύνεις τα πιάτα.
- Συμφώνησε με τον εαυτό σου να την κάνεις μόνο για 5 λεπτά.
- Μετά τα 5 λεπτά αποφασίζεις ελεύθερα αν θα συνεχίσεις ή θα σταματήσεις, και σημειώνεις πώς ένιωσες πριν και μετά.
Φράση: «Δεν χρειάζεται να έχω όρεξη. Χρειάζεται μόνο να ξεκινήσω.»
Γιατί βοηθά: στην κατάθλιψη η δράση συχνά έρχεται πριν από το κίνητρο, και η σταδιακή επιστροφή σε δραστηριότητες, η συμπεριφορική ενεργοποίηση, έχει καλή ερευνητική στήριξη.[8] Αν σήμερα δεν βγήκε ούτε το πεντάλεπτο, κάνε το μισό. Μετράει κι αυτό.
Από την καταιγίδα στο παρόν
- Όταν το άγχος φουντώνει, σταμάτα για λίγο και πάτησε καλά τα πόδια σου στο πάτωμα.
- Ονόμασε από μέσα σου 5 πράγματα που βλέπεις, 4 που αγγίζεις, 3 που ακούς, 2 που μυρίζεις και 1 που γεύεσαι.
- Κλείσε με μία αργή εκπνοή, πιο μακριά από την εισπνοή.
Φράση: «Είμαι εδώ, σε αυτό το δωμάτιο. Η καταιγίδα είναι στο μυαλό μου, όχι γύρω μου.»
Γιατί βοηθά: δίνει στην προσοχή σου κάτι συγκεκριμένο και ουδέτερο να κάνει, αντί να ακολουθεί τα σενάρια της ανησυχίας. Αν δεν θυμάσαι τους αριθμούς, απλώς ονόμασε ό,τι βλέπεις γύρω σου.
Σταθερή ώρα ξυπνήματος
- Διάλεξε μία ώρα ξυπνήματος που μπορείς να κρατήσεις όλη την εβδομάδα, και τα Σαββατοκύριακα.
- Μόλις σηκωθείς, άνοιξε τα παράθυρα και κάνε κάτι μικρό που σε βάζει στη μέρα, όπως ένα ποτήρι νερό στο μπαλκόνι.
- Το βράδυ κράτα την τελευταία μισή ώρα χωρίς οθόνες και χωρίς «λογαριασμούς» με τη μέρα που πέρασε.
Φράση: «Το πρωί μου έχει μια σταθερή αρχή, όποια κι αν ήταν η νύχτα.»
Γιατί βοηθά: όταν η διάθεση και ο ύπνος παρασύρονται, ένα σταθερό σημείο στη μέρα δίνει ρυθμό στις υπόλοιπες ώρες. Αν μια νύχτα κοιμήθηκες ελάχιστα, κράτα την ώρα ξυπνήματος και φρόντισε τον εαυτό σου λίγο περισσότερο εκείνη τη μέρα.
Πώς βοηθάμε με την αγχώδη κατάθλιψη στο Art of Mind
Στο Art of Mind δουλεύουμε με ανθρώπους που ζουν ταυτόχρονα με την ένταση του άγχους και το βάρος της κατάθλιψης, και κοιτάμε από την αρχή και τις δύο πλευρές. Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας, και όπου χρειάζεται, συνεργαζόμαστε με τον γιατρό ή τον ψυχίατρό σου. Αξιοποιούμε, όπου βοηθά, και τεχνικές της γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης, όπως τη συμπεριφορική ενεργοποίηση σε μικρά βήματα και τη δουλειά με τις σκέψεις που τροφοδοτούν την ανησυχία. Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, και τον ρυθμό τον ορίζουμε μαζί.
Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία & Κλινική Ύπνωση
Μια βραχεία, ολιστική προσέγγιση που βλέπει τον άνθρωπο ως σύνολο σώματος, συναισθήματος, σκέψης και σχέσεων, ώστε να δουλέψουμε και την ένταση στο σώμα και τις ρίζες της πεσμένης διάθεσης· η κλινική ύπνωση χρησιμοποιείται ως εργαλείο μέσα στη μέθοδο, όπου ταιριάζει. Η μέθοδος
Συνθετική Συμβουλευτική
Εξατομικευμένη, δομημένη στήριξη με συγκεκριμένα εργαλεία για την καθημερινότητα: ρυθμός ημέρας, ύπνος, μικρά βήματα δράσης και τρόποι να μπαίνει όριο στην ανησυχία. Η μέθοδος
Online ή στην Πάτρα
Οι συνεδρίες γίνονται online σε όλη την Ελλάδα και για Έλληνες του εξωτερικού, από ένα δωμάτιο όπου μπορείς να μιλήσεις ελεύθερα, ή δια ζώσης στο γραφείο μας στην Πάτρα, Κορίνθου 288.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι η αγχώδης κατάθλιψη το ίδιο με τη γενικευμένη αγχώδη διαταραχή;
Όχι. Η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή αφορά κυρίως την επίμονη, υπερβολική ανησυχία για πολλά θέματα, ενώ η αγχώδης κατάθλιψη περιγράφει την κατάθλιψη που συνοδεύεται από αγχώδη διαταραχή ή έντονα συμπτώματα άγχους.[3] Μπορούν όμως να συνυπάρχουν, και γι' αυτό αξίζει να αξιολογούνται και οι δύο.[4]
Τι σημαίνει ο κωδικός F41.2;
Είναι ο κωδικός του ICD-10 για τη μικτή αγχώδη και καταθλιπτική διαταραχή, όταν υπάρχουν συμπτώματα και των δύο χωρίς κανένα να φτάνει μόνο του το όριο για ξεχωριστή διάγνωση.[1]
Χρειάζομαι φάρμακα;
Αυτό είναι απόφαση του γιατρού ή του ψυχιάτρου σου, ύστερα από αξιολόγηση. Δεν τα χρειάζονται όλοι, και κάθε απόφαση για τα φάρμακα παίρνεται μαζί του.
Περνάει η αγχώδης κατάθλιψη;
Πολλοί άνθρωποι νιώθουν σημαντική ανακούφιση με την κατάλληλη στήριξη, και οι ψυχολογικές θεραπείες που δουλεύουν μαζί με άγχος και κατάθλιψη έχουν καλή ερευνητική στήριξη.[7] Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, γι' αυτό βοηθά να ζητήσεις βοήθεια νωρίς.
Μπορώ να κάνω ένα τεστ;
Ναι, το τεστ άγχους και το τεστ κατάθλιψης δίνουν μια πρώτη εικόνα. Είναι εργαλεία ελέγχου και όχι διάγνωση· τη διάγνωση την κάνει γιατρός ή ψυχίατρος.
Πώς κλείνω μια πρώτη συνεδρία;
Online, μέσα από το σύστημα κρατήσεων: επιλέγεις διαθέσιμη ημέρα και ώρα και πληρώνεις online. Κάθε συνεδρία διαρκεί 45 λεπτά και κοστίζει 45 €· δες όλες τις τιμές.
Χρειάζεσαι άμεση βοήθεια;
Αν εσύ ή κάποιος δικός σου βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, κάλεσε 112 (Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης) ή ΕΚΑΒ 166. Αν έχεις σκέψεις αυτοκτονίας: 1018, Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (ΚΛΙΜΑΚΑ), 24 ώρες, 7 ημέρες, με αστική χρέωση. Για ψυχολογική στήριξη: 10306, Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, 24ωρη, δωρεάν και ανώνυμα. Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την ιατρική ή ψυχιατρική φροντίδα όπου αυτή χρειάζεται.
Και η καταιγίδα και η ομίχλη περνούν πιο εύκολα με συντροφιά
Δεν χρειάζεται να περιμένεις να καθαρίσει ο ουρανός μόνο με τις δικές σου δυνάμεις. Στην πρώτη συνεδρία παίρνουμε το ιστορικό σου, κάνουμε μια αρχική αξιολόγηση και σχεδιάζουμε μαζί το πλάνο συνεργασίας, online από όπου κι αν βρίσκεσαι ή στην Πάτρα.
Κλείσε την πρώτη συνεδρίαΠηγές
- World Health Organization. ICD-10 Version 2019: F41.2 Mixed anxiety and depressive disorder. WHO, 2019. icd.who.int
- Shevlin M, Hyland P, Nolan E, Owczarek M, Ben-Ezra M, Karatzias T. ICD-11 'mixed depressive and anxiety disorder' is clinical rather than sub-clinical and more common than anxiety and depression in the general population. British Journal of Clinical Psychology, 2022;61(1):18-36. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Gaspersz R, Nawijn L, Lamers F, Penninx BWJH. Patients with anxious depression: overview of prevalence, pathophysiology and impact on course and treatment outcome. Current Opinion in Psychiatry, 2018;31(1):17-25. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Lamers F, van Oppen P, Comijs HC, Smit JH, Spinhoven P, van Balkom AJ, et al. Comorbidity patterns of anxiety and depressive disorders in a large cohort study: the Netherlands Study of Depression and Anxiety (NESDA). Journal of Clinical Psychiatry, 2011;72(3):341-348. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- National Institute of Mental Health. Depression. NIH Publication No. 24-MH-8079, 2024. nimh.nih.gov
- NICE. Depression in adults: treatment and management (NG222). National Institute for Health and Care Excellence, 2022. nice.org.uk
- Newby JM, McKinnon A, Kuyken W, Gilbody S, Dalgleish T. Systematic review and meta-analysis of transdiagnostic psychological treatments for anxiety and depressive disorders in adulthood. Clinical Psychology Review, 2015;40:91-110. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Ekers D, Webster L, Van Straten A, Cuijpers P, Richards D, Gilbody S. Behavioural activation for depression; an update of meta-analysis of effectiveness and sub group analysis. PLoS One, 2014;9(6):e100100. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- McGowan SK, Behar E. A preliminary investigation of stimulus control training for worry: effects on anxiety and insomnia. Behavior Modification, 2013;37(1):90-112. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
